5 ΣΗΜΑΔΙΑ ΟΡΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΠΟΥ ΠΟΛΛΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ

Αν εμφανίζεις κάποιο από αυτά τα σημάδια, που σε ανησυχούν ή σε προβληματίζουν, ενδεχομένως μόλις να βρήκες την άκρη του νήματος…

Στο σπίτι μας ζουν τρεις γυναίκες που βρίσκονται στην αρχή της εφηβείας, στο αποκορύφωμα της εφηβείας και στο κατώφλι της περιεμμηνόπαυσης. Αν σκέφτεσαι «ωχ», θα σου πω πως… δεν έχεις ιδέα! Και είναι πρόβλημα ότι, σε μεγάλο βαθμό, δεν έχουμε ούτε εμείς. Γιατί πολύ εύκολα μεταφράζουμε τα νεύρα, τις εναλλαγές της διάθεσης, τη «λύσσα» για γλυκό κάτι τυχαία απογεύματα, τα σπυράκια και τους πονοκεφάλους ως «ορμόνες», όμως η επίδραση αυτών δεν σταματά εκεί – δεν περιορίζεται, δηλαδή, μόνο σε ό,τι έχει να κάνει με τον κύκλο της περιόδου μας (ή με τη διακοπή της).

Οι ορμόνες εμπλέκονται σε έναν σωρό καθημερινές σωματικές λειτουργίες, από τη ρύθμιση του μεταβολισμού και της όρεξης έως το πόσο ομαλά κυλά ο βραδινός ύπνος μας, αλλά και το πώς αντιδρούμε στο στρες.

Αυτοί οι ισχυροί χημικοί αγγελιοφόροι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ομαλή λειτουργία του οργανισμού μας σε καθημερινή βάση, γι' αυτό είναι σημαντικό να μπορούμε να αναγνωρίσουμε πότε κάτι που δεν πηγαίνει καλά μπορεί να οφείλεται σε ορμονική διαταραχή.

Γιατί σε επηρεάζουν τόσο πολύ οι ορμόνες

Όπως εξηγεί σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο η Dr Elise Dallas, γυναικολόγος που ειδικεύεται στην εμμηνόπαυση από το Βασιλικό Κολλέγιο Γενικών Ιατρών της Αγγλίας, «οι ορμόνες είναι χημικές ουσίες που λειτουργούν ως αγγελιοφόροι, μεταφέροντας πληροφορίες από το ένα μέρος του σώματος στο άλλο. Παράγονται από διάφορους αδένες, όπως ο θυρεοειδής, τα επινεφρίδια και οι ωοθήκες, και ταξιδεύουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος για να φτάσουν σε διάφορα κύτταρα και όργανα-στόχους, όπου ασκούν συγκεκριμένη επίδραση σε διάφορες φυσιολογικές διαδικασίες, όπως η ανάπτυξη, ο μεταβολισμός και η διάθεση».

Ανεξάρτητα από τις φυσιολογικές διακυμάνσεις των ορμονών λόγω του αναπαραγωγικού κύκλου των γυναικών, η υπερβολική ή ανεπαρκής παραγωγή μιας συγκεκριμένης ορμόνης σε σταθερή βάση, δηλαδή η ζωή με ορμονική ανισορροπία, μπορεί να διαταράξει την καθημερινή λειτουργία του σώματος, προκαλώντας συμπτώματα που ενδεχομένως να μην σου είναι γνωστά.

iStock

Η Dr Dallas λέει ότι οι ορμονικές διαταραχές συμβαίνουν συχνά, επηρεάζοντας μεγάλο μέρος του πληθυσμού, και είναι ζωτικής σημασίας να αντιμετωπίζονται, γιατί όταν χρονίζουν μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος πιο σοβαρών παθήσεων, όπως ο διαβήτης, η οστεοπόρωση και οι δυσκολίες γονιμότητας.

5 σημάδια ορμονικών διαταραχών που χρειάζεται να ξέρει κάθε γυναίκα

Μυρμήγκιασμα στα χέρια και τα πόδια

Το να ξεκινάς τη μέρα σου με πόνους από μυρμήγκιασμα δεν είναι περίεργο, αν κοιμήθηκες σε μια άβολη στάση. Αν όμως συμβαίνουν τυχαία κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα οιστρογόνο ίσως είναι η αιτία. Όπως λέει στο ίδιο άρθρο η Dr Luise Newson, επίσης γυναικολόγος με ειδίκευση στην εμμηνόπαυση, «πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι τα νεύρα μας μπορούν να επηρεαστούν από τις ορμόνες μας. Γνωστά ως "παραισθησία", τα τσιμπήματα ή μουδιάσματα αυτά μπορεί να προκληθούν από διακυμάνσεις στα επίπεδα οιστρογόνων, τα οποία παίζουν βασικό ρόλο στο κεντρικό νευρικό σύστημα».

Το γιατί ακριβώς συμβαίνει αυτό δεν είναι ακόμα σαφές στους ειδικούς, αλλά ίσως έχει να κάνει με τον τρόπο που τα νεύρα ορισμένων γυναικών λαμβάνουν μηνύματα: «Όταν τα οιστρογόνα και η τεστοστερόνη είναι χαμηλά, μπορεί να επηρεαστεί ο τρόπος με τον οποίο τα σήματα ταξιδεύουν από τον εγκέφαλο στο δέρμα. Έτσι, το μήνυμα μπερδεύεται και προκαλεί αυτή την περίεργη αίσθηση που μοιάζει με αράχνες που τρέχουν κάτω από το δέρμα», λέει η Dr Newson και προσθέτει ότι είναι ένα συνηθισμένο σύμπτωμα κατά την περιεμμηνόπαυση, όταν οι ορμόνες μας κορυφώνονται και μειώνονται πιο δραματικά από το συνηθισμένο.

Φούσκωμα μετά την περίοδο

Το φούσκωμα πριν ή κατά την περίοδο είναι συνηθισμένο, αλλά το φούσκωμα εκτός αυτής της φάσης θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι κάτι άλλο συμβαίνει. Όπως λέει η Dr Newson, «οι αλλαγές στο γαστρεντερικό σύστημα είναι μια ακόμα πολύ συνηθισμένη ένδειξη ορμονικών ανισορροπιών. Το φούσκωμα, για παράδειγμα, μπορεί να σχετίζεται με την κυριαρχία των οιστρογόνων, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία υγρών στο σώμα. Τα αυξημένα επίπεδά τους μπορεί να οδηγήσουν σε κατακράτηση υγρών, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί ως φούσκωμα, ιδιαίτερα γύρω από την κοιλιά».

iStock

Άλλα συμπτώματα που συνδέουν τις ορμόνες με το γαστρεντερικό είναι, σύμφωνα με την ίδια, η ανεξήγητη αύξηση βάρους, η δυσκοιλιότητα και η ναυτία.

Σφιχτό, στεγνό δέρμα

Οι ορμονικές διαταραχές δεν μεταφράζονται μόνο ως λιπαρότητα και σμήγμα στη μύτη και το μέτωπο – οι ορμόνες μπορεί να προκαλέσουν και το αντίθετο αποτέλεσμα στο δέρμα, κάνοντάς το σφιχτό και ξηρό, όσο κι αν εσύ το ενυδατώνεις.

iStock

Η Dr. Newson λέει πως «αυτή η αίσθηση ξηρότητας συμβαίνει λόγω αλλαγών στους σμηγματογόνους αδένες στην επιδερμίδα. Οποιεσδήποτε αλλαγές στα επίπεδα οιστρογόνων ή ανδρογόνων μπορούν να μειώσουν την παραγωγή του –πολύ σημαντικού– σμήγματος, πράγμα που σημαίνει ότι χάνεται η φυσική υγρασία που διατηρεί το δέρμα ελαστικό». Και καταλήγει πως οι ορμόνες παίζουν ρόλο στην παραγωγή κολλαγόνου και στη ροή του αίματος, οπότε η επίδρασή τους στο δέρμα μπορεί να είναι τριπλά αρνητική, αλλάζοντας ακόμα περισσότερο την εμφάνιση και την αίσθηση της επιδερμίδας.

Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος

Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να έχεις μόλις ξεπεράσει μια σοβαρή ουρολοίμωξη και λίγες εβδομάδες αργότερα να εμφανιστεί μία χειρότερη! Αυτό μπορεί να οφείλεται απλώς σε... ατυχία, όμως θα μπορούσε να οφείλεται και στις ορμόνες σου. Η Dr Newson λέει πως αν μια γυναίκα παρουσιάζει υποτροπιάζουσες κυστίτιδες ή ουρολοιμώξεις, είναι σχεδόν υποχρεωτικό να διερευνήσει τις ορμόνες της, σε συνεργασία με τον/τη γυναικολόγο της.

«Οι ορμόνες επιδρούν σε όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένης της ουροδόχου κύστης, του πυελικού εδάφους και της ουρήθρας (ο σωλήνας από τον οποίο ουρούν οι γυναίκες). Όταν δεν έχουμε τη σωστή ισορροπία ορμονών στο σώμα, μπορεί να έχουμε λέπτυνση των ιστών και περισσότερη φλεγμονή γύρω από την ουρήθρα, καθώς και αδυναμία καταπολέμησης των λοιμώξεων», εξηγεί η ίδια. «Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την ουρήθρα, καθώς είναι πολύ μικρή και ευαίσθητη. Χωρίς ένα παχύ στρώμα ιστών με καλή παροχή αίματος που να προστατεύει την περιοχή, οποιαδήποτε τριβή μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε πόνο και ουρολοίμωξη».

Ζάλη ή λιποθυμία

Εάν δεν οφείλονται σε hangover, έλλειψη ύπνου ή παράλειψη γευμάτων, ίσως αξίζει μια γυναίκα να εξετάσει τον ρόλο που θα μπορούσαν να διαδραματίζουν οι ορμόνες της στις ανεξήγητες ζαλάδες ή τάσεις λιποθυμίας.

iStock

Η Dr Newson εξηγεί ότι οι διακυμάνσεις ή οι ανισορροπίες στα επίπεδα ορμονών μπορούν να «διαταράξουν βασικές σωματικές λειτουργίες, όπως η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και η ισορροπία υγρών», οδηγώντας σε απροσδόκητες περιόδους αστάθειας και λιποθυμίας. Οι ανισορροπίες αυτές μπορεί να σχετίζονται με τον εμμηνορροϊκό κύκλο, με το άγχος ή άλλα υποκείμενα προβλήματα. Σε κάθε περίπτωση, εάν μια γυναίκα έχει τακτικά ανεξήγητες λιποθυμίες, έχει νόημα να ληφθούν υπόψη οι ορμόνες στις εξετάσεις της.

Τι να κάνεις αν εμφανίζεις σημάδια ορμονικών διαταραχών

Προφανώς να τα αναφέρεις στον/στη γυναικολόγο ή ενδοκρινολόγο σου – ή σε κάποιον γιατρό που να έχει καλή κατανόηση των ορμονών για περαιτέρω αξιολόγηση. Εξυπακούεται ότι ορισμένα από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται ή να επικαλύπτονται από άλλες παθήσεις, π.χ. το χρόνιο φούσκωμα μπορεί να είναι σημάδι Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου, κακού μικροβιώματος ή –σε σπανιότερη και πολύ πιο δυσοίωνη περίπτωση– καρκίνου των ωοθηκών. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστεί πολύς χρόνος για τους γενικούς ιατρούς και τους ειδικούς να εντοπίσουν ακριβώς τι τροφοδοτεί το πρόβλημα.

«Αν διερευνήσουμε μόνο τι συμβαίνει ορμονικά, μπορεί να μην κάνουμε τη σωστή διάγνωση», λέει η Dr Newson, γι’ αυτό προτείνει να κρατάς ένα ημερολόγιο συμπτωμάτων για μερικές εβδομάδες, ώστε να βοηθήσεις τον γιατρό σου να παρακολουθεί τα μοτίβα με την πάροδο του χρόνου. Χρειάζεται, όπως λέει, να εξερευνώνται όλες οι οδοί που μπορεί να προκαλούν τα συμπτώματα: «Οι γυναίκες συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα πολλαπλών συστημάτων, επομένως η υιοθέτηση μιας ολιστικής προσέγγισης μπορεί να βοηθήσει να φτάσει κανείς στη ρίζα της αιτίας, είτε είναι ορμονική είτε όχι».