«ΑΥΤΙ ΤΟΥ ΚΟΛΥΜΒΗΤΗ»: Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΩΤΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΟΥ ΧΑΛΑΣΕΙ ΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ

Πόνος, φαγούρα ή βουλωμένο αυτί μετά τη θάλασσα ή την πισίνα; Δες μήπως πάσχεις από το «αυτί του κολυμβητή» και πάρε τα μέτρα σου.

Εκεί που κάνεις τις βουτιές σου και απολαμβάνεις τις μέρες της άδειας που περίμενες τόσους μήνες, μια ενόχληση στο αυτί σταδιακά εξελίσσεται σε πόνο και σε οδηγεί στο ιατρικό κέντρο της περιοχής. Η διάγνωση; «Αυτί του κολυμβητή», νόσος του κολυμβητή, swimmer’s ear ή, πιο επιστημονικά, εξωτερική ωτίτιδα.

Πρόκειται για λοίμωξη του έξω ακουστικού πόρου, δηλαδή του καναλιού που συνδέει το ορατό μέρος του αυτιού με το τύμπανο, και συνήθως δεν αφορά το μέσο αυτί. Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο πόνος, ιδιαίτερα όταν κινείται ή πιέζεται το αυτί. Μπορεί επίσης να υπάρχει φαγούρα, ερυθρότητα, πρήξιμο, έκκριση υγρού και το αυτί να έχει βουλώσει.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε λίγες μέρες έως μία εβδομάδα μετά από καθημερινό κολύμπι ή συχνό βρέξιμο του αυτιού χωρίς να στεγνώνει σωστά. Μπορεί, ωστόσο, να εμφανιστούν και νωρίτερα ή μετά από επαναλαμβανόμενη έκθεση στο νερό.

Γιατί εμφανίζεται συχνότερα το καλοκαίρι;

Ο έξω ακουστικός πόρος παράγει κερί (κυψελίδα), το οποίο λειτουργεί προστατευτικά απέναντι στο νερό. Όταν όμως το αυτί εκτίθεται συνεχώς στην υγρασία, το νερό μπορεί να παραμένει παγιδευμένο στο κανάλι, να προκαλέσει ερεθισμό και μικρές βλάβες στο δέρμα και έτσι να διευκολύνει την ανάπτυξη βακτηρίων (και μερικές φορές μυκήτων).

Η απόφραξη από κερί μπορεί επίσης να συμβάλει στη συσσώρευση υγρασίας, ενώ η αλλαγή του pH του αυτιού δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν τα μικρόβια.

Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι δεν προκαλείται μόνο από το κολύμπι, καθώς ακόμη και το νερό από το μπάνιο μπορεί να παγιδευτεί στο αυτί και να οδηγήσει σε φλεγμονή.

iStock

Τι συμβαίνει με τα παιδιά;

Σε γενικές γραμμές, η εξωτερική ωτίτιδα εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά και εφήβους. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι έχουν μικρότερους και στενότερους ακουστικούς πόρους, με αποτέλεσμα το νερό να μην απομακρύνεται το ίδιο εύκολα όπως στους ενήλικες. Επίσης, σε αυτές τις ηλικίες περνούν πολλές ώρες μέσα στο νερό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Οι γιατροί επισημαίνουν ακόμη ότι η συχνή χρήση earbuds, ο έντονος καθαρισμός του αυτιού για απομάκρυνση του κεριού και ο ερεθισμός του δέρματος του αυτιού μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της λοίμωξης.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Δεν υπάρχει ειδική εξέταση. Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εξέταση, όπου ο γιατρός ελέγχει αν υπάρχει ερυθρότητα, οίδημα και έκκριση. Καλλιέργεια του υγρού γίνεται μόνο σε ασυνήθιστες περιπτώσεις.

iStock

Τι περιλαμβάνει η θεραπεία

Για να αντιμετωπιστεί η εξωτερική ωτίτιδα συχνά χρειάζεται θεραπεία και δεν πρέπει να παραμελείται, ιδιαίτερα όταν ο πόνος είναι έντονος ή επιμένει. Αν παραμεληθεί, μπορεί να επεκταθεί στους γύρω ιστούς και να προκαλέσει φλεγμονώδη κυτταρίτιδα, έντονο πόνο και πυρετό. Σε σπάνιες περιπτώσεις, η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε κακοήθη εξωτερική ωτίτιδα, κάτι που εμφανίζεται κυρίως σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.

Η θεραπεία για το «αυτί του κολυμβητή» εξαρτάται από τη βαρύτητα του περιστατικού. Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν σταγόνες με οξικό οξύ και κορτιζόνη. Αν η λοίμωξη είναι μέτρια ή σοβαρή, συνήθως χορηγούνται αντιβιοτικές σταγόνες σε συνδυασμό με κορτιζόνη, ώστε να αντιμετωπιστεί τόσο το μικρόβιο όσο και η φλεγμονή.

Όσο χρησιμοποιούνται οι σταγόνες αυτές, οι γιατροί συνιστούν αποχή από το κολύμπι για 7 με 10 μέρες. Η πρόωρη επιστροφή στο νερό δυσκολεύει την πλήρη αποκατάσταση.

Συνήθως υπάρχει αισθητή βελτίωση μέσα σε 48 με 72 ώρες. Όσο για τη θεραπεία, τις περισσότερες φορές διαρκεί περίπου 7 με 10 ημέρες, ανάλογα με το σκεύασμα και τη βαρύτητα.

Ας ανοίξουμε εδώ μια παρένθεση για να πούμε πώς εφαρμόζονται σωστά οι σταγόνες:

• Ξαπλώνεις στο πλάι ή γέρνεις το κεφάλι προς την αντίθετη πλευρά.
• Βάζεις τις σταγόνες μέσα στον ακουστικό πόρο.
• Παραμένεις στην ίδια θέση για 3–5 λεπτά, ώστε το φάρμακο να καλύψει όλο το κανάλι.

iStock

Πώς θα προλάβεις το «αυτί του κολυμβητή»

Το σημαντικότερο είναι να στεγνώνεις καλά τα αυτιά μετά το μπάνιο. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποίησε μια πετσέτα ή ένα στριφτό κομμάτι χαρτί για να απομακρύνεις την υγρασία, χωρίς να το βάζεις βαθιά μέσα στο αυτί.

Οι γιατροί επισημαίνουν επίσης ότι το κερί του αυτιού είναι προστατευτικό και δεν χρειάζεται να αφαιρείται συστηματικά. Οι μπατονέτες όχι μόνο το σπρώχνουν προς τα μέσα, αλλά μπορούν και να τραυματίσουν το δέρμα του ακουστικού πόρου, δημιουργώντας την ιδανική «πύλη εισόδου» για τα βακτήρια.

Μίλα με τον γιατρό σου

Η εξωτερική ωτίτιδα δεν θεωρείται συνήθως επείγον περιστατικό, όμως όσο πιο γρήγορα ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο πιο γρήγορα υποχωρούν τα συμπτώματα. Αν ο πόνος είναι έντονος, δυσκολεύει τον ύπνο ή δεν υπάρχει βελτίωση μέσα σε δύο ημέρες από την έναρξη της αγωγής, χρειάζεται επανεκτίμηση από γιατρό.