ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ, ΠΕΣ ΣΤΟΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟ ΑΥΤΑ ΤΑ 4 ΠΡΑΓΜΑΤΑ

Δεν αντιδρούν όλοι οι οργανισμοί με τον ίδιο τρόπο στην αναισθησία, γι' αυτό καλό είναι να μην κρατάς μυστικά από τον αναισθησιολόγο σου. Ορίστε μερικές πληροφορίες που δεν είναι ντροπή να του αποκαλύψεις.

«Everybody lies» («Όλοι λένε ψέματα»). Αυτή ίσως είναι η πιο χαρακτηριστική φράση του Gregory House από τη σειρά House M.D. Μπορεί, βέβαια, ο άκρως κυνικός γιατρός να το είχε παρακάνει και να έφτανε στο σημείο να τραμπουκίζει τους ασθενείς του, αλλά το δίδαγμα της συμπεριφοράς του ας το κρατήσουμε: Καλό είναι να μην κρατάμε μυστικά από τους γιατρούς μας. Ακόμα κι αν δεν λέμε ψέματα, η απόκρυψη πληροφοριών, π.χ. λόγω ντροπής, μπορεί να έχει συνέπειες.

Για παράδειγμα, πριν από ένα χειρουργείο, πληροφορίες που μοιάζουν ασήμαντες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ένας οργανισμός ανταποκρίνεται στην αναισθησία και στα παυσίπονα. Ίσως, λοιπόν, είναι σημαντικό να αποκαλύψεις στον/στην αναισθησιολογο μερικά πράγματα για σένα (όχι, δεν χρειάζεται να βγάλεις τα εσώψυχά σου).

Όπως εξηγεί ο καθηγητής Αναισθησιολογίας Daniel Sessler, είναι σημαντικό ο ασθενής να είναι ειλικρινής για το ιατρικό ιστορικό του πριν από οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση. «Δεν μας ενδιαφέρει να τον κρίνουμε ηθικά», λέει. Αυτό που έχει σημασία είναι να υπάρχουν όλες οι απαραίτητες πληροφορίες, ώστε η αναισθησία να προσαρμοστεί σωστά στις ανάγκες του.

Το φυσικό χρώμα των μαλλιών

Σε ορισμένες επεμβάσεις απαιτείται μόνο μέθη. Όταν, όμως, ο ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε γενική αναισθησία, χρησιμοποιείται ένας συνδυασμός φαρμάκων που μπορεί να περιλαμβάνει εισπνεόμενα αναισθητικά ή ενδοφλέβια φάρμακα για την πρόκληση και τη διατήρηση της απώλειας συνείδησης. Στο αναισθησιολογικό σχήμα μπορεί επίσης να περιλαμβάνονται φάρμακα για την αντιμετώπιση του πόνου, καθώς και για τη χαλάρωση ή την προσωρινή ακινητοποίηση των μυών, ώστε να αποτρέπονται οι κινήσεις κατά τη διάρκεια της επέμβασης, εξηγεί ο Miles Berger, νευροαναισθησιολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ.

Το φυσικό κόκκινο χρώμα των μαλλιών έχει συνδεθεί ερευνητικά με διαφοροποιήσεις στην αντίληψη του πόνου και στην απόκριση σε ορισμένα αναισθητικά. Η αρχική αυτή παρατήρηση βασίστηκε, μεταξύ άλλων, σε μια μικρή μελέτη, στην οποία γυναίκες με φυσικά κόκκινα μαλλιά χρειάστηκαν περίπου 20% υψηλότερη συγκέντρωση ενός εισπνεόμενου αναισθητικού σε σχέση με γυναίκες με σκούρα μαλλιά.

Τα μεταγενέστερα δεδομένα, ωστόσο, είναι λιγότερο ξεκάθαρα. Μεγαλύτερες μελέτες δεν έχουν επιβεβαιώσει με συνέπεια ότι το κόκκινο χρώμα των μαλλιών συνδέεται γενικά με αυξημένες ανάγκες σε αναισθητικά. Πιο πρόσφατη έρευνα εξετάζει πλέον και τον ρόλο του γονιδίου MC1R, που συνδέεται με το κόκκινο χρώμα των μαλλιών, διερευνώντας αν συγκεκριμένες γενετικές παραλλαγές μπορεί να επηρεάζουν την απόκριση σε ορισμένα αναισθητικά και αναλγητικά.

iStock

Ουσίες που λαμβάνεις

Η χρόνια χρήση αλκοόλ και κάνναβης μπορεί να επηρεάσει τις ανάγκες ενός ασθενούς σε αναισθητικά και αναλγητικά κατά τη διάρκεια και μετά την επέμβαση, σύμφωνα με τον Sessler. Το ίδιο μπορεί να συμβεί σε ανθρώπους που χρησιμοποιούν τακτικά συνταγογραφούμενα οπιοειδή ή άλλα φάρμακα για την αντιμετώπιση έντονου χρόνιου πόνου.

Στην περίπτωση των οπιοειδών, ένας από τους παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν είναι η ανοχή που αναπτύσσεται με τη συστηματική χρήση τους. Με την πάροδο του χρόνου, ο οργανισμός μπορεί να ανταποκρίνεται λιγότερο στην ίδια δόση, με αποτέλεσμα να απαιτούνται μεγαλύτερες ποσότητες για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα.

Παράλληλα, η μακροχρόνια χρήση ορισμένων φαρμάκων μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός τα μεταβολίζει. Η δραστηριότητα συγκεκριμένων ηπατικών ενζύμων μπορεί να αυξηθεί, με αποτέλεσμα ορισμένες ουσίες να διασπώνται ταχύτερα.

Η χρήση κάνναβης έχει επίσης συσχετιστεί με την ποσότητα των αναλγητικών που χρειάζονται οι ασθενείς μετά το χειρουργείο. Μελέτη στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 1.600 χρήστες που υποβλήθηκαν σε χειρουργικές επεμβάσεις, διαπίστωσε ότι η χρήση κάνναβης συνδεόταν με υψηλότερες βαθμολογίες πόνου και μεγαλύτερη χρήση οπιοειδών μετά την επέμβαση, σε σύγκριση με ανθρώπους που δεν χρησιμοποιούσαν.

Τι ρόλο παίζει η ηλικία

Η ηλικία είναι ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει την ευαισθησία στα εισπνεόμενα αναισθητικά. Ανασκόπηση, στην οποία συμμετείχε και ο Berger, ανέλυσε διαπίστωσε ότι η ελάχιστη κυψελιδική συγκέντρωση (MAC) των εισπνεόμενων αναισθητικών μειώνεται κατά περίπου 6,5% για κάθε δεκαετία αύξησης της ηλικίας. Με άλλα λόγια, όσο αυξάνεται η ηλικία, γενικά μειώνεται η συγκέντρωση του εισπνεόμενου αναισθητικού που απαιτείται για να επιτευχθεί το ίδιο αναισθητικό αποτέλεσμα. Αν και οι ακριβείς μηχανισμοί δεν έχουν ακόμα ξεκάθαροι, φαίνεται να σχετίζονται με τις φυσιολογικές αλλαγές που συμβαίνουν στον εγκέφαλο και στο νευρικό σύστημα με το πέρασμα του χρόνου.

iStock

Η συνολική κατάσταση της υγείας

Δεν αντιδρούν όλοι οι οργανισμοί με τον ίδιο τρόπο στην αναισθησία. Άνθρωποι που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι ή καταβεβλημένοι, αντιμετωπίζουν σοβαρές οξείες ασθένειες ή λοιμώξεις, μπορεί να χρειάζονται μικρότερες ποσότητες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αποφρακτική άπνοια ύπνου, κατάσταση κατά την οποία ο αεραγωγός στενεύει ή καταρρέει επανειλημμένα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Τα άτομα με αυτή την πάθηση μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αναπνευστικών προβλημάτων όταν λαμβάνουν οπιοειδή για την αντιμετώπιση του πόνου μετά το χειρουργείο.

Γιατί πρέπει να τα γνωρίζει όλα αυτά ο/η αναισθησιολόγος;

Όσο περισσότερα γνωρίζει ο/η αναισθησιολόγος για τον ασθενή, τόσο καλύτερα μπορεί να προσαρμόσει την αναισθησία και την αντιμετώπιση του πόνου στις ανάγκες του. Αυτό δεν σημαίνει ότι η παράλειψη μιας πληροφορίας, όπως το φυσικό χρώμα των μαλλιών ή η χρήση κάνναβης, θα οδηγήσει απαραίτητα σε κάποιο πρόβλημα κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Άλλωστε, η αναισθησία δεν βασίζεται σε μία προκαθορισμένη δόση που παραμένει ίδια από την αρχή μέχρι το τέλος του χειρουργείου.

Ο αναισθησιολόγος χορηγεί αρχικά κατάλληλη ποσότητα φαρμάκου και στη συνέχεια παρακολουθεί στενά τον ασθενή, ώστε να μπορεί να αυξομειώνει τη δόση καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης. Το ιστορικό του ασθενούς και όσα συμβαίνουν στο χειρουργείο, επομένως, λειτουργούν συμπληρωματικά.