ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ «ΑΛΑΤΑ» ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΜΑΣ;

Τι είναι τα λεγόμενα «άλατα» στις αρθρώσεις; Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν και πώς αντιμετωπίζονται; Ένας σύντομος οδηγός με όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις για τα οστεόφυτα.

Στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης υπάρχει ένα μουσείο με έναν κάπως ασυνήθιστο σκοπό: να κάνει τη μελέτη της οστεολογίας πιο προσιτή στο ευρύ κοινό. Το όνομά του είναι The Bone Museum και αν αναρωτιέσαι ποιος θα μπορούσε να ενδιαφέρεται για ένα τέτοιο θέμα, αρκεί να ρίξεις μια ματιά στον λογαριασμό του στο Instagram, τον οποίο ακολουθούν 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι.

Ανάμεσα στα δεκάδες βίντεο που θα βρεις εκεί, υπάρχει ένα αφιερωμένο στα οστεόφυτα, αυτά που στην καθημερινή γλώσσα αποκαλούμε συνήθως «άλατα» στις αρθρώσεις. Πρόκειται για έναν όρο που χρησιμοποιείται ευρέως, αν και δεν αποδίδει ακριβώς τι συμβαίνει στο σώμα.

Με απλά λόγια, τα οστεόφυτα είναι μικρές, λείες προεξοχές, σαν εξογκώματα, που αναπτύσσονται στις άκρες των οστών, συχνά στα σημεία όπου συναντώνται δύο ή περισσότερα οστά. Μπορούν να σχηματιστούν:

1. στην πλάτη,
2. στο ισχίο,
3. στο πέλμα,
4. στη φτέρνα,
5. στη σπονδυλική στήλη,
6. στον αυχένα,
7. στον ώμο,
8. στο γόνατο.

Πώς δημιουργούνται τα «άλατα» στις αρθρώσεις;

Τα οστεόφυτα τείνουν να εμφανίζονται σε οστά που δέχονται μεγάλη καταπόνηση και στις αρθρώσεις και στα σημεία όπου οι τένοντες ή οι σύνδεσμοι προσφύονται στο οστό. Δημιουργούνται όταν το σώμα προσπαθεί να επιδιορθώσει βλάβες στους ιστούς που βρίσκονται κοντά στο οστό ή ως αντίδραση στη χρόνια μηχανική καταπόνηση.

Οι ιστοί μπορεί να έχουν υποστεί βλάβη για διάφορους λόγους. Συχνότερα πρόκειται για φυσιολογική φθορά που σχετίζεται με την ηλικία, όμως τραυματισμοί και ορισμένες παθήσεις (π.χ. οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, σύνδρομο πρόσκρουσης του ώμου, τενοντίτιδα του ποδιού) μπορούν επίσης να συμβάλουν στην εμφάνισή τους.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα οστεόφυτα είναι συχνά και, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν προκαλούν προβλήματα, ενώ πολλοί δεν γνωρίζουν καν ότι τα έχουν, καθώς δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες ευθύνονται για ανεξήγητο πόνο ή δυσκαμψία κατά την κίνηση μιας άρθρωσης, ή που συνοδεύονται από τοπικό οίδημα. Αν ένα οστεόφυτο πιέζει κάποιο νεύρο, μπορεί να προκαλέσει πόνο, μυρμήγκιασμα, μούδιασμα ή ακόμη και μυϊκή αδυναμία.

Όταν το οστεόφυτο βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος, μπορεί να είναι και ορατό. Συχνά μοιάζει με ένα μικρό εξόγκωμα, π.χ. στις αρθρώσεις των δακτύλων. Ορισμένοι, μάλιστα, το αισθάνονται όταν λυγίζουν ή τεντώνουν μια άρθρωση ή ακόμη και όταν περπατούν.

Τα οστεόφυτα της σπονδυλικής στήλης είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν επιπλοκές σε σχέση με εκείνα άλλων σημείων του σώματος, αν και αυτό συμβαίνει σχετικά σπάνια. Μία από τις πιθανές επιπλοκές είναι η πίεση νεύρων του νωτιαίου μυελού. Ακόμη πιο σπάνια, οστεόφυτα στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης μπορεί να μεγαλώσουν αρκετά ώστε να επηρεάζουν τη διαδικασία της κατάποσης.

iStock

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η περιγραφή των συμπτωμάτων και το ιατρικό ιστορικό αποτελούν σημαντικό κομμάτι της διάγνωσης. Επίσης, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει ψηλαφητικά την άρθρωση και τους γύρω ιστούς. Πολύ συχνά τα οστεόφυτα αποτελούν τυχαίο εύρημα κατά τη διάρκεια ενός απεικονιστικού ελέγχου που γίνεται για άλλο λόγο. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν και άλλες εξετάσεις.

Πώς αντιμετωπίζονται τα «άλατα» στις αρθρώσεις;

Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα οστεόφυτα δεν χρειάζονται καμία θεραπεία. Όταν όμως προκαλούν πόνο ή δυσκολία στην κίνηση, οι περισσότεροι ειδικοί συστήνουν αρχικά συντηρητικές μεθόδους αντιμετώπισης και μόνο εφόσον αυτές δεν αποδώσουν εξετάζονται πιο επεμβατικές λύσεις. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισής τους και η θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και την επίδρασή τους στην καθημερινότητα.

iStock

Τι προτείνουν οι ειδικοί:

• Εφαρμογή πάγου ανά τακτά χρονικά διαστήματα για τη μείωση του οιδήματος.
• Λήψη μη συνταγογραφούμενων αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.
• Μικρά διαστήματα ανάπαυσης ανάμεσα σε δραστηριότητες που επιδεινώνουν τα συμπτώματα.
• Χρήση βοηθημάτων, όπως ορθοπεδικοί πάτοι ή ειδικά μαξιλάρια, που μειώνουν την πίεση στην πάσχουσα περιοχή.

Αν τα παραπάνω μέτρα δεν επαρκούν, ο γιατρός μπορεί να συστήσει φυσικοθεραπεία, χορήγηση μυοχαλαρωτικών φαρμάκων, ενέσεις κορτιζόνης. Η τελευταία λύση είναι η χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση του οστεόφυτου ή για δημιουργία περισσότερου χώρου γύρω από το νεύρο που πιέζεται.