ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΩΣ ΤΑ ΑΕΡΙΑ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΕ ΠΡΟΦΥΛΑΣΣΟΥΝ ΑΠΟ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ;

Μπορούν τα αέρια του εντέρου να γίνουν ασπίδα κατά της νόσου Αλτσχάιμερ ή πρόκειται για επιστημονικό μύθο; Τι δείχνουν οι μελέτες και πώς τα... μη ευγενή αέρια θα μπορούσαν να γίνουν σύμμαχος για τον εγκέφαλο;

Εάν κάποια στιγμή πήρε το μάτι σου τίτλους για το πώς τα δαιμόνια του εντέρου, τα αέρια τέλος πάντων, μπορούν να σε προφυλάξουν από τη νόσο Αλτσχάιμερ και να μειώσουν έως και 37% τον κίνδυνο, δεν είσαι ο μόνος ή η μόνη. Πριν από χρόνια, νευροεπιστήμονες από το Johns Hopkins Medicine δημοσίευσαν ευρήματα για τις προστατευτικές ιδιότητες του υδρόθειου (H₂S), του αερίου με τη χαρακτηριστική μυρωδιά κλούβιου αβγού, έναντι της νευροεκφύλισης και ηλικιακής γήρανσης του εγκεφάλου.

Ωστόσο, προτού αρχίσουμε όλοι μαζί τις προληπτικές εισπνοές, ας δούμε τι έδειξε η έρευνα – και κατά πόσο ισχύει η παροιμία για το πέρδεσθαι και τον γιατρό.

Τι είναι το υδρόθειο και τι έδειξε η μελέτη;

Το υδρόθειο είναι άχρωμο και εύφλεκτο αέριο και εξαιρετικά τοξικό σε υψηλές συγκεντρώσεις. Ανήκει στα αέρια μόρια σηματοδότησης (gasotransmitters), μια κατηγορία ενώσεων που συμπεριλαμβάνει το μονοξείδιο του αζώτου και το μονοξείδιο του άνθρακα. Τα εν λόγω αέρια λειτουργούν ως χημικοί αγγελιαφόροι, βοηθώντας τα κύτταρα να επικοινωνούν και να ρυθμίζουν διάφορες λειτουργίες, από την κυκλοφορία του αίματος έως τη φλεγμονή. Ειδικά στον εγκέφαλο, το υδρόθειο συμμετέχει στην προστασία των νευρώνων από το οξειδωτικό στρες και στη διατήρηση της φυσιολογικής κυτταρικής σηματοδότησης.

Το 2021, ερευνητική ομάδα από το κορυφαίο αμερικανικό σύστημα υγείας ανακάλυψε ότι η σουλφιδριλίωση των πρωτεϊνών, μια χημική διαδικασία που εξαρτάται από το υδρόθειο, μειώνεται με την ηλικία και παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα στους εγκεφάλους ατόμων με νόσο Αλτσχάιμερ. Η ελάττωση της διεργασίας φαίνεται πως διαταράσσει τις φυσιολογικές οδούς κυτταρικής σηματοδότησης και συμβάλλει στη συσσώρευση τοξικών πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη νευροεκφυλιστική ασθένεια.

Το υδρόθειο συμμετέχει στην προστασία των νευρώνων από το οξειδωτικό στρες, που συνδέεται με την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ. iStock

Το υδρόθειο βελτίωσε κατά 50% τη μνήμη

Σε πειράματα με γενετικά τροποποιημένα ποντίκια ώστε να εμφανίζουν παθολογία της νόσου Αλτσχάιμερ, οι ερευνητές χορήγησαν μια ουσία που απελευθερώνει αργά υδρόθειο. Μετά από 12 εβδομάδες, τα ποντίκια που έλαβαν τη θεραπεία εμφάνισαν περίπου 50% βελτίωση στη μνήμη και στην κινητική λειτουργία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Έβρισκαν ευκολότερα την έξοδο στους λαβύρινθους, θυμούνταν καλύτερα ερεθίσματα από το περιβάλλον και ήταν πιο ενεργητικά.

Σε μοριακό επίπεδο, το υδρόθειο φάνηκε να παρεμβαίνει στην αλληλεπίδραση δύο βασικών πρωτεϊνών: της Tau, που πρωταγωνιστεί στο Αλτσχάιμερ, και της GSK3β, μιας πρωτεϊνικής κινάσης (ένζυμο) που βοηθά στη συγκέντρωση της πρώτης. Όταν τα επίπεδα υδρόθειου είναι χαμηλά, η GSK3β δεσμεύεται εντονότερα με την Tau, ευνοώντας τον σχηματισμό συσσωματώσεων μέσα στους νευρώνες, οι οποίες εμποδίζουν την επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων και εωσότου καταλήγουν στον θάνατο.

Σημαντικό είναι ότι παρόμοια ευρήματα έχουν καταγραφεί και αλλού. Ανεξάρτητες μελέτες από ιδρύματα, όπως το Πανεπιστήμιο του Έξετερ και το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου, έχουν επίσης αναφέρει νευροπροστατευτικές δράσεις του υδρόθειου σε ζωικά μοντέλα, όπως μείωση της φλεγμονής, βελτίωση της μιτοχονδριακής λειτουργίας και αυξημένη αντοχή στο οξειδωτικό στρες. Οι έρευνες για άλλα αέρια-νευροδιαβιβαστές, ιδιαίτερα το μονοξείδιο του αζώτου, αναδεικνύουν περαιτέρω τη συμβολή τους στην υγεία του εγκεφάλου.

Οι έρευνες για το υδρόθειο και άλλα αέρια-νευροδιαβιβαστές αναδεικνύουν τη σημασία τους για την υγεία του εγκεφάλου. iStock

Μπορούν να μας προφυλάξουν τα αέρια;

Η αλήθεια είναι πως μυρίζοντας υδρόθειο, ακόμα και τις ελάχιστες ποσότητες που παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός, δε θα κερδίσουμε κάτι για την υγεία μας. Τα αέρια που παράγονται κατά την πέψη δεν ελέγχονται και δεν δρουν μέσα στα κύτταρα. Για να έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα, το υδρόθειο πρέπει να χορηγείται με ακρίβεια και με ειδικές ουσίες που το απελευθερώνουν με ασφάλεια στον οργανισμό.

Οι επιστήμονες του Johns Hopkins τόνισαν πως τα ευρήματα είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο, τα ποντίκια δεν αναπαράγουν πλήρως την πολυπλοκότητα της νόσου Αλτσχάιμερ στον άνθρωπο και καμία θεραπεία βασισμένη στο υδρόθειο δεν έχει εγκριθεί για ανθρώπινη χρήση. Θα χρειαστούν κλινικές δοκιμές για να καθοριστούν η ασφάλεια, η δοσολογία και η αποτελεσματικότητα.

Έπειτα, η εισπνοή του μπορεί να ερεθίσει το αναπνευστικό και το νευρικό σύστημα και να οδηγήσει ακόμα και σε θάνατο. Προσοχή: δεν κινδυνεύεις από τις αναθυμιάσεις του εντέρου. Σύμφωνα με το Invisible College of Experimental Flatology, το άτυπο ινστιτούτο έρευνας των αερίων που μας απασχολούν, θα χρειαστεί να εισπνεύσεις 233.427 εντερικούς δαίμονες, δηλαδή περισσότερους και από τη Λεγεώνα, για να πεθάνεις.