ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΑΝ ΕΧΕΙΣ ΕΘΙΣΤΕΙ ΣΤΟ ΑΠΟΣΥΜΦΟΡΗΤΙΚΟ ΣΟΥ

Ο εθισμός στο αποσυμφορητικό αποκαλείται φαρμακευτική ρινίτιδα και ο τρόπος να ξεμπλέξεις από αυτόν είναι μόνο ένας.

Από τις μυριάδες αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα της γυναίκας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης υπάρχει μία που περιέργως δεν συζητιέται συχνά και που προσωπικά βίωσα στο δεύτερο μωρό μου: η μύτη μου ήταν για μήνες μπουκωμένη – χωρίς να έχω κρυώσει. Όταν το είπα στη γυναικολόγο μου καθόλου δεν της έκανε εντύπωση. Μου εξήγησε ότι οφείλεται στις ορμονικές αλλαγές (στα αυξημένα οιστρογόνα πιο συγκεκριμένα) και στην αυξημένη κυκλοφορία του αίματος που, όλα μαζί, προκαλούν διόγκωση των ρινικών κόγχων και του βλεννογόνου. Μου πρότεινε, λοιπόν, να πάρω ένα αποσυμφορητικό και να κάνω υπομονή μέχρι τον τοκετό.

Αν διαβάσεις τις οδηγίες και τις προφυλάξεις των ρινικών αποσυμφορητικών (ειδικά αυτών που έχουν ουσίες όπως η οξυμεταζολίνη και η ξυλομεταζολίνη) θα δεις ότι η χρήση τους δεν θα πρέπει να ξεπερνά ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, συνήθως όχι πάνω από 5 ημέρες. Στην προσπάθειά μου να τηρήσω αυτές τις οδηγίες, σταματούσα να το χρησιμοποιώ όταν έπρεπε, όμως μερικές ημέρες μετά το ξεκινούσα πάλι, πολύ απλά γιατί μου ήταν αδύνατον να είμαι κάπου ξαπλωμένη χωρίς αυτό – οι πλύσεις με φυσιολογικό ορό δεν βοηθούσαν αρκετά.

Το αποτέλεσμα; Για περίπου τρεις μήνες, μέχρι να γεννήσω, ήμουν σχεδόν εθισμένη στο αποσυμφορητικό – φαντάσου ακόμα και στο χειρουργείο το είχα μαζί μου, για να μπορώ να αναπνέω κατά τη διάρκεια της καισαρικής που έπρεπε να είμαι ξαπλωμένη.

iStock

Το πρόβλημα πράγματι εξαφανίστηκε μετά τον τοκετό, όμως το αποσυμφορητικό δεν έφευγε από το κομοδίνο μου (μην τυχόν με ξαναπιάσει), οπότε απλά πήρα την απόφαση κάποια στιγμή να το πετάξω. Ειδικά όταν κάπου πήρε το αυτί μου ότι μπορεί κανείς να εθιστεί σ' αυτό. Είναι, όμως, όντως έτσι;

Πότε ένα αποσυμφορητικό μπορεί να γίνει εθιστικό;

Πρόσφατα διάβασα ένα άρθρο πάνω σε αυτό το θέμα, στο οποίο η οικογενειακή γιατρός Dr. Susan Besser μιλούσε για τη φαρμακευτική ρινίτιδα (Rebound Congestion), η οποία αποτελεί ουσιαστικά εθισμό στα ρινικά σπρέι. Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία η παρατεταμένη χρήση του αποσυμφορητικού οδηγεί τελικά σε επιδείνωση της συμφόρησης, αντί για ανακούφιση. «Δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος», περιγράφει η ίδια. «Ο ασθενής αισθάνεται συνεχώς την ανάγκη να χρησιμοποιεί το σπρέι για να καταπολεμήσει τη συνεχιζόμενη συμφόρηση. Και αυτό οδηγεί σε εξάρτηση από το φάρμακο για τον έλεγχο των συμπτωμάτων».

Ωστόσο, σε άλλο άρθρο, αυτό του χειρουργού ΩΡΛ Daniel Larson, διάβασα ότι ο κίνδυνος αυτός δεν ισχύει για την πλειοψηφία των σπρέι. Πιο συγκεκριμένα, ο Larson υποστηρίζει ότι «Τα ρινικά στεροειδή σπρέι είναι ασφαλή για καθημερινή χρήση και πλέον διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή. Αυτά τα σπρέι δεν προκαλούν εθισμό ούτε μακροχρόνιες αλλαγές στις ρινικές διόδους. Η πιο συχνή παρενέργειά τους είναι οι ρινορραγίες, οι οποίες εμφανίζονται μόνο σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών και συχνά οφείλονται σε λάθος τεχνικές ψεκασμού. Πρόσφατα στοιχεία έδειξαν επίσης ότι αυτά τα σπρέι μπορεί να αυξήσουν την πίεση στο εσωτερικό του ματιού, οπότε πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή σε ασθενείς με γλαύκωμα».

iStock

Ωστόσο, δεν παραλείπει να σημειώσει πως «υπάρχει ένας τύπος αποσυμφορητικού που μπορεί να χαρακτηριστεί εθιστικός: ο λόγος για τα σπρέι που περιέχουν οξυμεταζολίνη ή νεοσυνεφρίνη». Στη συνέχεια, περιγράφει αυτό που λέει και η Dr. Besser, ότι τα φάρμακα αυτά δηλαδή δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για παραπάνω από 3 ημέρες, γιατί όταν το όριο αυτό υπερβαίνεται, οι ιστοί της μύτης συνηθίζουν στην ύπαρξη του φαρμάκου και τα αιμοφόρα αγγεία αρχίζουν να πρήζονται πιο εύκολα, με αποτέλεσμα την εμφάνιση φαρμακευτικής ρινίτιδας.

Συμβουλεύει, λοιπόν, να κοιτάζουμε πάντα τις οδηγίες πριν τη χρήση – τόσο των αποσυμφορητικών όσο και οποιουδήποτε φαρμάκου.

«Ο/Η ΑΣΘΕΝΗΣ ΑΙΣΘΑΝΕΤΑΙ ΣΥΝΕΧΩΣ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΤΟ ΣΠΡΕΪ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΕΙ ΤΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΣΥΜΦΟΡΗΣΗ. ΚΙ ΑΥΤΟ ΟΔΗΓΕΙ ΣΕ ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ»

Τι γίνεται αν έχεις ήδη εθιστεί;

Η πρόταση της Dr. Besser έχει τη λογική του γόρδιου δεσμού: Απλά κόβεις μαχαίρι το αποσυμφορητικό. «Ναι, θα υποφέρεις κάποιες μέρες ενώ το σώμα σου αναρρώνει. Το διάστημα αυτό μπορείς να χρησιμοποιείς ένα πιο φυσικό σπρέι ή μπορείς, σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις και αν το κρίνει ο γιατρός σου, να σου χορηγήσει ένα στεροειδές χάπι που μπορεί να βοηθήσει – ειδικά αν υποφέρεις από αλλεργίες», λέει η ίδια.

Εναλλακτικά, μπορείς να δοκιμάσεις ένα σπρέι με φυσιολογικό ορό που αποτελεί και την πλέον ασφαλή λύση.

Σε κάθε περίπτωση, καταλήγει η ειδικός, καλό είναι κανείς όταν «μπουκώνει» να μην καταφεύγει αμέσως σε ένα αποσυμφορητικό με ισχυρό φάρμακο, αλλά να προτιμά τις πλύσεις με φυσιολογικό ορό ή τις εισπνοές υδρατμών με ευκάλυπτο – με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού σου αν είσαι έγκυος ή υποφέρεις από άσθμα.