5 ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΝΟΕΙΣ

Το γαστρεντερικό σύστημα μπορεί να επηρεαστεί από διάφορους παράγοντες, οργανικούς και ψυχολογικούς, και έχει νόημα να μπορούμε να το ακούμε καλά.

Δυο μέρες όσπρια, μια γαστρεντερίτιδα που έφεραν τα παιδιά από το σχολείο, μια περίοδος έντονου στρες… Δεν είναι δύσκολο να υπάρχουν μέρες που σε ταλαιπωρούν αέρια, φούσκωμα ή πολύ τακτικές κενώσεις.

Ωστόσο, συμπτώματα όπως τα παραπάνω μπορεί να συνδέονται και με άλλες καταστάσεις που έχει νόημα να γνωρίζεις, ώστε να λάβεις τα κατάλληλα μέτρα πριν να είναι αργά. Μια σειρά ειδικών επισημαίνει σε άρθρο ποια μπορεί να είναι αυτά.

Αίμα στη λεκάνη

Οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν βλέπουν λίγο αίμα στα κόπρανα ή στη λεκάνη, το αγνοούν θεωρώντας ότι προέρχεται από κάποια αιμορροΐδα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, όταν οι αιμορροΐδες –δηλαδή διογκωμένες, φλεγμονώδεις φλέβες– ερεθίζονται ή δέχονται πίεση, μπορεί πράγματι να προκαλέσουν την εμφάνιση αίματος ζωηρού κόκκινου χρώματος στο χαρτί υγείας, σε σταγόνες μέσα στη λεκάνη της τουαλέτας ή στην επιφάνεια των κοπράνων. «Η εικόνα αυτή, όμως, δεν αρκεί για να δείξει αν το αίμα προέρχεται από αιμορροΐδες ή από κάτι πιο σοβαρό», αναφέρει η Δρ. Cathy Eng, καθηγήτρια Ιατρικής του Vanderbilt-Ingram Cancer Center.

iStock

Προβλήματα υγείας όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου, η νόσος του Crohn, η εκκολπωματίτιδα, ακόμη και ορισμένες γαστρεντερικές λοιμώξεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν την εμφάνιση αίματος μέσα ή πάνω στα κόπρανα. Επιπλέον, τα κόπρανα που έχουν μαύρο χρώμα, μοιάζουν με πίσσα ή έχουν σκούρο καστανοκόκκινο χρώμα, μπορεί να αποτελούν ένδειξη αιμορραγίας στο στομάχι ή στο ανώτερο πεπτικό σύστημα – λόγω γαστρικού έλκους, καρκίνου στο στομάχι ή στον οισοφάγο, ή άλλων παθήσεων.

Συνεπώς, οποιαδήποτε παρουσία αίματος μέσα ή γύρω από τα κόπρανα θα πρέπει να αναφέρεται σε γιατρό.

Ασυνήθιστες αλλαγές στις κενώσεις

Κάτι ακόμα που έχει νόημα να αναφέρει κανείς στον γιατρό είναι τυχόν ανεξήγητες αλλαγές στο σχήμα, τη συχνότητα ή τη σύσταση των κενώσεων – όπως η εμφάνιση δυσκοιλιότητας, διάρροιας ή πολύ λεπτών κοπράνων.

Οι ειδικοί λένε πως όταν τέτοιες αλλαγές συμβαίνουν χωρίς προφανή αιτία –όπως αλλαγές στη διατροφή, λήψη φαρμάκων, επίπεδα άγχους ή μεταβολές στο πρόγραμμα εργασίας–, ενδέχεται να αποτελούν ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά. Για παράδειγμα, λέει ο γαστρεντερολόγος Δρ. Andrew Chan, ένας όγκος που αναπτύσσεται στο παχύ έντερο μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα ή πολύ λεπτά κόπρανα, ενώ η φλεγμονή στο έντερο μπορεί να οδηγήσει τόσο σε δυσκοιλιότητα όσο και σε διάρροια, συχνά συνοδευόμενη από πόνο, αέρια και φούσκωμα.

Διάρροια που επιμένει

Εάν οι κενώσεις σου είναι υδαρείς για περισσότερες από πέντε έως επτά ημέρες και ειδικά εάν συνυπάρχουν κοιλιακός πόνος, κράμπες ή αλλαγές στην όρεξη, καλό είναι να επικοινωνήσεις με τον γιατρό σου, καθώς πιθανώς να οφείλονται σε κάποιο παθογόνο (όπως τα παράσιτα Cyclospora ή Giardia, ή το βακτήριο Clostridioides difficile) που μπορεί να προκαλέσει διάρροια, κράμπες, πόνο ή αλλαγές στην όρεξη. Σε αυτή την περίπτωση, ενδέχεται να απαιτείται θεραπεία με αντιβιοτικά ή κάποια άλλα ιατρική παρέμβαση.

iStock

Τα φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn ή η ελκώδης κολίτιδα, μπορούν επίσης να προκαλέσουν χρόνια διάρροια, πόνο, κράμπες, αέρια και φούσκωμα. Το ίδιο ισχύει και για την κοιλιοκάκη, μια αυτοάνοση πάθηση κατά την οποία η κατανάλωση γλουτένης πυροδοτεί επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος στο παχύ έντερο. Πιο σπάνια, επισημαίνει η Δρ. Eng, και ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να προκαλέσει επίμονη διάρροια.

Δυσκολία στην κατάποση

Προφανώς ένας επαναλαμβανόμενος πόνος ή δυσφορία θα σε ανησυχήσουν, αλλά ίσως δεν έχεις σκεφτεί ότι γαστρεντερικό πρόβλημα μπορεί να αποτελεί και η δυσκολία στην κατάποση, δηλαδή η αίσθηση ότι δεν μπορείς να μετακινήσεις την τροφή από το στόμα προς τον λαιμό ή η αίσθηση ότι η τροφή «κολλάει» στον λαιμό σου.

Η γαστρεντερολόγος Δρ. Baha Moshiree λέει πως αν παρατηρείς κάτι τέτοιο συχνά θα πρέπει να επισκεφθείς γιατρό, γιατί υπάρχουν παθήσεις των νεύρων ή των μυών, όπως η νόσος Πάρκινσον ή η σκλήρυνση κατά πλάκας, που μπορεί να προκαλούν δυσκολία στην κατάποση. Επίσης, «καταστάσεις που προκαλούν απόφραξη κοντά στον λαιμό, όπως ο καρκίνος του λαιμού ή του οισοφάγου, μπορούν να δυσχεράνουν τη διέλευση της τροφής», λέει η ίδια, ακόμα και να οδηγήσουν  σε πνιγμονή.

Γαστρεντερικά συμπτώματα που σε ξυπνούν μέσα στη νύχτα

Η διάρροια, ο κοιλιακός πόνος, οι κράμπες, η ναυτία ή άλλα γαστρεντερικά συμπτώματα που σε ξυπνούν μέσα στη νύχτα θα πρέπει να χτυπήσουν «καμπανάκι» κινδύνου, λέει επίσης η Δρ. Moshiree. Ο λόγος είναι ότι τέτοια δυσάρεστα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με σοβαρές παθήσεις, όπως η νόσος του Crohn ή ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού. Φυσικά, απότομα μπορεί να σε ξυπνήσουν και ιογενείς λοιμώξεις του στομάχου ή τροφική δηλητηρίαση, όμως αυτές δεν είναι καταστάσεις που θα επαναλαμβάνονται για καιρό.

iStock

Άλλα γαστρεντερικά προβλήματα που δεν είναι τόσο επείγοντα, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή μια απλή δυσπεψία, είναι λιγότερο πιθανό να διαταράξουν τον ύπνο, καθώς τα συμπτώματά τους τείνουν να εκδηλώνονται όταν είναι κανείς ξύπνιος.

Τέλος, η Δρ. Eng συμβουλεύει να ενημερώνεται ο γιατρός αν κανείς παρουσιάζει συχνά νυχτερινές εφιδρώσεις που δεν σχετίζονται με εμμηνόπαυση, καθώς μπορεί να αποτελούν σύμπτωμα πολλών μορφών καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν το γαστρεντερικό σύστημα, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού ή ο καρκίνος του παγκρέατος.

Τονίζει, τέλος, ότι προβληματισμό πρέπει να δημιουργεί και τυχόν ανεξήγητη απότομη απώλεια βάρους (άνω του 10% του συνολικού βάρους), καθώς μπορεί να σχετίζεται με καρκίνο του γαστρεντερικού συστήματος, με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου ή με γαστροπάρεση, μια διαταραχή κατά την οποία το στομάχι αδειάζει με υπερβολικά αργό ρυθμό.