ILIA MALININ: Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΕΣ ΣΤΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΠΑΤΙΝΑΖ

Πώς ο Ilia Malinin εκτελεί το τετραπλό Axel και αντέχει τις πολλαπλές περιστροφές; Ας δούμε τι λέει η επιστήμη για τον αθλητή που περιστρέφεται στον αέρα σαν... μίξερ!

Κάνουμε δύο περιστροφές στην καρέκλα όπου καθόμαστε και μας πιάνει ζάλη. Πολλοί πηγαίνουμε σε λούνα παρκ και μόνο στη θέα των παιχνιδιών που ανεβοκατεβαίνουν σε μεγάλη ταχύτητα παθαίνουμε αναγούλα. Την ίδια ώρα, υπάρχουν αυτοί που ζουν για να γυρίζουν και να γυρίζουν και να γυρίζουν γύρω από τον εαυτό τους. Κάποιοι βγάζουν και χρήματα από αυτή την ικανότητα. Λίγοι γίνονται Ολυμπιονίκες.

Με αφορμή το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικού Πατινάζ 2026, που γίνεται στην Πράγα (24 – 29 Μαρτίου), ήρθε η ώρα να εξηγήσουμε την υπερδύναμη των αθλητών και αθλητριών του καλλιτεχνικού πατινάζ που περιστρέφονται ατελείωτα, αλλά δεν ζαλίζονται. Θα χρησιμοποιήσουμε ως παράδειγμα τον πρώτο αθλητή που εκτέλεσε σε επίσημο αγώνα το δυσκολότερο άλμα του καλλιτεχνικού πατινάζ: τον Ilia Malinin.

Ο Ilia Malinin αψηφά τη βαρύτητα

Στους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Milano Cortina 2026, έγινε μεγάλη συζήτηση για τον Ilian Malinin, που έφτασε στην Ιταλία έχοντας αψηφήσει σε προηγούμενες εμφανίσεις του κάθε νόμο της φυσικής. Η συμμετοχή του στο ομαδικό του καλλιτεχνικού πατινάζ με την ομάδα των ΗΠΑ ήταν καθοριστική για την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου, ενώ ήταν το απόλυτο φαβορί για την κατάκτηση του χρυσού και στο ατομικό. Μέχρι που η πίεση τον λύγισε, κατατάσσοντάς τον στην 8η θέση.

O Ilia Malinin στο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικού Πατινάζ των ΗΠΑ, 8 Ιανουαρίου 2026. Stephanie Scarbrough/Ap Photo

Εν όψει του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος στην Πράγα, ο ίδιος δήλωσε: «Ανυπομονώ να πάρω τη ρεβάνς μου. Εκεί στοχεύω και θα είμαι ικανοποιημένος αν όλα πάνε καλά».

Γεννημένος το 2004, ο Ilian Malinin είναι πρωτότοκος δύο πρώην Ολυμπιακών αθλητών του καλλιτεχνικού πατινάζ οι οποίοι μετανάστευσαν στις ΗΠΑ ώστε τα παιδιά τους να απολαύσουν μια καριέρα καλύτερη από τη δική τους.

Σε ένα άθλημα όπου τα πάντα κρίνονται στα κλάσματα της μονάδας, απέκτησε το προσωνύμιο «Quad God» (από το quadruple, δηλαδή τετραπλό), όταν το 2022 έγινε ο πρώτος που εκτέλεσε με επιτυχία σε επίσημο αγώνα το τετραπλό Axel. Για την ακρίβεια, στο συγκεκριμένο άλμα οι περιστροφές είναι 4 ½, σε ταχύτητα που φτάνει έως και τις 350 στροφές ανά λεπτό. Τόσες όσες κάνει ένα μίξερ στην κουζίνα μας.

Στο πρόγραμμά του είχε και τα τυπικά άλματα των δυο και τριών περιστροφών, συν δυο εκτελέσεις του τετραπλού άλματος, με τους Φυσικούς να πιάνουν δουλειά για να εξηγήσουν τι το κάνει μοναδικό. Παρεμπιπτόντως, έχει ενημερώσει πως τώρα δουλεύει επί του πενταπλού άλματος, το οποίο για κάποιους είναι φυσικώς αδύνατο.

Ο μηχανισμός του άλματος στο καλλιτεχνικό πατινάζ

Επιστήμονες παρακολουθούν όσα κάνει ο Malinin από όταν ήταν 12 ετών. Οι ειδικοί έχουν καταλήξει πως αυτά που καταφέρνει οφείλονται στο συνδυασμό ταλέντου, επιστήμης και ορίων της ανθρώπινης απόδοσης.

O Ilia Malinin στο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικού Πατινάζ των ΗΠΑ το 2025. Travis Heying/AP Photo

Χαρακτηριστικά, πριν το τριπλό άλμα ένας πατινέρ φτάνει στα 60 εκατοστά ύψους. Βάσει μελέτης που δημοσιεύτηκε το 2025, ο Malinin φτάνει στα 90 εκατοστά για το τετραπλό. Πιάνει ταχύτητα 24 χιλιομέτρων την ώρα πριν απογειωθεί. Στην απογείωση πιέζει τον πάγο με δύναμη από 227 έως 454 κιλά.

Προσγειώνεται στη λάμα του ενός ποδιού, με δύναμη από 5 έως 8 φορές πολλαπλάσια του βάρους του. Στο σημείο αυτό, η ενέργεια της περιστροφής να σταματά απότομα, πράγμα που έχει τεράστια επιβάρυνση στο γόνατο, το ισχίο και τον αστράγαλο.

Στο Scientific American εξηγήθηκε ότι από φυσικής άποψης, τα έξι κύρια άλματα του καλλιτεχνικού πατινάζ είναι παραλλαγές του ίδιου θέματος: οι πατινέρ γλιστρούν κατά μήκος του πάγου για να αποκτήσουν ορμή, στη συνέχεια στρίβουν σαν ελατήρια και σπρώχνονται με εκρηκτικές μυϊκές κινήσεις.

Έχουν δύο στόχους: να πηδήξουν ψηλά, για να μεγιστοποιήσουν τον χρόνο τους στον αέρα, και να περιστραφούν γρήγορα, ώστε να ολοκληρώσουν τις στροφές πριν το πόδι τους προσγειωθεί στον πάγο. Κατά την απογείωση, σπρώχνουν τον πάγο υπό γωνία και αυτό τους επιτρέπει να μεγιστοποιήσουν την ικανότητα γρήγορης περιστροφής.

Σε κάθε άλμα αυτό γίνεται με διαφορετικό τρόπο. Το Axel είναι το μόνο άλμα στο οποίο οι πατινέρ ξεκινούν κοιτάζοντας προς τα εμπρός, κάτι που το καθιστά τόσο δύσκολο: επειδή προσγειώνoνται προς τα πίσω, οι πατινέρ πρέπει να περιστραφούν για μια επιπλέον μισή στροφή πριν προσγειωθούν. Τα άλλα πέντε άλματα ξεκινούν με κίνηση προς τα πίσω.

Αν και τα άλματα μπορεί να είναι παρόμοια από φυσικής άποψης, για το ανθρώπινο σώμα κάθε άλμα είναι διαφορετικό. Όσο αυξάνονται οι περιστροφές, γίνονται πιο δύσκολα, καθώς απαιτούν από τους πατινέρ να κινούνται ψηλότερα και να περιστρέφονται πιο γρήγορα. Το περιθώριο λάθους γίνεται ελάχιστο και στην ουσία, βάζουν το σώμα τους σε κίνδυνο.

O Ilia Malinin στο Πρωτάθλημα Καλλιτεχνικού Πατινάζ των ΗΠΑ το 2024. Sue Ogrocki/AP Photo

Οι αθλητές δεν μπορούν να αλλάξουν τη δυναμική της περιστροφής στον αέρα. Μπορούν μόνο να αλλάξουν την ταχύτητά της, τραβώντας τα χέρια κοντά στο σώμα τους.

Ο Malinin εκτελεί το άλμα χάρη στη μοναδική του τεχνική και την υπομονή που δείχνει μέχρι να αρχίσει τις περιστροφές, όταν φτάνει στο ανώτατο σημείο του άλματος.

Γιατί οι περιστροφές δεν ζαλίζουν τους πατινέρ

Το πραγματικό ερώτημα που αφορά όλους τους πατινέρ είναι πώς δεν ζαλίζονται, όταν γυρίζουν και γυρίζουν και γυρίζουν ενώ γλιστρούν στον πάγο.

Ο Αμερικανός Ολυμπιονίκης Maxim Naumov εξήγησε στο Tech Support του Wired πως στην πραγματικότητα οι αθλητές και οι αθλήτριες του καλλιτεχνικού πατινάζ ζαλίζονται στις ατελείωτες και διαδοχικές περιστροφές, «αλλά όχι τόσο πολύ. Αυτό συμβαίνει γιατί κάνουμε περιστροφές ξανά και ξανά, σε κάθε προπόνηση, κάθε μέρα επί χρόνια. Με τον καιρό, το σώμα μας τις συνηθίζει. Αποκτάμε πολύ καλύτερη ικανότητα να ξεπεράσουμε τη ζάλη πολύ γρήγορα. Ο εγκέφαλός μας αρχίζει να αντιλαμβάνεται πόσες περιστροφές κάνουμε και προσαρμόζεται αναλόγως. Πρέπει να έχετε υπόψη σας πως αν μείνουμε στην περιστροφή για μεγάλο διάστημα, για μεγαλύτερο από ό,τι συνήθως, ζαλιζόμαστε».