ΔΥΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΥ ΑΠΑΛΥΝΟΥΝ ΤΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ

Μπορούν πρακτικές όπως το Tai Chi και η mindful yoga να ελαφρύνουν το ψυχολογικό βάρος μιας σοβαρής ασθένειας; Νέα μελέτη δείχνει ότι, μέσα από την κίνηση, την αναπνοή και την ενσυνειδητότητα, οπλίζουν με ανθεκτικότητα τους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο.

Μια σοβαρή ασθένεια είναι πρόκληση σε πολλαπλά επίπεδα. Οι έρευνες και οι μαρτυρίες λένε πως δοκιμάζει σώμα και πνεύμα, ότι σε κάνει να χάνεις την πίστη σου στην ίδια την ύπαρξη. Πολύ συχνά, η διάγνωση και η πορεία της νόσου κλονίζουν την αντίληψη σου για τη ζωή, εντείνουν το άγχος και φέρνουν στο προσκήνιο υπαρξιακά ερωτήματα γύρω από το ένα νόημα που μοιάζει να χάνεται, την αξιοπρέπεια και την ποιότητα ζωής.

«Η ψυχοπνευματική ευεξία αποτελεί μια πολυδιάστατη εμπειρία που συνδυάζει την ψυχική ισορροπία, την αίσθηση νοήματος και αξίας στη ζωή, καθώς και την ποιότητα των σχέσεων», αναφέρουν ερευνητές νοσηλευτικής και ογκολογίας από την Κίνα, που δημοσίευσαν στο European Journal of Oncology Nursing μελέτη τους για το πώς δύο δημοφιλείς πνευματικές πρακτικές, το Tai Chi και η mindful yoga (γιόγκα ενσυνειδητότητας) θα μπορούσαν να ανακουφίσουν ασθενείς με προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο από το ψυχολογικό βάρος της νόσου.

«Οι ασθενείς αυτοί εμφανίζουν αυξημένη ψυχολογική επιβάρυνση και χαμηλότερα επίπεδα πνευματικής ευεξίας. Παρ' όλα αυτά, η ψυχοπνευματική διάσταση της φροντίδας εξακολουθεί να παραμελείται, μολονότι επηρεάζει άμεσα τη συνολική ευημερία των ασθενών», σημειώνουν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ολιστικής προσέγγισης μιας ασθένειας που κινείται με σχεδόν 20 εκατ. νέες διαγνώσεις τον χρόνο.

Πρακτικές όπως το Tai Chi και η mindful yoga (γιόγκα ενσυνειδητότητας) θα μπορούσαν να ανακουφίσουν ψυχικά τους ασθενείς με προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο. iStock

Η θετική επίδραση στην ψυχική υγεία

Η μελέτη, που διενεργήθηκε στο Χονγκ Κονγκ, εξέτασε πώς 12 εβδομάδες Tai Chi (60 λεπτά, 2 φορές την εβδομάδα) ή mindful yoga (120 λεπτά, εβδομαδιαία) θα μπορούσαν να βοηθήσουν ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο. Τα αποτελέσματα ήταν θετικά, με αμφότερες τις πρακτικές να μειώνουν σημαντικά τα συμπτώματα κατάθλιψης. Ωστόσο, η mindful yoga συνέχισε να βελτιώνει τα επίπεδα πνευματικής ευημερίας, ιδιαίτερα σε σχέση με την εύρεση νοήματος και την εσωτερική γαλήνη, έως και 24 εβδομάδες μετά το τέλος του προγράμματος.

Παρόμοια αποτελέσματα έχουν αναδείξει και παλαιότερες μελέτες. Μια μεγάλη συστηματική ανασκόπηση βρήκε ότι η γιόγκα έχει θετική επίδραση στην ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής σε επιζώντες καρκίνου. Παρομοίως, μια μετα-ανάλυση έδειξε ότι θεραπείες που βασίζονται στην ενσυνειδητότητα μειώνουν σημαντικά το άγχος και την κατάθλιψη σε ασθενείς με καρκίνο.

Tai Chi για πνευματική ισορροπία και ηρεμία

Το Tai Chi, με ρίζες στη φιλοσοφία του Ταοϊσμού, δίνει έμφαση στην αρμονία, τη ρευστότητα και την ισορροπία των ρυθμών της φύσης (yin και yang). Στη μελέτη του Χονγκ Κονγκ, οι ασθενείς που ακολουθούσαν το πρόγραμμα 12 βασικών στάσων/κινήσεων Yang-style Tai Chi, πλέον δημοφιλούς στιλ, κατέγραψαν βελτιώσεις στη ρύθμιση των συναισθημάτων και ειδικά στη γνωστική επαναξιολόγηση (cognitive reappraisal), δηλαδή την ικανότητα να επαναπροσδιορίζουν ψυχολογικά στρεσογόνες καταστάσεις.

Πολλοί ασθενείς ανέφεραν πως, με το Tai Chi, καλλιέργησαν ένα αίσθημα ηρεμίας και μια βαθιά γαλήνη, που τους οχύρωσαν απέναντι στην αβεβαιότητα. iStock

Πράγματι, πολλοί ασθενείς ανέφεραν πως καλλιέργησαν, χάρη στο Tai Chi, ένα αίσθημα ηρεμίας και μια βαθιά γαλήνη που τους βοήθησε να παραμένουν πιο ανθεκτικοί στην αβεβαιότητα. Τα νέα στοιχεία προστίθενται στη βιβλιογραφία για τα απτά οφέλη του Tai Chi, ανάμεσα στα οποία είναι η μείωση της κόπωσης και η βελτίωση της διάθεσης, του ύπνου και της συνολικής ποιότητας ζωής σε ασθενείς και επιζώντες καρκίνου.

Mindful yoga και ενσυνείδητη αναπνοή ως «εργαλεία ζωής»

Η mindful yoga είναι βαθιά ριζωμένη στην αρχαία ινδική φιλοσοφία και συνδυάζει στάσεις σώματος (asanas), αναπνοή (pranayama) και διαλογισμό (dhyana). Οι συμμετέχοντες που την εφάρμοσαν στο πλαίσιο της έρευνας του Χονγκ Κονγκ περιέγραψαν την ενσυνείδητη αναπνοή ως ένα «εργαλείο ζωής» που θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν οπουδήποτε για να διαχειριστούν τον πόνο, τον φόβο ή τη συναισθηματική υπερφόρτωση.

«Μάθαμε έναν διαφορετικό τρόπο να αναπνέουμε», δήλωσε μια συμμετέχουσα, περιγράφοντας πώς η ενσυνείδητη αναπνοή της yoga ανακούφισε τον πόνο της. iStock

Και για τη γιόγκα, πλήθος επιστημονικών στοιχείων υποδεικνύουν ότι μειώνει σημαντικά τη σχετιζόμενη με καρκίνο κόπωση και ενισχύει τη συνολική ποιότητα ζωής. Παράλληλα, έχει φανεί ότι βελτιώνει σταθερά τη διάθεση, τον ύπνο και τους βιοδείκτες στρες σε ογκολογικούς ασθενείς.

Επιπλέον όφελος από το πνεύμα της κοινότητας

Ένα παράπλευρο όφελος της συμμετοχής στα προγράμματα Tai Chi και mindful yoga προέκυψε από την ίδια τη συμμετοχή σε μια ομαδική δραστηριότητα και, εν τέλει, κοινότητα. Οι ασθενείς ανέφεραν ότι η άσκηση σε ομάδες δημιούργησε ένα αίσθημα ανήκειν και αλληλοκατανόησης. Η συνύπαρξη με ανθρώπους που καταλαβαίνουν πραγματικά το συναισθηματικό βάρος μιας προχωρημένης νόσου μείωσε το αίσθημα μοναξιάς και έγινε κίνητρο να μην εγκαταλείπουν.

Οι ομαδικές ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις είναι, αποδεδειγμένα, αποτελεσματικά εργαλεία για τον περιορισμό της ψυχικής δυσφορίας και τη διατήρηση νοήματος σε ογκολογικούς ασθενείς προχωρημένου σταδίου.