ΠΡΙΝ ΚΑΝΕΙΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΟ ΣΕΞ ΣΚΕΨΟΥ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ

Το στοματικό σεξ –και όχι το κάπνισμα, όπως θα υπέθετες– είναι πλέον μία από τις κύριες αιτίες καρκίνου του λαιμού και οι γιατροί χτυπούν καμπανάκια.

Μία έκφραση γνήσιας απορίας σχηματίστηκε στα πρόσωπά μας διαβάζοντας τον τίτλο της είδησης από την αμερικανική Cleveland Clinic, όμως η εξήγηση που δίνουν οι επιστήμονες βγάζει νόημα: Σύμφωνα με έρευνες, η κύρια αιτία καρκίνου του λαιμού στις μέρες μας δεν είναι το κάπνισμα, μα ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), μια σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη (ΣΜΝ) που μεταφέρεται από το ένα άτομο στο άλλο μέσω του στοματικού σεξ.

Ο χειρουργός λαιμού και κεφαλής Dr. Brandon Prendes εξηγεί στο εν λόγω άρθρο πόσο επικίνδυνο είναι να εμφανίσει κανείς καρκίνο του στοματοφάρυγγα με αυτόν τον τρόπο, ποια είναι τα συμπτώματα και πώς μπορεί να προφυλαχθεί για να μην κινδυνεύσει.

Πώς συνδέεται το στοματικό σεξ με τον καρκίνο του λαιμού;

Ο HPV αποτελεί σήμερα το πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που επηρεάζει κυρίως τα γεννητικά όργανα. Υπάρχουν τουλάχιστον 30 τύποι, κάποια στελέχη των οποίων (όπως ο HPV-16) θεωρούνται υψηλού κινδύνου για πρόκληση καρκίνου.

Η μετάδοση είναι εύκολη αν το στόμα έρθει σε επαφή με τα γεννητικά όργανα κάποιου που είναι μολυσμένος με HPV. Η λοίμωξη συνήθως επηρεάζει τον λαιμό, τις αμυγδαλές ή τη γλώσσα.

Όπως λέει ο Dr. Prendes, οι περισσότερες λοιμώξεις με HPV έρχονται και παρέρχονται μόνες τους μέσα σε ένα ή δύο χρόνια. Όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις ο HPV μπορεί να παραμείνει αδιάγνωστος για δεκαετίες στο πίσω μέρος του λαιμού. Σε βάθος χρόνου, ο ιός αναπαράγεται και αυτό μπορεί να μεταλλάξει τα κύτταρα του ατόμου που έχει μολυνθεί με τρόπους που μπορεί να προκαλέσουν καρκινικές αλλοιώσεις.

Πόσο πιθανό είναι να συμβεί; Απάντηση δίνουν τα στοιχεία του αμερικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) σύμφωνα με τα οποία το 60% με 70% των καρκίνων του λαιμού στις Η.Π.Α. αποδίδονται στον HPV. «Δυστυχώς, αυτό κάνει τη σχέση μεταξύ HPV και καρκίνου του λαιμού αδιαμφισβήτητη», σημειώνει ο χειρουργός.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Οι επιστήμονες σε Η.Π.Α. και Μ. Βρετανία χαρακτηρίζουν τον συγκεκριμένο καρκίνο μια «σιωπηλή επιδημία», δεδομένου ότι τα περιστατικά έχουν εκτοξευτεί τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Μάλιστα, υπολογίζεται ότι άτομα με έξι ή παραπάνω σεξουαλικούς παρτενέρ στην πορεία της ζωής τους έχουν 8,5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να τον εμφανίσουν. Σε ορισμένες χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου, ο αριθμός αυτός είναι μεγαλύτερος από τον κίνδυνο να εμφανίσει μια γυναίκα καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Υπάρχουν, ωστόσο, και κάποια καλά νέα. Ένα από αυτά, σύμφωνα με τον CDC, είναι ότι ενώ το 10% των ανδρών και το 3,6% των γυναικών ταυτοποιούνται με ίχνη HPV στο στόμα, μόνο το 1% του πληθυσμού έχει HPV-16, τον τύπο δηλαδή που συνδέεται πιο άμεσα με καρκίνο του λαιμού.

Το άλλο καλό νέο είναι ότι υπάρχουν τρόποι να περιορίσεις τον κίνδυνο – ναι, το να περιοριστούν οι σεξουαλικοί σύντροφοι είναι οπωσδήποτε ένας από αυτούς! Μάθε τους υπόλοιπους.

Πώς περιορίζεται ο κίνδυνος;

Εμβολιασμός κατά του HPV

Ο εμβολιασμός κατά του HPV έχει εδώ και μερικά χρόνια ενταχθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού της Ελλάδας, άρα το εμβόλιο αποζημιώνεται πλήρως. Η συνιστώμενη ηλικία έναρξης της πρώτης δόσης είναι τα 9 με 11 έτη. Ακόμα όμως κι αν δεν έχει γίνει εμβολιασμός στη συνιστώμενη ηλικία, μπορεί κανείς να τον πραγματοποιήσει αργότερα στη ζωή του, ακόμα και μέχρι τα 45 έτη.

Σύμφωνα με τον Dr. Prendes, ο εμβολιασμός αποτελεί το καλύτερο προληπτικό μέτρο και τονίζει πως αν εμβολιαστεί ένα αρκετά μεγάλο μέρος του πληθυσμού, η μείωση των περιστατικών καρκίνου του λαιμού θα είναι κατακόρυφη.

Συνεπής χρήση προφυλακτικού (ή οδοντικού φράγματος)

Προφανώς η τοποθέτηση κάποιου φραγμού μεταξύ στόματος και γεννητικών οργάνων κατά το στοματικό σεξ μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μετάδοσης του HPV μέσω της επαφής δέρμα με δέρμα ή των σωματικών υγρών. Το προφυλακτικό είναι σίγουρα μία λύση, αλλά τα τελευταία χρόνια κάποιοι χρησιμοποιούν το λεγόμενο οδοντικό φράγμα (dental dam) που είναι ένα λεπτό, εύκαμπτο κομμάτι λάτεξ, το οποίο μπορεί να καλύψει την περιοχή των γεννητικών οργάνων ή του πρωκτού κατά το στοματικό σεξ. Δεν πρόκειται για ένα ευρέως διαθέσιμο προϊόν (στην Ελλάδα το βρίσκει κανείς κυρίως μέσω της ηλεκτρονικής αγοράς), ενώ είναι πιο ακριβό από το προφυλακτικό.

Τακτικός οδοντιατρικός έλεγχος

Οι οδοντίατροι είναι συνήθως οι πρώτοι που διακρίνουν αλλαγές οι οποίες μπορεί να υποδηλώνουν καρκίνο στο στόμα ή τον λαιμό, οπότε με τον τακτικό έλεγχο μπορεί να προληφθεί το να εξελιχθούν σε κάτι χειρότερο.

Περιορισμός καπνίσματος και κατανάλωσης αλκοόλ

Το κάπνισμα και το αλκοόλ μπορεί να βλάψουν τον βλεννογόνο του στόματος και του λαιμού και αυτό μπορεί να διευκολύνει τη μετάδοση του HPV και την αντιμετώπιση τυχόν καρκίνου στην περιοχή. Εξάλλου, και οι δύο αυτές κακές συνήθειες αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο.

Τι συμπτώματα έχει ο καρκίνος του λαιμού;

Δυστυχώς, τα συμπτώματα αυτού του τύπου καρκίνου συχνά παραβλέπονται, γιατί μοιάζουν πολύ με άλλα. O Dr. Prendes λέει πως αν κανείς παρουσιάζει τα παρακάτω για διάστημα μεγαλύτερο από δύο εβδομάδες, καλά θα κάνει να απευθυνθεί σε γιατρό, καθώς η έγκαιρη διάγνωση οδηγεί και σε αυξημένα ποσοστά ίασης:

• Πρήξιμο ή κάποια μάζα στον λαιμό ή τον σβέρκο.
• Πόνος στο αυτί.
• Αίσθηση ότι κάτι έχει κολλήσει στο πίσω μέρος του λαιμού.
• Ροχαλητό (που δεν προϋπήρχε).
• Βράχνιασμα.
• Διογκωμένοι λεμφαδένες.
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους.