ΕΝΑ ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΟ «ΦΡΕΝΑΡΕΙ» ΤΗ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΑΒΑΙΝΕΙ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ

Η χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση συνδέεται και με σοβαρές επιπλοκές, όπως ο οισοφάγος Barrett και ο καρκίνος του οισοφάγου. Νέα έρευνα δείχνει ότι συγκεκριμένα προβιοτικά στελέχη μπορεί να συμβάλλουν στην προστασία του, περιορίζοντας τη φλεγμονή και τις κυτταρικές βλάβες.

Καούρα, ρέψιμο, πόνος στο στήθος, δυσκολία στην κατάποση, μούδιασμα στη γλώσσα, βραχνή φωνή... Η λίστα με τα συμπτώματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης (ΓΟΠ) πάει μακριά, ενώ οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι από την καθημερινή ταλαιπωρία. Χωρίς αντιμετώπιση, η χρόνια ΓΟΠ αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του οισοφάγου (αδενοκαρκίνωμα), μιας νόσου με ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά πενταετούς επιβίωσης γύρω στο 22%.

Οι κύριες παρεμβάσεις για τη μείωση των συμπτωμάτων εστιάζουν στη διατροφή, κυρίως στα τρόφιμα που πρέπει να αποφεύγονται, όπως τα τηγανητά και τα ανθρακούχα. Ωστόσο, φαίνεται πως μια ακόμα αλλαγή μπορεί να κάνει τη διαφορά. Νέα επιστημονική έρευνα από το Κολέγιο Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Κεντρικής Φλόριντα (UCF) έδειξε ότι ένα απλό προβιοτικό μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση και να κρατήσει μακριά τον κίνδυνο καρκίνου.

Οι σωτήριοι γαλακτοβάκιλλοι

Όταν η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση εκδηλώνεται συχνά, με το γαστρικό περιεχόμενο να ανεβαίνει πάνω από 2 φορές την εβδομάδα και έντονα συμπτώματα, μιλάμε για γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο (ΓΟΠΝ). Στην ΓΟΠΝ, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος για εγκαύματα, φλεγμονή και βλάβες στο DNA των κυττάρων του οισοφάγου από τα γαστρικά οξέα. Με την πάροδο του χρόνου, οι αλλοιώσεις αυτές μπορεί:

• να οδηγήσουν σε οισοφάγο Barrett, μια προκαρκινική κατάσταση, και
• να διαταράξουν τη μικροχλωρίδα της περιοχής, σκοτώνοντας τα καλά βακτήρια και επιτρέποντας να επιβιώσουν πιο ανθεκτικά και επιβλαβή, τα οποία επιτείνουν τη φλεγμονή και επιταχύνουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.

Το γιαούρτι με τα προβιοτικά του βοηθά και στην υγεία του οισοφάγου. iStock

Εδώ έρχεται η έρευνα να φωτίσει ένα λιγότερο γνωστό όφελος των προβιοτικών, τα οποία οι περισσότεροι λαμβάνουμε για την καλή λειτουργία του εντέρου. «Μιλάμε συχνά για το πόσο σημαντικό είναι να τρώμε γιαούρτι ή να πίνουμε κομπούχα για να διατηρούμε ένα υγιές μικροβίωμα στα όργανά μας. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τον οισοφάγο», εξηγεί η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δρ Claudia Andl, που επικεντρώθηκε στη μελέτη μιας ομάδας ωφέλιμων βακτηρίων, των γαλακτοβάκιλλων (Lactobacillus spp.).

Η εισαγωγή των γαλακτοβακίλλων στα εργαστηριακά μοντέλα της έρευνας έδειξε ότι το προβιοτικό μπορεί να δράσει προστατευτικά:

• επαναφέροντας την ισορροπία στο μικροβιακό περιβάλλον του οισοφάγου,
• καταστέλλοντας τη φλεγμονή,
• επιδιορθώνοντας τις βλάβες στο DNA των κυτττάρων.

Τα πρώτα εργαστηριακά δεδομένα ήταν εξαιρετικά ενθαρρυντικά, με τη χορήγηση του προβιοτικού να οδηγεί σε σημαντική μείωση των αλλοιώσεων τύπου Barrett. Επιπλέον, στις περιπτώσεις που εμφανίστηκε καρκίνος, η νόσος ήρθε πολύ αργότερα συγκριτικά με τα μοντέλα που δεν είχαν λάβει θεραπεία με προβιοτικά.

Η κομπούχα (κombucha), ένα ρόφημα που παράγεται από τη ζύμωση τσαγιού, περιέχει τους ωφέλιμους γαλακτοβάκιλλους, iStock

Προβιοτικά και πρεβιοτικά για καλύτερα αποτελέσματα

Τα νέα ευρήματα εντάσσονται στην ευρύτερη επιστημονική βιβλιογραφία για τον ρόλο των προβιοτικών στην πρόληψη προκαρκινικών αλλοιώσεων του πεπτικού συστήματος. Μια ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε νωρίτερα στο npj Biofilms and Microbiomes επισήμανε ότι η χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση δεν αποτελεί απλώς μηχανική βλάβη από το όξινο περιεχόμενο, αλλά μια διαταραχή του μικροβιώματος που ευνοεί την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών και την επιδείνωση της φλεγμονής.

Ανάμεσα στα ευρήματά της ήταν πως:

• Αρκετά προβιοτικά στελέχη μπορούν να αναστείλουν την εξέλιξη του οισοφάγου Barrett προς οισοφαγικό αδενοκαρκίνωμα, μειώνοντας φλεγμονώδεις παράγοντες και μοριακούς δείκτες που σχετίζονται με την καρκινογένεση, όπως IL‑18, TNF‑α, COX‑2 και CDX1.
• Συγκεκριμένα στελέχη Lactobacillus, όπως τα L. acidophilus, L. plantarum και L. fermentum, μπορούν να επιταχύνουν την επιδιόρθωση της βλάβης DNA που προκαλείται από τη χολή και τα οξέα της παλινδρόμησης, ενώ ταυτόχρονα μειώνουν την ενεργοποίηση του NF‑κB, ενός βασικού μονοπατιού φλεγμονής.
• Πρεβιοτικά όπως οι φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες (FOS), η ινουλίνη, οι γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες (GOS) και οι β‑γλυκάνες μπορούν να επηρεάσουν θετικά το μικροβίωμα, με τρόπο που μειώνει τη φλεγμονή, ενισχύει την ακεραιότητα του βλεννογόνου και περιορίζει την εξέλιξη γαστρικών και οισοφαγικών προκαρκινικών βλαβών.