Η ΠΡΩΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ Η ΑΣΚΗΣΗ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ

Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι η άσκηση αναδιαμορφώνει το νευρικό δίκτυο της καρδιάς, ανοίγοντας νέους δρόμους για τη θεραπεία καρδιακών παθήσεων.

Πρόσφατα συζητούσα με τη γηρίατρο Μαρία Ζαχαροπούλου και της ζήτησα να μου πει ποια συνήθεια θα μπορούσε να προτείνει σε ανθρώπους ηλικίας 20 και 30 ετών ως αυτή που θα τους βοηθούσε να αλλάξουν ριζικά το πώς θα είναι στα 80. Με άλλα λόγια, να γεράσουν –ή, αν προτιμάτε, να μεγαλώσουν– υγιώς.

Μου απάντησε πως μόνο μια συνήθεια θα μπορούσε να μας επηρεάσει άμεσα, γιατί είναι στο χέρι μας. «Η συστηματική σωματική άσκηση, καθώς επηρεάζει τα πάντα ταυτόχρονα», είπε. «Δεν αναφέρομαι στον πρωταθλητισμό. Οι έρευνες δείχνουν πως μία ώρα άσκησης, τρεις φορές την εβδομάδα είναι αρκετή για να μας βοηθήσει να έχουμε ένα υγιές σώμα, σε όποια ηλικία κι αν φτάσουμε».

Νέα μελέτη αποκάλυψε πως η άσκηση μπορεί να αλλάξει την καρδιά μας με τρόπους που οι επιστήμονες δεν είχαν συνειδητοποιήσει έως τώρα.

Πέρα από την ενδυνάμωση των μυών και τη βελτίωση της αντοχής, η άσκηση φαίνεται να επανασυνδέει το νευρικό σύστημα που ελέγχει τον ίδιο τον καρδιακό παλμό, με διαφορετικό τρόπο στην αριστερή και τη δεξιά πλευρά του σώματος. Η εκπληκτική ανακάλυψη, με επικεφαλής ερευνητές από το University of Bristol, δημοσιεύτηκε στο Autonomic Neuroscience.

Διαπιστώθηκε ότι η τακτική αερόβια άσκηση αναδιαμορφώνει μικροσκοπικά νευρικά συσσωματώματα που συνδέονται με την καρδιά, δημιουργώντας δραματικές πλευρικές αλλαγές που θα μπορούσαν τελικά να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί αντιμετωπίζουν τις αρρυθμίες, τον χρόνιο πόνο στο στήθος, ακόμη και το σύνδρομο «ραγισμένης καρδιάς» που σχετίζεται με το άγχος.

Η άσκηση μεταβάλλει το νευρικό δίκτυο της καρδιάς

Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν στα αστεροειδή γάγγλια, σημαντικές δομές του συμπαθητικού νευρικού συστήματος που βρίσκονται στη βάση του αυχένα, εκατέρωθεν της σπονδυλικής στήλης. Συμμετέχουν στον έλεγχο αυτόνομων λειτουργιών, καθώς και στη ρύθμιση της αιμάτωσης του προσώπου, του αυχένα και των άνω άκρων.

Κατά το SciTech Daily, αυτοί οι νευρικοί κόμβοι βοηθούν στη ρύθμιση του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης, στέλνοντας σήματα που μπορούν να επιταχύνουν την καρδιά κατά τη διάρκεια του στρες ή της σωματικής δραστηριότητας.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Ήταν ήδη γνωστό πως η άσκηση βελτιώνει την καρδιαγγειακή υγεία και μειώνει τον καρδιακό ρυθμό ηρεμίας, αλλά δεν ήταν πολύ κατανοητός ο τρόπος που η σωματική δραστηριότητα αναδιαμορφώνει φυσικά τα νεύρα που ελέγχουν την καρδιά.

Τα ευρήματα της πρόσφατης εργασίας –που έγινε σε δείγμα αρουραίων και διήρκεσε 10 εβδομάδες, κατά τις οποίες τα τρωκτικά έκαναν μέτρια άσκηση σε διάδρομο– υποδηλώνουν ότι το νευρικό σύστημα μπορεί να είναι πολύ πιο εύπλαστο από ό,τι πιστεύαμε.

Διαπιστώθηκε ανισορροπία μεταξύ των δυο πλευρών του σώματος

Τα αποτελέσματα της μελέτης αμφισβητούν τη μακροχρόνια υπόθεση ότι η άσκηση επηρεάζει το αυτόνομο νευρικό σύστημα ομοιόμορφα.

Αποκαλύφθηκε μια εντυπωσιακή ανισορροπία μεταξύ των δύο πλευρών του σώματος. Οι αρουραίοι που υποβλήθηκαν στο πρόγραμμα άσκησης ανέπτυξαν περίπου τέσσερις φορές περισσότερους νευρώνες στο δεξί αστεροειδές γάγγλιο από ό,τι στο αριστερό, ένα μοτίβο που δεν παρατηρείται σε μη εκπαιδευμένα ζώα. Ταυτόχρονα, οι ίδιοι οι νευρώνες άλλαξαν με αντίθετους τρόπους, ανάλογα με την τοποθεσία. Τα κύτταρα στην αριστερή πλευρά μεγάλωσαν σημαντικά, κατά περίπου 1,8 φορές, ενώ οι νευρώνες στη δεξιά πλευρά έγιναν ελαφρώς μικρότεροι.

Επίσης, συρρικνώθηκε ο συνολικός όγκος των νευρικών συστάδων μετά την προπόνηση.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν τα ευρήματα

Όσα ανακαλύφθηκαν θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές ιατρικές επιπτώσεις, με τους καρδιολόγους να στοχεύουν ήδη τα αστεροειδή γάγγλια σε ορισμένες σοβαρές καρδιακές παθήσεις χρησιμοποιώντας νευρικά μπλοκ ή διαδικασίες απονεύρωσης για τη μείωση της υπερβολικής συμπαθητικής δραστηριότητας.

Αυτές οι θεραπείες χρησιμοποιούνται μερικές φορές για επικίνδυνες αρρυθμίες, στηθάγχη που δεν ανταποκρίνεται εύκολα στη θεραπεία και μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo, γνωστή ευρύτερα ως σύνδρομο «ραγισμένης καρδιάς». Πρόκειται για προσωρινή καρδιακή πάθηση που συχνά προκαλείται από ακραίο συναισθηματικό ή σωματικό στρες.

O επικεφαλής συγγραφέας Augusto Coppi, Επίκουρος Καθηγητής Κτηνιατρικής Ανατομίας στο University of Bristol, εξήγησε ότι «η κατανόηση αυτών των διαφορών αριστερά-δεξιά θα μπορούσε να μας βοηθήσει να εξατομικεύσουμε τις θεραπείες για διαταραχές του καρδιακού ρυθμού και στηθάγχη. Το επόμενο βήμα μας είναι να ελέγξουμε πώς αυτές οι δομικές αλλαγές αντιστοιχίζονται στη λειτουργία και αν παρόμοια μοτίβα εμφανίζονται σε μεγαλύτερα ζώα και ανθρώπους».