ΠΟΣΟ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΥΣ ΜΑΣ ΚΑΝΕΙ Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ;

Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι όσο περισσότερο ελεύθερο χρόνο έχουμε, τόσο πιο ευτυχισμένοι θα είμαστε. Πόση αλήθεια κρύβει η πεποίθηση αυτή;

Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι αν είχαμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο, θα ήμασταν και πιο ευτυχισμένοι. Η επιστήμη, όμως, δείχνει ότι τα πράγματα είναι πιο σύνθετα.

Έρευνα διαπίστωσε ότι περισσότερος ελεύθερος χρόνος δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή. Αντίθετα, οι άνθρωποι αξιολογούσαν τη μέρα τους ως πιο ευχάριστη όταν αυτή περιλάμβανε μία έως δύο ώρες κοινωνικής επαφής, σωματική άσκηση και έως έξι ώρες εργασίας (όταν οι ώρες εργασίας ξεπερνούσαν τον αριθμό αυτό, η ευτυχία άρχιζε να μειώνεται).

Ένα από τα ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι περίπου το 70% του χρόνου χαλάρωσης αφιερωνόταν στην παρακολούθηση τηλεόρασης και ταινιών.

«Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ελεύθερος χρόνος είναι κακός. Σημαίνει ότι ίσως χρειάζεται να τον αξιοποιούμε διαφορετικά», εξηγεί η Laurie Santos, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Yale.

Όπως αναφέρει, η εργασία (είτε πρόκειται για επαγγελματική απασχόληση είτε για οποιαδήποτε δραστηριότητα απαιτεί προσπάθεια, δημιουργικότητα ή επαφή με άλλους) συχνά προσφέρει μεγαλύτερη ικανοποίηση από την παθητική ξεκούραση. Αντίθετα, το ατελείωτο scrolling στο κινητό ή το πολύωρο binge watching μπορεί τελικά να ενισχύσουν το αίσθημα μοναξιάς αντί να μας ξεκουράσουν.

Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΛΙΓΟΤΕΡΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΜΕ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΕΡΜΗΝΕΥΟΥΜΕ ΟΣΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ.

Το παράδοξο της ευτυχίας

Το παράδοξο, κατά την Santos, είναι ότι, όταν έχουμε την ελευθερία να επιλέξουμε τι θα κάνουμε στον ελεύθερο χρόνο μας, καταλήγουμε συχνά στην πιο εύκολη λύση. Με άλλα λόγια, δεν προβλέπουμε πάντα σωστά τι θα μας κάνει ευτυχισμένους.

Ένας ακόμα λόγος που δυσκολευόμαστε να νιώσουμε ευτυχισμένοι είναι ότι πολλές φορές παθαίνουμε μια μικρή εμμονή με το κυνήγι της ευτυχίας. Όσο περισσότερο προσπαθούμε να αξιολογήσουμε αν είμαστε ευτυχισμένοι, τόσο δυσκολότερο γίνεται να απολαύσουμε τη στιγμή.

Επίσης, συχνά πιστεύουμε ότι ένα ωραίο σπίτι, μια καλή δουλειά, μια ιδανική σχέση θα μας χαρίσουν ευτυχία. Όμως, η ευτυχία φαίνεται να έχει πολύ λιγότερη σχέση με τις συνθήκες της ζωής μας και πολύ περισσότερη με τις καθημερινές μας συμπεριφορές και τον τρόπο που ερμηνεύουμε όσα μας συμβαίνουν.

Φυσικά, αυτό δεν ισχύει όταν δεν καλύπτονται βασικές ανάγκες, όπως η στέγη, η τροφή ή η οικονομική ασφάλεια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η βελτίωση των συνθηκών ζωής αυξάνει ουσιαστικά την ευημερία. Όταν οι βασικές ανάγκες ικανοποιηθούν, το επιπλέον όφελος μειώνεται αισθητά.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Η παγίδα της θετικής ενέργειας

«Μια ολοκληρωμένη ζωή περιλαμβάνει και δυσάρεστα συναισθήματα», τονίζει η Santos. Ωστόσο, πολλές φορές αυτό που μας δυσκολεύει περισσότερο δεν είναι το ίδιο το συναίσθημα, αλλά η αντίδρασή μας απέναντί του. Η ίδια προτείνει να αναγνωρίζουμε αυτό που νιώθουμε χωρίς να το κρίνουμε ή να κατηγορούμε τον εαυτό μας επειδή αισθάνεται έτσι. Αυτές τις δεύτερες αντιδράσεις τις ονομάζει «μετα-συναισθήματα» (meta-emotions).

Για παράδειγμα, μια βροχερή μέρα χαλάει τα σχέδια των διακοπών μας. Είναι φυσιολογικό να εκνευριστούμε. Αμέσως μετά όμως μπορεί να νιώσουμε ενοχές επειδή εκνευριστήκαμε, γιατί θεωρούμε ότι θα έπρεπε να νιώθουμε μόνο ευγνωμοσύνη.

Όπως επισημαίνει η Santos, πολλές φορές αυτά τα μετα-συναισθήματα είναι πιο επώδυνα από το συναίσθημα που τα προκάλεσε. Ευτυχώς, σε μεγάλο βαθμό μπορούμε να μάθουμε να τα διαχειριζόμαστε.

Τι μας κάνει τελικά πιο ευτυχισμένους;

Κάνουμε μια μικρή προσπάθεια

Οι δραστηριότητες που απαιτούν μια μικρή προσπάθεια προσφέρουν συνήθως μεγαλύτερη ικανοποίηση από εκείνες που είναι παθητικές. Ένα απόγευμα πεζοπορίας, μια βόλτα ή ένα δημιουργικό χόμπι είναι πιθανότερο να μας αφήσουν με καλύτερη διάθεση σε σχέση με το ατέλειωτο scrolling.

ΟΣΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΟΥΜΕ ΑΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΙ, ΤΟΣΟ ΔΥΣΚΟΛΟΤΕΡΟ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΑΠΟΛΑΥΣΟΥΜΕ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ.

Μοιραζόμαστε την εμπειρία

Ακόμη και οι πιο απλές υποχρεώσεις γίνονται πιο ευχάριστες όταν τις μοιράζεσαι. Μπορούμε να ετοιμάσουμε το γεύμα παρέα με έναν φίλο ή να ανταλλάξουμε λίγες κουβέντες με τον άνθρωπο πίσω από τον πάγκο του φούρνου, όση ώρα επιλέγουμε ψωμί.

Αλλάζουμε οπτική

Αν το να κρατάμε ημερολόγιο ευγνωμοσύνης δεν είναι κάτι που μας ταιριάζει, μπορούμε να δοκιμάσουμε κάτι πιο απλό, όπως το να κάνουμε στον εαυτό μας μια ερώτηση: «Ποια στιγμή θα θυμάμαι από τη σημερινή μέρα όταν πέσω για ύπνο;» Μερικές φορές μια μικρή αλλαγή στον τρόπο που ερμηνεύουμε την καθημερινότητα αρκεί για να αλλάξει η διάθεσή μας.

Δημιουργούμε στιγμές προσμονής

Η ευτυχία δεν βρίσκεται μόνο στην ίδια την εμπειρία, αλλά συχνά ξεκινά πριν αυτή συμβεί. Η προσμονή μιας ευχάριστης δραστηριότητας μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ευεξίας. Ακόμη και κάτι μικρό μέσα στην εβδομάδα, όπως ο καφές με έναν φίλο, μπορεί να δώσει περισσότερο νόημα στην καθημερινότητα.

Δίνουμε χώρο στην «ενεργή ξεκούραση»

Η ξεκούραση που μας γεμίζει συνήθως δεν είναι εκείνη που απλώς καταναλώνουμε περιεχόμενο, αλλά εκείνη που συμμετέχουμε ενεργά σε κάτι, όπως το να κάνουμε κατασκευές με τα χέρια. Η μικρή προσπάθεια δεν αφαιρεί από την απόλαυση, πολλές φορές είναι αυτή που την κάνει πιο ουσιαστική.