ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΑΘΑΙΝΟΥΝ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΠΙΟ ΣΥΧΝΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ;

Το Αλτσχάιμερ είναι άλλη μία ασθένεια στην οποία οι γυναίκες κατέχουν την πρωτιά. Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό και τι θα μπορούσαν να κάνουν προληπτικά; Μία Αμερικανίδα γιατρός δίνει τη δική της ενδιαφέρουσα ερμηνεία.

Το ότι η νόσος Αλτσχάιμερ προτιμάει τις γυναίκες δεν είναι πλέον μια υπόθεση. Στις μέρες μας, αναγνωρίζεται από την επιστημονική κοινότητα όχι απλώς ως συνέπεια του ότι ζουν περισσότερο, αλλά ως ένα σύνθετο, πολυπαραγοντικό ζήτημα υγείας.

Από τα εκατομμύρια των ασθενών το 66% είναι γυναίκες και το 34% άντρες. Μάλιστα, ο κίνδυνος νόσησης στην ηλικία των 45+ ετών φτάνει για τις γυναίκες το 20% και για τους άντρες το 10%, και τα ποσοστά αυξάνονται με την πάροδο των χρόνων.

Ανάμεσα στις εξηγήσεις που έχουν κατά καιρούς δοθεί για το φαινόμενο, φαίνεται ότι η βιοχημεία του γυναικείου σώματος είναι η επικρατέστερη. Η εμμηνόπαυση εξαφανίζει τα οιστρογόνα και μαζί την προστατευτική τους δράση για τον εγκέφαλο.

Με τι συνδέουν το Αλτσχάιμερ πρόσφατες έρευνες;

«Περίπου τα δύο τρίτα των ανθρώπων που ζουν με Αλτσχάιμερ, τη συχνότερη μορφή άνοιας, είναι γυναίκες και η γενική πεποίθηση είναι ότι αυτό συμβαίνει επειδή οι γυναίκες τείνουν να ζουν περισσότερο. Όμως, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ορμονικοί παράγοντες μπορεί να εξηγούν τις αλλαγές στον εγκέφαλο. Η κατάσταση της εμμηνόπαυσης φαίνεται να είναι ο πιο σημαντικός προγνωστικός δείκτης για τις μεταβολές στον εγκέφαλο των γυναικών, που σχετίζονται με το Αλτσχάιμερ», δήλωσε η δρ. Lisa Mosconi του Ιατρικού Κέντρου Weill Cornell του Πανεπιστημίου Cornell της Νέας Υόρκης, μετά από σχετική έρευνα που δημοσίευσε στο περιοδικό Neurology της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας.

Πριν λίγο καιρό, επιστήμονες από το King’s College και το Queen Mary University του Λονδίνου πρόσθεσαν έναν νέο φυλοσχετιζόμενο παράγοντα στην εξίσωση, που πιθανώς να αλλάξει την προσέγγιση της νόσου Αλτσχάιμερ σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης: τα λιπίδια και τα ακόρεστα (καλά) λιπαρά. Η έρευνά τους, έδειξε ότι οι γυναίκες με τη νευροεκφυλιστική νόσο παρουσιάζουν δραματική μείωση λιπιδίων με ωμέγα λιπαρά οξέα, συγκριτικά με γυναίκες χωρίς την ασθένεια. Δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη διαφορά στους άντρες.

Γυναίκες και Αλτσχάιμερ: Οι ορμόνες είναι η πιο πιθανή εξήγηση

Αν όμως τα οιστρογόνα είναι κάτι σαν τη μαγική λύση για το Αλτσχάιμερ, τότε δεν θα είχαν πρόβλημα και οι άντρες; Η Αμερικανίδα Leigh Erin Connealy, M.D., ολιστική γιατρός και διευθύντρια του Cancer Center for Healing, στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ, που εστιάζει στην εξατομικευμένη ενδοκρινολογική προσέγγιση των ασθενών, υποστηρίζει ότι η αλήθεια είναι πιο περίπλοκη: Τα οιστρογόνα δεν είναι ολόκληρη η εικόνα. Είναι απλώς ένα κομμάτι ενός πολύ περίπλοκου παζλ.

«Οι ορμόνες μας μοιάζουν με μια ορχήστρα. Υπάρχουν πάνω από 100, καθεμία με τον δικό της ρόλο και λειτουργία, και αποδίδουν μόνο όταν βρίσκονται σε ισορροπία. Η εστίαση αποκλειστικά στα οιστρογόνα αγνοεί την πραγματικότητα ότι η υπερβολική διέγερση από μία μόνο ορμόνη μπορεί να απορρυθμίσει ολόκληρο το σύστημα.

»Στην πραγματικότητα, πολλές γυναίκες σήμερα διατηρούν υψηλά επίπεδα οιστρογόνων μέσα στην εμμηνόπαυση, παρόλο που η λειτουργία των ωοθηκών μειώνεται φυσιολογικά. Η έρευνα δείχνει ότι τα μη αντιρροπούμενα οιστρογόνα (αυτά δηλαδή που δρουν χωρίς την εξισορρόπηση άλλων ορμονών) μπορούν να προκαλέσουν υπερδιέγερση, τροφοδοτώντας τη φλεγμονή και συμβάλλοντας ακόμη και στη γνωστική έκπτωση.

»Η προγεστερόνη, από την άλλη πλευρά, έχει αξιοσημείωτες νευροπροστατευτικές ιδιότητες. Ηρεμεί, ισορροπεί και προστατεύει τον εγκέφαλο με τρόπους που τα οιστρογόνα δεν μπορούν. Όταν μιλάμε για την υγεία και τη μακροζωία των γυναικών, η συζήτηση δεν θα πρέπει να επικεντρώνεται σε μια μεμονωμένη ορμόνη, θα πρέπει να αφορά την αποκατάσταση της αρμονίας σε ολόκληρο το σύστημα.

Τα οιστρογόνα βρίσκονται και με άλλους τρόπους στο σώμα (π.χ. στο λίπος), το ίδιο δεν συμβαίνει με την προγεστερόνη που παράγεται στις ωοθήκες, οπότε παύει πιο εύκολα. Στην πραγματικότητα, υπάρχει ανισορροπία ανάμεσα στα οιστρογόνα και την προγεστερόνη» εξηγεί.

Η ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ, ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ.

Γιατί είναι σημαντική η ισορροπία ανάμεσα σε οιστρογόνα και προγεστερόνη;

Τα οιστρογόνα διεγείρουν τα κύτταρα ώστε να προσλαμβάνουν ασβέστιο και αυξάνουν τους διεγερτικούς νευροδιαβιβαστές, όπως το γλουταμινικό οξύ. Χωρίς επαρκή προγεστερόνη για την εξισορρόπησή τους (ηρεμεί το νευρικό σύστημα, σταθεροποιώντας τις κυτταρικές μεμβράνες και προστατεύοντας τα μιτοχόνδρια), το αποτέλεσμα είναι η υπερδιέγερση.

Τα κύτταρα πυροδοτούνται πολύ εύκολα και πολύ συχνά, εξαντλώντας τα αποθέματα ενέργειας και προκαλώντας οξειδωτικό στρες. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η χρόνια διέγερση ίσως θέτει τις βάσεις για το Αλτσχάιμερ και άλλες εκφυλιστικές καταστάσεις.

Από την άλλη, οι προστατευτικές επιδράσεις της προγεστερόνης για τον εγκέφαλο είναι καλά τεκμηριωμένες στην ιατρική βιβλιογραφία. Η προγεστερόνη ενισχύει τη δράση του GABA (ο κύριος κατευναστικός νευροδιαβιβαστής του εγκεφάλου), μειώνει την ενδοκυτταρική υπερφόρτωση ασβεστίου, περιορίζει τη φλεγμονή και προστατεύει άμεσα τη μιτοχονδριακή παραγωγή ενέργειας.

 

Έτσι, σύμφωνα με τη δρα Connealy, η ισορροπία της προγεστερόνης ίσως αποτελεί έναν από τους κρίκους που λείπουν για την προστασία του εγκεφάλου από τον εκφυλισμό.

Η ΠΡΟΓΕΣΤΕΡΟΝΗ ΕΧΕΙ ΝΕΥΡΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ: ΗΡΕΜΕΙ, ΙΣΟΡΡΟΠΕΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΜΕ ΤΡΟΠΟΥΣ ΠΟΥ ΤΑ ΟΙΣΤΡΟΓΟΝΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ.

Έτσι θα προστατεύσεις τον εγκέφαλό σου

Για να προστατεύσεις την υγεία του εγκεφάλου σου και να προλάβεις τυχόν νευροεκφυλιστικές ασθένειες, υπάρχουν πολλές συνήθειες που αφορούν τη διατροφή και τον τρόπο ζωής, τις οποίες υποδεικνύουν οι απανταχού νευρολόγοι.

Η δρ Connealy επισημαίνει και μερικά ακόμη πράγματα που προστατεύουν τον εγκέφαλο:

• Προγεστερόνη: Έχει νευροπροστατευτική και κατευναστική δράση, σταθεροποιεί τα μιτοχόνδρια.
• Καλή λειτουργία του θυρεοειδούς: Διατηρεί αποτελεσματικό τον μεταβολισμό.
• Καλά λιπαρά (σολομός, σκουμπρί, σαρδέλες, αβγό, ελαιόλαδο, αβοκάντο): Απαραίτητα για τη δομή των κυτταρικών μεμβρανών, τη μείωση της φλεγμονής και την επικοινωνία των νευρικών κυττάρων.
• Βιταμίνη E: Αναστέλλει τις επιβλαβείς επιδράσεις των οιστρογόνων, προλαμβάνει το οξειδωτικό στρες.
• Νιασιναμίδη (Βιταμίνη B3): Διατηρεί τον μεταβολισμό της ενέργειας, μειώνει το κυτταρικό στρες.
• Μαγνήσιο: Ηρεμεί το νευρικό σύστημα, αποτρέπει την υπερβολική είσοδο ασβεστίου. Αν το ασβέστιο ρέει ανεξέλεγκτα και σε μεγάλες ποσότητες μέσα στα νευρικά κύτταρα, τα κύτταρα βρίσκονται σε μια κατάσταση διαρκούς υπερδιέγερσης. Αυτό μεταφράζεται στην πράξη ως άγχος, εκνευρισμός, ημικρανίες, αυπνία ή μυϊκές κράμπες.
• Επαρκής πρωτεΐνη: Παρέχει αμινοξέα που διατηρούν υπό έλεγχο τις ορμόνες του στρες.