Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ ΕΧΕΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ΕΝΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ

Τα κύρια συμπτώματα της κατάθλιψης είναι κοινά και για τα δύο φύλα, όμως οι άντρες που υποφέρουν ψυχικά τείνουν να εμφανίζουν ένα συγκεκριμένο σύμπτωμα. Ποιο είναι αυτό;

Μιλούσαμε πρόσφατα, με αφορμή την προσωπική μαρτυρία του Sylvester Stallone, για το γεγονός ότι οι διατροφικές διαταραχές στους άντρες εκδηλώνονται κάπως συγκαλυμμένα, πίσω από τη βιτρίνα ενός δυνατού, γραμμωμένου σώματος. Ένας άντρας, δηλαδή, μπορεί να έχει πάθει εμμονή με το γυμναστήριο και την αύξηση του όγκου του, και να μην αντιληφθεί καν ότι αυτό μπορεί να αποτελεί πρόβλημα ώστε να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό – ίσως να μην το καταλαβαίνουν ούτε οι γύρω του. Κάτι αντίστοιχο, λένε οι ειδικοί, συμβαίνει συχνά και με την κατάθλιψη.

Στην Αμερική, για παράδειγμα, στατιστικά στοιχεία δείχνουν πως ένας στους δέκα άντρες βιώνει κατάθλιψη ή γενικευμένο άγχος, όμως μόνο οι μισοί από αυτούς θα μπουν στη διαδικασία θεραπείας. Και ο λόγος είναι ότι, παρόλο που έχουν γίνει άλματα στον ανοιχτό διάλογο περί ψυχικής υγείας, το στίγμα στους άντρες παραμένει έντονο.

Όπως χαρακτηριστικά λέει σε άρθρο ο ψυχίατρος Dan Iosifescu, «οι περισσότεροι από εμάς τους άντρες έχουμε εκπαιδευτεί μεγαλώνοντας ότι πρέπει να είμαστε δυνατοί και ότι η κατάθλιψη δεν είναι κάτι που συμβαίνει σε εμάς. Νιώθουμε, δηλαδή, ότι αν είμαστε αρκετά σκληροί, δεν θα βιώσουμε ποτέ κάτι τέτοιο».

Φυσικά αυτό δεν ισχύει: Οι άντρες μπορεί να βιώνουν κατάθλιψη ή στρες στον ίδιο βάθος με τις γυναίκες. Και ενώ τα κύρια συμπτώματα της κατάθλιψης είναι κοινά και για τα δύο φύλα (π.χ. αίσθημα εξάντλησης, μειωμένη αίσθηση χαράς ακόμα και για αγαπημένες δραστηριότητες), υπάρχουν ορισμένες συμπεριφορές που είναι πιο χαρακτηριστικές στους άντρες οι οποίοι υποφέρουν ψυχικά. Για την ακρίβεια, οι περισσότεροι ψυχοθεραπευτές φαίνεται να συμφωνούν ότι οι άντρες με κατάθλιψη εμφανίζουν συχνότερα ένα συγκεκριμένο σύμπτωμα. Ποιο είναι αυτό;

Το παράδοξο της ανδρικής κατάθλιψης

Στο ίδιο άρθρο, μια σειρά από ψυχοθεραπευτές συμφωνούν ότι οι άντρες με κατάθλιψη συχνά δεν δείχνουν θλιμμένοι. Μπορεί, δηλαδή, να βιώνουν εσωτερικευμένα συμπτώματα, όπως θλίψη ή έλλειψη ενέργειας, όμως αυτό που εξωτερικεύουν είναι κάτι διαφορετικό: π.χ. ξεσπάσματα θυμού ή αυξημένη ευερεθιστότητα που στρέφεται εναντίον ατόμων του κοντινού περιβάλλοντος ή και αγνώστων.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Επίσης, εξαιτίας αυτής της κατάστασης, οι άντρες μπορεί να στρέφονται σε επιβλαβείς συμπεριφορές, π.χ. αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, ή δραστηριότητες που ανεβάζουν την αδρεναλίνη.

ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΥΜΟΣ ΚΑΙ Η ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ.

Οι ειδικοί αναφέρονται και σε μία ακόμη συγκαλυμμένη συμπεριφορά: τη φυγή από την πραγματικότητα. Οι άντρες, λοιπόν, που βιώνουν κατάθλιψη μπορεί να παρακολουθούν αθλητικούς αγώνες ή να παίζουν βιντεοπαιχνίδια, σε βαθμό που επηρεάζεται η καθημερινότητά τους. Όπως εξηγεί η κλινική κοινωνική λειτουργός Whitney Willborn, «αντί να αποτελούν πηγή απόλαυσης, οι συμπεριφορές αυτές γίνονται μέσα για να αποφύγουν οι άνδρες να αντιμετωπίσουν τον συναισθηματικό τους πόνο».

Γιατί «καλύπτουν» οι άντρες τα δύσκολα συναισθήματα;

Ο ψυχοθεραπευτής Matthew Strobel υποστηρίζει πως πολλοί άντρες τείνουν σε μεγάλο βαθμό να «καλύπτουν» την κατάστασή τους λόγω του στίγματος που συνοδεύει το αίσθημα θλίψης και την εκδήλωση των συναισθημάτων. Για να αποφύγουν, λοιπόν, προσωρινά τα δύσκολα συναισθήματα επιλέγουν να εντείνουν τη συμμετοχή τους σε δραστηριότητες που πιστεύουν ότι θα τους κάνουν να νιώσουν καλύτερα. Η εργασιομανία μπορεί, επίσης, να προκύπτει λόγω της ανάγκης φυγής από την πραγματικότητα.

Το αποτέλεσμα όλου αυτού, είναι οι άντρες να μην στρέφονται σε ειδικούς για να αναζητήσουν βοήθεια και έτσι να μη γίνονται διαγνώσεις τόσο συχνά όσο στις γυναίκες. Και για τον λόγο αυτό έχει καθιερωθεί, κυρίαρχα χαρακτηριστικά της κατάθλιψης να θεωρούνται η θλίψη, το κλάμα και η ανηδονία.

Τι μπορείς να κάνεις για να βοηθήσεις έναν άντρα με συμπτώματα κατάθλιψης;

Οι ειδικοί στο άρθρο λένε πως οι περισσότεροι άντρες που ζητούν βοήθεια από ψυχοθεραπευτή ή ψυχοθεραπεύτρια το κάνουν συνήθως έπειτα από πίεση του περιβάλλοντός τους. Γι’ αυτό και όταν φτάνουν στη συνεδρία δεν λένε «νιώθω θλίψη», παρά «είμαι εξαντλημένος» ή «δεν έχω υπομονή» ή «τίποτα δεν μου δίνει χαρά». Θέλουν, μάλιστα, να νιώσουν καλά από τη μία μέρα στην άλλη – πρέπει να περάσει καιρός για να καταλάβουν ότι αυτό που πραγματικά θέλουν είναι κάποιος να τους καταλάβει.

Αν, λοιπόν, παρατηρείς κάποιος άντρας στο περιβάλλον σου να βιώνει μια τέτοια κατάσταση, μην προσπαθήσεις να «βγάλεις» διάγνωση ή να τον κάνεις να νιώσει άσχημα για την τυχόν αυτοκαταστροφική συμπεριφορά του. Οι ψυχολόγοι προτείνουν να «ανοίξεις μια πόρτα» στη σκέψη του, έναν δίαυλο επικοινωνίας που θα τον κάνει πιο δεκτικό στο να ζητήσει βοήθεια, λέγοντας πράγματα όπως:

• «Δεν είσαι ο εαυτός σου τελευταία»
• «Παρατηρώ ότι έχεις κλειστεί στον εαυτό σου και δεν κοιμάσαι καλά τελευταία»
• «Είσαι καλά; Γιατί είσαι τόσο σκεπτικός;»
• «Παρατήρησα ότι σταμάτησες να κάνεις πράγματα που σε ευχαριστούν»

Ένας άντρας που έχει μάθει να είναι ο φροντιστής της οικογένειας, ο δυνατός πάνω στον οποίο βασίζονται όλοι, αυτός που λύνει πάντα τα προβλήματα, μπορεί να νιώθει άβολα να ζητήσει βοήθεια για την ψυχική του υγεία. Αυτός ο άνθρωπος, όμως, χρειάζεται να αποδεχτεί ότι η ψυχική υγεία είναι εξίσου σημαντική με τη σωματική και ότι η κατάθλιψη αποτελεί νόσο που είναι σημαντικό να φροντίσει όπως θα έκανε για οποιαδήποτε άλλη νόσο.

Άλλωστε, υπάρχει κάτι που να αποδεικνύει περισσότερο το πόσο γενναίος και δυνατός είναι κανείς από το να μπορεί να ζητά βοήθεια;

Βρείτε εδώ τα audio articles που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή.

Για να ακούτε τα άρθρα του OW που είναι διαθέσιμα σε ηχητική μορφή, μπορείτε να μας ακολουθήσετε σε Spotify και σε Apple Podcasts.