ΤΙ ΘΑ ΣΥΝΕΒΑΙΝΕ ΑΝ ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΕΙΧΑΝ ΤΗΝ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΩΝ CELEBRITIES;

Στην Κίνα, γιγαντοφίσες επιστημόνων αντικαθιστούν διαφημίσεις, ανοίγοντας μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τα πρότυπα που προβάλλουμε στις νεότερες γενιές.

Περπατάς στην Πανεπιστημίου, στη Συγγρού ή σε κάποιον άλλο κεντρικό δρόμο της Αθήνας. Τι βλέπεις στις στάσεις των μέσων μαζικής μεταφοράς, στις μεγάλες φωτεινές πινακίδες και στις προσόψεις των εμπορικών κέντρων; Διαφημιστικές αφίσες με celebrities, προϊόντα, προσφορές και υποσχέσεις για μια καλύτερη καθημερινότητα, συνήθως με επίκεντρο την κατανάλωση.

Πώς θα ήταν, άραγε, αν ανάμεσα σε αυτές τις εικόνες συναντούσες το πρόσωπο του Γεωργίου Παπανικολάου, του γιατρού που συνέβαλε καθοριστικά στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας με το γνωστό τεστ Παπανικολάου; Ή της Χρύσας Κουβελιώτου, της διεθνώς αναγνωρισμένης αστροφυσικού, που έχει διαγράψει σημαντική επιστημονική πορεία και έχει συνεργαστεί με τη NASA;

Αυτό ακριβώς συνέβη σε ορισμένες πόλεις της Κίνας, όπου μια ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία άλλαξε το περιεχόμενο των διαφημιστικών επιφανειών, ανοίγοντας μια συζήτηση σχετικά με το ποιους ανθρώπους επιλέγουμε να κάνουμε ορατούς στον δημόσιο χώρο και τι μηνύματα στέλνουμε μέσα από τις επιλογές αυτές στις νεότερες γενιές.

Όταν οι επιστήμονες γίνονται celebrities

Η αρχή έγινε τον Αύγουστο του 2026 στην επαρχία Σαντόνγκ της Κίνας, ενώ στη συνέχεια η πρωτοβουλία επεκτάθηκε και σε άλλες επαρχίες, όπως η Ανχούι και η Χενάν. Εμπορικά κέντρα απομάκρυναν διαφημίσεις από μεγάλες εξωτερικές επιφάνειες των κτιρίων τους και στη θέση τους τοποθέτησαν γιγαντιαίες αφίσες επιστημόνων.

Ανάμεσα στα πρόσωπα που κέρδισαν μια θέση στα διαφημιστικά πλαίσια είναι, για παράδειγμα, ο πυρηνικός φυσικός Deng Jiaxian και ο Qian Xuesen, ο οποίος συνέβαλε στην ανάπτυξη του διαστημικού προγράμματος της χώρας. Στις αφίσες εμφανίζεται επίσης η Tu Youyou, η οποία τιμήθηκε με το Νόμπελ Ιατρικής το 2015 για την ανακάλυψη της αρτεμισινίνης, ουσίας που χρησιμοποιείται στη θεραπεία της ελονοσίας.

Αξίζει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι δεν πρόκειται για μια εθνική κυβερνητική στρατηγική, αλλά για εθελοντική πρωτοβουλία που ξεκίνησε από επιχειρήσεις και απέκτησε σταδιακά ευρύτερη απήχηση.

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

Ποια πρόσωπα αξίζει να βλέπουμε καθημερινά;

Το ενδιαφέρον αυτής της πρωτοβουλίας είναι ότι ξεκίνησε μια συζήτηση για το ποιον αναγνωρίζουμε ως επιτυχημένο και άξιο θαυμασμού και το ποιες επαγγελματικές σταδιοδρομίες παρουσιάζουμε ως επιθυμητές στις νεότερες γενιές.

Είναι προφανές ότι τα πρότυπα που προβάλλονται στη δημόσια σφαίρα επηρεάζουν την αντίληψη των νέων για τις δικές τους δυνατότητες. Ωστόσο, μελέτη στο Journalism & Mass Communication Quarterly, έδειξε ότι δεν έχει σημασία μόνο το πόσο εντυπωσιακό είναι ένα πρότυπο, αλλά και το κατά πόσο οι άλλοι πιστεύουν ότι μπορούν να ακολουθήσουν, έστω εν μέρει, τη διαδρομή του.

Ένα από τα ευρήματα της παραπάνω έρευνας εστιάζει στη διαφορά ανάμεσα στους influencers των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τις παραδοσιακές διασημότητες (όπως π.χ. οι ηθοποιοί), με τους ερευνητές να διαπιστώνουν ότι οι νέοι αντιλαμβάνονται τους πρώτους ως πιο προσιτά πρότυπα.

ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΜΟΝΟ ΤΟ ΠΟΣΟ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΠΡΟΤΥΠΟ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΤΑ ΠΟΣΟ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΟΤΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΟΥΝ, ΕΣΤΩ ΕΝ ΜΕΡΕΙ, ΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι νέοι θαυμάζουν περισσότερο τους influencers ή ότι τους θεωρούν πιο αυθεντικούς. Αυτό που δείχνει είναι ότι τους αντιλαμβάνονται ως πρόσωπα των οποίων την επιτυχία ή ορισμένα χαρακτηριστικά θεωρούν πιο πιθανό να προσεγγίσουν.

Επιπλέον, έρευνα στο International Journal of Science Education, εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο η επαφή των νέων με επαγγελματίες από τον χώρο των επιστημών μπορεί να επηρεάσει την αντίληψή τους για τις δυνατότητες που προσφέρουν οι σταδιοδρομίες αυτές.

Αν και μια αφίσα δεν αρκεί για να αλλάξει τις επαγγελματικές επιλογές ενός νέου ανθρώπου, μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μια αναζήτηση ή μια συζήτηση.