ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ ΑΝ ΕΠΙΛΕΓΕΙΣ ΤΗΝ ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΟΥ;

Ποια στοιχεία στη συμπεριφορά σου δηλώνουν παθητική επιθετικότητα και τι μπορείς να κάνεις για να επικοινωνείς καλύτερα τις ανάγκες σου;

«Δεν πειράζει», «κάνε ό,τι θέλεις», «άσε, θα το κάνω μόνος μου». Πόσες φορές έχεις χρησιμοποιήσει τέτοιες φράσεις ενώ στην πραγματικότητα αισθανόσουν θυμό, απογοήτευση ή ενόχληση;

Η παθητική επιθετικότητα δεν εκδηλώνεται πάντα με εμφανή εχθρική συμπεριφορά. Μπορεί να κρύβεται πίσω από τη σιωπή, τη σκόπιμη αναβλητικότητα, την ειρωνεία, τα συγκαλυμμένα επικριτικά σχόλια, τη συναισθηματική απόσυρση. Στην ουσία, αντί να εκφράζεις ανοιχτά αυτό που σε ενοχλεί ή να επικοινωνείς τις ανάγκες σου, επιλέγεις συμπεριφορές που μεταφέρουν τη δυσαρέσκειά σου χωρίς να την κατονομάζουν.

Πώς επηρεάζει τις σχέσεις σου η παθητική επιθετικότητα;

Εντάξει, όλοι κατά καιρούς καταφεύγουμε στην παθητική επιθετικότητα. Το θέμα είναι να μην βρίσκεται στις… εργοστασιακές ρυθμίσεις μας. Πάντως, αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε τέτοιου είδους συμπεριφορές, προλαβαίνεις να τις αποβάλεις. Διαφορετικά, θα αφήσουν τα σημάδια τους στις σχέσεις σου με τους ανθρώπους γύρω σου να αισθάνονται ενδεχομένως σύγχυση ή απογοήτευση, καθώς δυσκολεύονται να καταλάβουν τι πραγματικά σε ενοχλεί.

Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι τελικά ούτε εσύ ο ίδιος θα μπορέσεις να λάβεις την υποστήριξη, την κατανόηση ή τη διαβεβαίωση που χρειάζεσαι.

Γιατί καταφεύγεις στην παθητική επιθετικότητα;

Για να αλλάξεις τη συμπεριφορά σου, χρειάζεται πρώτα να καταλάβεις τι κρύβεται πίσω από αυτήν. Μήπως αναπαράγεις συμπεριφορές που έμαθες στην οικογένειά σου; Αν μεγάλωσες σε ένα περιβάλλον όπου οι συγκρούσεις αποφεύγονταν και ο θυμός δεν εκφραζόταν ανοιχτά, είναι πιθανό να υιοθέτησες τον ίδιο τρόπο επικοινωνίας.

Μπορεί, επίσης, πίσω από τη συμπεριφορά σου να κρύβονται διαφορετικοί φόβοι:

• Ο φόβος των αρνητικών συναισθημάτων: Θεωρείς ότι πρέπει να παραμένεις πάντα ήρεμος και ευχάριστος, με αποτέλεσμα να καταπιέζεις τον θυμό σου.
• Ο φόβος της οικειότητας: Δυσκολεύεσαι να είσαι ευάλωτος απέναντι στους άλλους και αποφεύγεις να μοιραστείς όσα σε στενοχωρούν.
• Ο φόβος της απόρριψης: Ανησυχείς ότι αν διεκδικήσεις όσα χρειάζεσαι ή θέσεις όρια, οι άλλοι θα απομακρυνθούν από δίπλα σου.

Επιπλέον, το κοινωνικό άγχος, η χαμηλή αυτοεκτίμηση ή η πεποίθηση ότι οι ανάγκες σου είναι λιγότερο σημαντικές από εκείνες των άλλων μπορεί να ενισχύουν αυτή τη συμπεριφορά.

ΑΝ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ ΣΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΠΟΥ ΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΝ ΚΑΙ Ο ΘΥΜΟΣ ΔΕΝ ΕΚΦΡΑΖΟΤΑΝ ΑΝΟΙΧΤΑ, ΕΙΝΑΙ ΠΙΘΑΝΟ ΝΑ ΥΙΟΘΕΤΗΣΕΣ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΡΟΠΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.

5 τρόποι για να περιορίσεις την παθητική επιθετικότητα

Μάθε να αναγνωρίζεις τον θυμό σου

Ο θυμός δεν είναι απαραίτητα κάτι που πρέπει να καταπιέζεις, μιας και μπορεί να λειτουργεί ως μήνυμα ότι κάποια ανάγκη σου δεν ικανοποιείται ή ότι ένα όριό σου παραβιάζεται.

• Ξεκίνα, επομένως, παρατηρώντας πώς αντιδρά το σώμα σου όταν θυμώνεις. Μπορεί, π.χ. να σφίγγεις τις γροθιές σου ή να αλλάζει ο τόνος της φωνής σου.
• Παρατήρησε επίσης τις σκέψεις σου. Μήπως αναπαράγεις συνεχώς στο μυαλό σου έναν καβγά ή φαντάζεσαι τι θα ήθελες να πεις στον άλλον;

Αναγνωρίζοντας αυτά τα σημάδια, μπορείς να καταλάβεις καλύτερα τι σε ενοχλεί και ποια ανάγκη σου δεν εκφράζεται.

Εντόπισε τα μοτίβα της συμπεριφοράς σου

• Κατάγραψε περιστατικά στα οποία ένιωσες θυμό ή απογοήτευση. Στη συνέχεια, σημείωσε τι σκεφτόσουν εκείνη τη στιγμή και πώς αντέδρασες. Για παράδειγμα, όταν ο σύντροφός σου δεν σου δίνει προσοχή, σκέφτεσαι ότι δεν σε ακούει ποτέ;
• Αναρωτήσου τι έκανες στη συνέχεια. Αποσύρθηκες; Άφησες σκόπιμα μια υποχρέωση στη μέση;
• Σκέψου αν η αντίδρασή σου έλυσε το πρόβλημα και πώς θα μπορούσες να είχες εκφράσει διαφορετικά αυτό που ένιωθες.

Άλλαξε τον τρόπο που αντιλαμβάνεσαι τον θυμό

Η παθητικοεπιθετική συμπεριφορά εμφανίζεται συχνά όταν καταπιέζεις τον θυμό σου. Οι τάσεις αποφυγής συγκρούσεων συνήθως έχουν τις ρίζες τους στην παιδική ηλικία, οπότε είναι χρήσιμο να αναλογιστείς πώς οι γονείς ή οι φροντιστές σου εξέφραζαν το αίσθημα αυτό.

Ευτυχώς, όταν κάποιος σε προκαλεί, μπορείς να επιλέξεις πώς θα απαντήσεις. Το πρώτο βήμα είναι να ηρεμήσεις πριν ο θυμός σε οδηγήσει σε αρνητική συμπεριφορά, χρησιμοποιώντας τεχνικές όπως π.χ. το αργό μέτρημα μέχρι το δέκα.

Όταν νιώσεις πιο ήρεμος, μπορείς να περάσεις στην διεκδικητική επικοινωνία και στις δεξιότητες επίλυσης συγκρούσεων, ώστε η διαφωνία να γίνει ευκαιρία για συνεργασία. Αυτές οι δεξιότητες περιλαμβάνουν την ανάπτυξη συναισθηματικής νοημοσύνης, την καλύτερη ανάγνωση της μη λεκτικής επικοινωνίας, την ενεργητική ακρόαση, την επιλογή των μαχών σου, την ικανότητα να συγχωρείς, τη χρήση χιούμορ για να αποφορτίσεις την ένταση.

Επίλεξε τη διεκδικητική επικοινωνία

Η διεκδικητικότητα αποτελεί την υγιέστερη εναλλακτική τόσο στην παθητικότητα όσο και στην επιθετικότητα, καθώς σου επιτρέπει να εκφράζεις τις ανάγκες και τα όριά σου με σαφήνεια και σεβασμό.

Για να την εξασκήσεις, μπορείς να ακολουθήσεις τα παρακάτω βήματα:

• Άκουσε τον συνομιλητή σου: Μην τον διακόπτεις επειδή θεωρείς ότι έχεις δίκιο. Δώσε του χρόνο να εκφραστεί και άκουσε χωρίς να βιάζεσαι να κρίνεις.
• Γίνε συγκεκριμένος: Μην περιμένεις από τους άλλους να καταλάβουν τι σκέφτεσαι. Εξήγησε με σαφήνεια τι σε ενοχλεί και τι χρειάζεσαι.
• Απόφυγε τις κατηγορίες: Προτίμησε φράσεις όπως «Αισθάνομαι άσχημα όταν συμβαίνει αυτό» αντί για «Πάντα με υποτιμάς».
• Παρατήρησε τους άλλους: Σκέψου ανθρώπους που επικοινωνούν άμεσα και με ηρεμία. Παρατήρησε τον τόνο της φωνής τους, τις λέξεις που χρησιμοποιούν και τη στάση του σώματός τους.
• Εξασκήσου σταδιακά: Ξεκίνα από καθημερινές, λιγότερο απαιτητικές καταστάσεις, όπως το να ζητήσεις από έναν συνάδελφο να χαμηλώσει την ένταση της μουσικής που ακούει στο γραφείο.

Η ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΗΝ ΥΓΙΕΣΤΕΡΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΤΟΣΟ ΣΤΗΝ ΠΑΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ. ΣΟΥ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΚΦΡΑΖΕΙΣ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΡΙΑ ΣΟΥ ΜΕ ΣΑΦΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΕΒΑΣΜΟ.

Ανάλαβε την ευθύνη σου

Η αλλαγή μιας βαθιά ριζωμένης συνήθειας χρειάζεται χρόνο. Μην περιμένεις, επομένως, να αποκτήσεις από τη μια μέρα στην άλλη άψογες επικοινωνιακές δεξιότητες.

Δούλεψε την αυτοεκτίμησή σου, αφιερώνοντας χρόνο σε δραστηριότητες που απολαμβάνεις και θέτοντας προσωπικούς στόχους. Προσπάθησε επίσης να αναγνωρίζεις τις αρνητικές σκέψεις που ενισχύουν την ανασφάλειά σου, ώστε να μπορέσεις στη συνέχεια να τις αντιμετωπίσεις διαφορετικά.

Επένδυσε στις σχέσεις σου, καλλιέργησε την εμπιστοσύνη και αναζήτησε την υποστήριξη ανθρώπων με τους οποίους μπορείς να επικοινωνείς.

Αν δυσκολεύεσαι να αλλάξεις αυτά τα μοτίβα, η συνεργασία με έναν ψυχοθεραπευτή μπορεί να σε βοηθήσει να κατανοήσεις τις ρίζες της συμπεριφοράς σου και να αναπτύξεις υγιέστερες συνήθειες.

Τέλος, εξίσου σημαντικό είναι να αναγνωρίζεις τα λάθη σου. Αν επιστρέψεις σε μια παθητικά επιθετική συμπεριφορά, μην αποφύγεις να ζητήσεις συγγνώμη. Εξήγησε τι σε ενόχλησε, αναγνώρισε τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασες και προσπάθησε να επανορθώσεις.

Βρείτε εδώ τα audio articles που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή.

Για να ακούτε τα άρθρα του OW που είναι διαθέσιμα σε ηχητική μορφή, μπορείτε να μας ακολουθήσετε σε Spotify και σε Apple Podcasts.