ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΠΙΑ ΤΟ «ΠΩΣ ΕΙΣΑΙ;»

Γιατί ρωτάμε τους άλλους πώς είναι χωρίς να περιμένουμε ουσιαστική απάντηση; Τι λένε οι ειδικοί και ποιες εναλλακτικές φράσεις προτείνουν;

Συζητώντας με τον Αλέξανδρο Κυριαζή, πρόεδρο της Ελληνικής Νευροψυχολογικής Εταιρείας, του εξέφρασα μεταξύ άλλων την απορία πώς φτάσαμε να μην μπορούμε πια να συνεννοηθούμε για τα βασικά. Να διεκδικούμε διαρκώς τα δικαιώματά μας, προτάσσοντας το «δεν είμαι καλά», πιεσμένοι από μια καθημερινότητα που γίνεται ολοένα δυσκολότερη στη διαχείρισή της. Μερικές φορές, μάλιστα, επικαλούμαστε αυτή την πίεση για να δικαιολογήσουμε συμπεριφορές που παραβλέπουν τις ανάγκες και τα όρια των άλλων.

Στη συζήτησή μας για τις δυσκολίες της σύγχρονης καθημερινότητας και τις ανθρώπινες σχέσεις, ο κ. Κυριαζής με κάλεσε να σκεφτώ πόσες φορές με ρώτησε κάποιος «πώς είσαι;» και ενδιαφέρθηκε πραγματικά να ακούσει την απάντηση.

«Συνήθως ρωτάμε για να ρωτήσουμε ή για να πούμε εμείς τα δικά μας, δίχως να δίνουμε σημασία στην απάντηση του ανθρώπου στον οποίο απευθύνουμε την ερώτηση». Πρόσθεσε ότι συνηθέστερα αρκούμαστε σε ένα «καλά» και μας προέτρεψε την επόμενη φορά που θα μας ρωτήσει κάποιος, να δοκιμάσουμε να του πούμε πώς πραγματικά είμαστε και να παρατηρήσουμε την αντίδρασή του.

Εσύ πώς είσαι σήμερα;

Το TIME επίσης ασχολήθηκε με το πόσο έχει χάσει το νόημά του το «πώς είσαι;» ως φράση με την οποία χαιρετάμε έναν άνθρωπο που έχουμε να δούμε καιρό.

Μπορεί να ξεκίνησε ως γνήσια ερώτηση –τα παλιά τα χρόνια, όταν οι άνθρωποι άκουγαν και δεν ενδιαφέρονταν μόνο να μιλήσουν ή να «ξεπετάξουν» αυτούς που είχαν απέναντί τους–, πλέον όμως είναι η go-to ατάκα για να τελειώνουμε κάτι πριν αρχίσει. Αυτό το «κάτι» είναι η επικοινωνία. Έτσι, με ένα «πώς είσαι;» και ένα «καλά, εσύ;» προχωράμε σε ό,τι έχουμε να κάνουμε στη συνέχεια.

Pexels

Η Audra Nuru, καθηγήτρια επικοινωνιακών και οικογενειακών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του St. Thomas, στο St. Paul της Μινεσότα, σχολίασε χαρακτηριστικά πως «έχουμε μετατρέψει το “πώς είσαι” σε σημείο στίξης. Δεν είναι πια πραγματική ερώτηση». Όπως εξηγεί, όταν ρωτάμε κάποιον πώς είναι και το εννοούμε, του δείχνουμε ότι έχουμε χρόνο και χώρο να τον ακούσουμε.

«Τη στιγμή λοιπόν που σταμάτησε να είναι μια πραγματική ερώτηση, σταματήσαμε να περιμένουμε μια πραγματική απάντηση» και να βλέπουμε τι υπάρχει κάτω από την επιφάνεια. Μένουμε στο επιφανειακό «καλά» και συνεχίζουμε τη ζωή μας.

ΟΙ ΣΤΕΝΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΕΝ ΧΤΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΧΕΙΡΟΝΟΜΙΕΣ, ΑΛΛΑ ΣΤΗ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗ ΜΙΚΡΩΝ ΣΤΙΓΜΩΝ, ΟΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΚΕΙ Ο ΕΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΛΛΟ.

Ένας από τους βασικούς λόγους αυτής της εξέλιξης είναι πως έχουμε μπερδέψει τι σημαίνει συνεχής επαφή και τι πραγματική σύνδεση. Κάπως έτσι, μπορεί να ανταλλάσσουμε 10 γραπτά μηνύματα με κάποιον μέσα σε μια ημέρα και να μην έχουμε την παραμικρή ιδέα τι συμβαίνει στη ζωή του, ενώ δείχνουμε να νοιαζόμαστε για αυτόν τον άνθρωπο.

Όπως δείχνουν μελέτες, αυτή η «λογική» μπορεί να συμβάλει στη μοναξιά, στις επιφανειακές συνδέσεις και σε ό,τι ορισμένοι ειδικοί περιγράφουν ως συναισθηματική ανεντιμότητα. Το διαδικαστικό, διεκπεραιωτικό «πώς είσαι;» γίνεται αντιληπτό από τον άλλο (και από εμάς, όταν μας το απευθύνουν) ως «δεν έχω χρόνο και χώρο για εσένα» και όλες αυτές οι χαμένες ευκαιρίες διαβρώνουν τον δεσμό που συνδέει δύο ανθρώπους.

Pexels

Όπως λέει η Nuru, έρευνες δείχνουν πως οι στενές σχέσεις προβλέπουν πόσο υγιείς και ευτυχισμένοι είμαστε καθώς μεγαλώνουμε. Αυτές οι σχέσεις δεν χτίζονται σε μεγάλες χειρονομίες, αλλά στη συσσώρευση μικρών στιγμών, όπου πραγματικά είμαστε εκεί ο ένας για τον άλλο. Το να τους ρωτάμε πώς είναι και να το εννοούμε είναι μια από αυτές τις στιγμές.

Οι εναλλακτικές του «πώς είσαι;»

Την επόμενη φορά που θα είστε έτοιμοι να ρωτήσετε κάποιον πώς είναι, διασφαλίστε ότι το κάνετε με τρόπο που του δείχνει ότι έχει την αμέριστη προσοχή σας. Δηλαδή, ότι θέλετε να του αφιερώσετε χρόνο και να τον ακούσετε.

Αν αναζητάτε έναν τρόπο να δείξετε πιο καθαρά ότι ενδιαφέρεστε για μια ουσιαστική επικοινωνία, υπάρχουν και άλλες φράσεις που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε, για παράδειγμα:

• Πώς είναι η εβδομάδα σου;
• Ποιο ήταν το highlight της ημέρας σου έως τώρα;
• Πες μου, όμως, ειλικρινά: πώς είσαι;

Pexels

Μετά την αρχική απάντηση, προσπαθήστε να συνεχίσετε τη συζήτηση, αντί να βγάλετε εσείς τα εσώψυχά σας, σαν να περιμένατε απλά να έρθει η σειρά σας να μιλήσετε.

Και μην κοιτάτε διαρκώς το ρολόι σας ή δεξιά και αριστερά, δίνοντας το μήνυμα ότι είστε πιεσμένοι και ότι δεν ακούτε πραγματικά το άτομο που έχετε απέναντί σας. Αυτά τα λίγα λεπτά μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ενός ουσιαστικότερου δεσμού, που θα εμπλουτίσει τη ζωή και των δύο.