iStock

ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΜΕ ΠΙΑ ΣΥΧΝΑ ΜΑΖΩΞΕΙΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ;

Κάποτε, το παραμικρό γινόταν αφορμή για να μαζευτούμε με φίλους στο σπίτι. Οι γονείς μας έκαναν μαζώξεις κάθε τρεις και λίγο κι εμείς μεγαλώνοντας συνεχίσαμε στους δικούς μας ρυθμούς. Τι συνέβη τα τελευταία χρόνια και δεν μαζευόμαστε στα σπίτια όπως παλιά;

Στα 80s των παιδικών μου χρόνων, με θυμάμαι πολύ συχνά σε φιλικά σπίτια –αλλά και στο δικό μας– μέσα σε ντουμάνια καπνού και μπροστά από πολύχρωμους μπουφέδες με έναν σκασμό φαγητά που δεν χώραγαν στο πιάτο μου, να κάνω αναγκαστικά παρέα με τα παιδιά των φίλων των γονιών μου και να βαριέμαι. Μερικές φορές, στα late 80s, το μενού μπορεί να είχε πίτσα και ταινία για τους μικρότερους.

Ανάμνηση δυνατή παραμένουν και τα βράδια των καθημερινών, με μένα να προσπαθώ να κοιμηθώ στο δωμάτιό μου, το οποίο χώριζε μια συρόμενη πόρτα από το σαλόνι, και τα φιλικά ζευγάρια των γονιών μου να πιάνουν ψιλή κουβέντα, πάντοτε με τσιγαράκι και κάτι πρόχειρο για φαγητό. Εκείνα τα χρόνια οι μαζώξεις στα σπίτια ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.

Όταν πήγα στο δικό μου σπίτι, αγόρασα ένα μεγάλο τραπέζι, ωραία σερβίτσια, αρκετά επιτραπέζια και πολύχρωμα τραπεζομάντηλα και αποφάσισα να ξαναζήσω τη σπιτική μάζωξη με τους δικούς μου όρους. H χαρά μου δεν κράτησε πολύ. Στην αρχή το απέδωσα στη γέννηση της κόρης μας. Πώς να μαζεύεις το σπίτι με ένα μωρό παιδί, πόσο να αντέξεις κι εσύ και οι άλλοι, πού να τρέχεις σε σπίτια φίλων που μένουν στην άλλη άκρη της πόλης κ.ο.κ.

Γιατί δεν κάνουμε πια συχνά μαζώξεις στο σπίτι;
iStock

Οι σπιτικές μαζώξεις την εποχή της κρίσης

Όταν το παιδί μεγάλωσε λίγο και προσπάθησα να επαναλάβω την παρεΐστικη συνήθεια, η φάση έμοιαζε με ξαναζεσταμένο φαγητό που κανείς δεν τρελαινόταν να φάει. Στην αρχή κάτι κινήθηκε, έστω και με εκπτώσεις τόσο στον αριθμό των ατόμων όσο και στην πληθώρα των εδεσμάτων και στα δικά μου μαγειρέματα. Οι μισθοί μας είχαν μειωθεί αισθητά κι εγώ ήμουν αρκετά κουρασμένη για να κάθομαι να μαγειρεύω μια ολόκληρη μέρα – ακόμη αναρωτιέμαι πώς τα κατάφερναν οι μαμάδες των 80s.

Σταδιακά έπαψαν και να μας καλούν. Το απέδωσα σε... εμάς. Σκέφτηκα ότι μάλλον είχαμε αποκτήσει πολλά προβλήματα και παραξενιές και είχαμε γίνει λίγο απόμακροι για τους φίλους μας, τους οποίους φανταζόμουν να συνεχίζουν τις «αυθόρμητες» συναντήσεις στα σπίτια σαν να μην πέρασε μια μέρα. Όμως, σύντομα κατάλαβα ότι ούτε αυτό ίσχυε. Άλλωστε, δεν είχαμε χαθεί με τους φίλους μας. Εξακολουθούσαμε να βλέπουμε αρκετούς από αυτούς, αλλά έξω, σε ταβέρνες, καφέ, πάρκα και σπανιότερα σε μπαρ.

Κανείς δεν καλεί κανέναν τόσο συχνά όσο παλιά

Άρχισα λίγο να πενθώ για εκείνες τις ωραίες μαζώξεις που μας έφερναν όλους πιο κοντά με έναν ολόδικό τους τρόπο. Κάποια στιγμή τις τοποθέτησα στα πιο νεανικά χρόνια, εκείνα που περνούν και χάνονται και έκλεισα μέσα μου το κεφάλαιο, αν και με λίγη πικρία.

Γιατί δεν κάνουμε πια συχνά μαζώξεις στο σπίτι;
iStock

Μέχρι που έπεσα σε ένα δημοσίευμα του Guardian που ανέφερε μια αξιοσημείωτη εξασθένιση του φαινομένου. Στις ΗΠΑ, το ποσοστό των ανθρώπων που φιλοξενούν τακτικά φίλους ή συγγενείς στο σπίτι έπεσε από το 42% το 1975 μόλις στο 12% το 2026 – μια εντυπωσιακή πτώση 70% μέσα σε 50 χρόνια.

Στη Βρετανία, πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι περισσότεροι από 4 στους 10 αποφεύγουν τα καλέσματα εξαιτίας της ακαταστασίας και του καθαρίσματος που απαιτούνται. Ακόμα και η διάσημη μαγείρισσα Nigella Lawson έχει παραδεχτεί στο παρελθόν ότι «έχασε τη συνήθεια» των επίσημων δείπνων στο σπίτι.

Τι χάνουμε τελικά χωρίς μαζώξεις;

Μήπως αυτή η απώλεια μας στερεί κάτι σημαντικό; Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μεταφορά των κοινωνικών επαφών αποκλειστικά σε εξωτερικούς, κοινόχρηστους χώρους μάς κοστίζει σε οικειότητα. Σύμφωνα με την ψυχοθεραπεύτρια Kamalyn Kaur, υπάρχει μια χρήσιμη ευαλωτότητα στο να επιτρέπεις σε κάποιον να δει τον προσωπικό σου χώρο.

«Όταν δεν καλούμε στο σπίτι, αποκαλύπτουμε λιγότερα για τον εαυτό μας, κάτι που μπορεί να επηρεάσει το βάθος των σχέσεών μας», αναφέρει. Ένας καφές στον καναπέ ενός φίλου, ανάμεσα σε σκόρπια τουβλάκια Lego, προσφέρει μια αυθεντική ματιά στη ζωή του που δεν μπορεί να αναπαραχθεί σε ένα ουδέτερο περιβάλλον.

«Κάνω συχνά τραπέζια στο σπίτι, μαγειρεύω και μου αρέσει», μου λέει ένας συνάδελφος που μένει μόνος του. «Είναι μια ευκαιρία να βρεθούμε όλοι οι φίλοι που δύσκολα μαζευόμαστε κάπου έξω. Στο κάλεσμα οι περισσότεροι είναι θετικοί». Έχει δίκιο. Το αίσθημα της φροντίδας και η ζεστασιά του σπιτιού είναι κάτι που όλοι χρειαζόμαστε.

Γιατί σταματήσαμε να ανοίγουμε τα σπίτια μας;

Είναι εξουθενωτικό να είσαι ο οικοδεσπότης

Πολλοί νιώθουν ότι ως οικοδεσπότες καταλήγουν απλοί θεατές της βραδιάς. Όπως λέει και η συνάδελφος Έλενα Μπούλια, ο οικοδεσπότης συχνά τρέχει ανάμεσα στην κουζίνα και το σαλόνι για να εξυπηρετήσει, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συμμετάσχει ουσιαστικά και σε βάθος στις συζητήσεις.

Γιατί δεν κάνουμε πια συχνά μαζώξεις στο σπίτι;
iStock

Μένουμε μακριά

Ο ανθρωπολόγος Robin Dunbar επισημαίνει τον «κανόνα των 30 λεπτών»: Καθώς οι πόλεις έχουν μεγαλώσει (για να μην αναφερθούμε στην τρομακτική κίνηση), αν κάποιος μένει περισσότερο από 30 λεπτά μακριά, τείνουμε να μην τον βλέπουμε τακτικά, καθώς η προσπάθεια φαντάζει τεράστια.

Έχουμε υπερβολικές προσδοκίες

Στο παρελθόν αρκούσε ένα γρήγορο συγύρισμα ή ένα αυθόρμητο κάλεσμα, του στυλ «έλα για καφέ». Σήμερα, απαιτούμε από τον εαυτό μας αψεγάδιαστα σπίτια, περίπλοκα κοκτέιλ, γκουρμέ πιάτα και τέλεια διακοσμημένα τραπέζια. Αυτό προκαλεί άγχος, με πολλούς να ντρέπονται για την ακαταστασία, τις μαγειρικές τους ικανότητες και την οικονομική τους κατάσταση.

Κοστίζουν ακριβά

Παλιότερα το να μαγειρέψεις για 6-8 άτομα στο σπίτι δεν κόστιζε τόσο, ενώ σήμερα η προετοιμασία ενός πλούσιου δείπνου απαιτεί εκτός από κόπο και χρήμα. Άσε που αν υπάρχουν και διατροφικοί περιορισμοί στην παρέα (μια αλλεργία, μια δυσανεξία, μια ειδική δίαιτα), το κόστος αυξάνει και οι ιδέες στερεύουν.

Γιατί δεν κάνουμε πια συχνά μαζώξεις στο σπίτι;
iStock

Έχει αλλάξει ο τρόπος που ζούμε (από πολλές απόψεις)

Αυτός είναι ένας πολυσύνθετος λόγος, που κατά τη γνώμη μου, αποτελεί από μόνος του θέμα για ανάλυση. Ας πάρουμε για παράδειγμα τη δουλειά. Πολλοί από εμάς εργαζόμαστε και από το σπίτι. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να έχουμε το γραφείο μας στο σαλόνι ή την τραπεζαρία, ή να έχουμε ρυθμίσει έτσι την καθημερινότητα, ώστε να εργαζόμαστε το βράδυ. Όπως και να 'χει, η ψυχολογική αποσύνδεση από την ώρα της δουλειάς στην ώρα της διασκέδασης δεν είναι πάντα εύκολη.

Ο τρόπος που μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά έχει αλλάξει. Παλιά, έπαιζαν ελεύθερα, μπορούσαν να τριγυρίζουν στη γειτονιά και το σπίτι, χωρίς κανείς να δίνει σημασία ή να περιμένει κάτι από αυτά. Τώρα, οι εξωσχολικές δραστηριότητες είναι πολλές, οι γονείς είναι «πάνω από τα παιδιά» συνεχώς και έχουν συγκεκριμένες αξιώσεις από το πώς πρέπει να περνάνε τον χρόνο τους.

Και κάτι ακόμα: Οι ώρες ύπνου είναι πλέον πολύτιμες και περιορισμένες. Παλιότερα κανείς δεν νοιαζόταν τι ώρα θα τελειώσει μια μάζωξη. Σήμερα, πολλοί αποφεύγουν τις συνάξεις στο σπίτι, γιατί νιώθουν άβολα να ζητήσουν από τους καλεσμένους να αποχωρήσουν όταν η ώρα περάσει, σε αντίθεση με τα μπαρ ή τα εστιατόρια που προσφέρουν μια «φυσική» ώρα λήξης.

SLOW MONDAY NEWSLETTER

Θέλεις να αλλάξεις τη ζωή σου; Μπες στη λογική του NOW. SLOW. FLOW.
Κάθε Δευτέρα θα βρίσκεις στο inbox σου ό,τι αξίζει να ανακαλύψεις.