ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΜΠΑΛΕΤΟ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ; ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΤΟ ΤΟΛΜΗΣΑΝ ΑΠΑΝΤΟΥΝ

Οι περισσότερες γυναίκες που έκαναν μπαλέτο ως παιδιά θα ήθελαν να συνεχίσουν και στην (πολύ) ενήλικη ζωή. Κάποιες βρήκαν την ευκαιρία να το κάνουν και δηλώνουν πανευτυχείς! Διάβασε όσα μας είπαν.

«Μπαλέτο για αρχάριες κυρίες: Ροζ κύκνος»: Αν υπάρχει μια φράση που μπορεί να μαγνητίσει γυναίκες οι οποίες από μικρές λάτρευαν το μπαλέτο, είναι αυτή. Οι περισσότερες θα σκεφτούν «αχ, τι ωραία που θα ήταν…» και θα μείνουν εκεί. Κάποιες, όμως, θα το ψάξουν περισσότερο και τότε θα ανακαλύψουν την ομάδα της Ελευθερίας Σουγιουλτζή, που κάθε Σαββατοκύριακο, νωρίς το πρωί, συναντιέται σε μια ηλιόλουστη αίθουσα στο Γκάζι και μαθαίνει μπαλέτο, από το μηδέν.

Βρεθήκαμε εκεί ένα πρωινό του Μαρτίου. Καθίσαμε σε μια γωνιά και παρακολουθήσαμε 10 μοναδικές «ροκ μπαλαρίνες», με τα γκριζαρισμένα μαλλιά και τις ροζ τουτού τους να χορεύουν μπαλέτο με όλη τους την ψυχή! Αν χόρευαν ωραία; Ούτε που ξέρω, ούτε που πρόσεξα! Ξέρεις τι πρόσεξα; Την απόλυτη χαρά ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους και τα κορμιά τους που είχαν την ενέργεια μικρών παιδιών. Αν δεν είναι αυτό ο ορισμός της ευεξίας, δεν ξέρω τι άλλο μπορεί να είναι.

Πίσω από μια φανταστική ιδέα υπάρχει συνήθως μια φανταστική γυναίκα

Εν προκειμένω, είναι η Ελευθερία Σουγιουλτζή, 60 ετών, στο όνομα της οποίας οι μπαλαρίνες της ομάδας πίνουν νερό. «Η Ελευθερία μάς δίνει μια πολύ μεγάλη ευκαιρία να συνδεθούμε με κάτι που αγαπήσαμε πάρα πολύ και αγαπάμε ακόμα», θα μου πει αργότερα μία από τις κοπέλες. Με αφορμή τη δική της ανάγκη, δημιούργησε μια ομάδα που, όπως φαίνεται, ήταν για πολλές ακόμα γυναίκες απόλυτα απαραίτητη.

Η Ελευθερία έκανε μπαλέτο όλη της τη ζωή. Όμως από μια ηλικία και μετά, και ειδικά μετά τα 35, άρχισε να δυσκολεύεται πολύ να βρει μια σχολή που να ανταποκρίνεται στο επίπεδό της. Για όσους ξέρουν, έχει φοιτήσει στις σχολές της Ηρώς Σισμάνη, του Λεωνίδα Ντε Πιάν, του Γιάννη Μέτση, της Μαρί Αγγελοπούλου, του Βαγγέλη Σειληνού, της Μαρίας Ιωαννίδου και έχει πάρει πιστοποίηση για να διδάσκει κλασικό μπαλέτο μέχρι το μεσαίο επίπεδο από το International Council of Dancers. Η δυσκολία, όμως, ήταν και οικονομική, καθώς τα δίδακτρα σε αυτό το επίπεδο είναι υψηλά. Έχοντας πια κι ένα παιδί, δεν μπορούσε να ανταπεξέλθει.

«Ξεκίνησα αργότερα να πηγαίνω σε κάτι σχολές που είχαν μπαλέτο για κυρίες, αλλά στην ουσία ήταν γυμναστική – δεν ήταν αυτό που ήθελα να κάνω. Ωστόσο μεγάλωνα, πάχαινα… απελπιζόμουν και σταματούσα. Κάποια στιγμή, λοιπόν, σκέφτηκα: δεν γίνεται να είμαι μόνο εγώ που το ζω αυτό! Αν μία σχολή στην Ελλάδα ήξερε πόσο πολύ έχω κλάψει εγώ για το μπαλέτο, και από πόσο μικρή, θα μου έλεγε: Έλα εδώ να κάνεις τζάμπα μέχρι να πεθάνεις!»

Μετά ήρθε η ζωή: Η Ελευθερία είχε πριν από μερικά χρόνια μια οδυνηρή απώλεια, την οποία αδυνατούσε να διαχειριστεί. Ήταν απαρηγόρητη, όμως επειδή έπρεπε να σταθεί ξανά στα πόδια της για χάρη του γιου της, αποφάσισε να κάνει στον εαυτό της την εξής ερώτηση: Τι θα μπορούσε να παρηγορήσει την ψυχή σου; Κάποια στιγμή ήρθε η απάντηση: το μπαλέτο και το διάβασμα.

Η σκέψη ότι «δεν μπορεί, θα υπάρχουν κι άλλες που αναγκάστηκαν να σταματήσουν το μπαλέτο μικρές αλλά θα ήθελαν να το ξαναρχίσουν» επανήλθε, έτσι το 2019 έφτιαξε την ομάδα «Μπαλέτο για αρχάριες κυρίες: Ροζ κύκνος», η οποία λειτούργησε για εκείνη σαν σωσίβιο που την πέρασε πάνω από την τρικυμία. «Ανέλαβα μια ευθύνη και, μπορούσα-δεν μπορούσα να έρθω στο μάθημα, ήξερα ότι με περιμένουν 10-15 άτομα έξω από την πόρτα και πρέπει να εμφανιστώ. Μπαίνοντας στην τάξη, καθώς ήταν όλες αρχάριες, τις έβλεπα να με κοιτούν πανικόβλητες για το τι πρέπει να κάνουν. Οπότε αυτομάτως ξεχνούσα τα πάντα, γιατί έπρεπε να συγκεντρωθώ και να τις καθησυχάσω λέγοντάς τους πως όλα μπορούμε να τα κάνουμε. Αυτό με βοήθησε πάρα πολύ».

Επτά χρόνια μετά, η Ελευθερία έχει δημιουργήσει μια ομάδα ανοιχτή και συμπεριληπτική όσο λίγες, που στόχο είχε να ανατρέψει όλα τα εμπόδια που θέτουν σχολές σε ενήλικες χορεύτριες: «Δημιούργησα ένα πρόγραμμα στο οποίο να μπορούν να ανταπεξέλθουν ακόμα και γυναίκες που δεν έχουν κάνει μπαλέτο ποτέ και είναι εντελώς αρχάριες», μου λέει.

ΔΕΝ ΜΕ ΝΟΙΑΖΕΙ ΑΝ ΧΕΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΑ. ΜΟΝΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΜΑΘΟΥΜΕ ΣΩΣΤΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΤΟΥΜΕ.

«Εκατοντάδες γυναίκες έχουν βρεθεί στην ομάδα αυτά τα χρόνια. Γυναίκες με σκλήρυνση κατά πλάκας, γυναίκες που έκαναν χημειοθεραπείες, έγκυοι, γυναίκες με χειρουργημένα γόνατα… Εννοείται πως, δεδομένου ότι απευθυνόμαστε σε αρχάριες και άτομα με διάφορα προβλήματα, κάνουμε πάρα πολύ καλό ζέσταμα, εννοείται πως όλες πρέπει να έχουν πάρει έγκριση από τον γιατρό που τυχόν τις παρακολουθεί, όμως από εκεί και πέρα ξέρουν πως ό,τι τραύμα έχουν πρέπει να το φυλάνε – και μέχρι σήμερα δεν είχαμε ποτέ κανέναν τραυματισμό. Όπως τους λέω: Δεν είμαστε μια σχολή που στο τέλος της χρονιάς έχει να επιδείξει ένα έργο – δεν έχουμε να αποδείξουμε τίποτα σε κανέναν. Δεν με νοιάζει, λοιπόν, αν τα χέρια και τα πόδια είναι σωστά τοποθετημένα – αυτά θα τα βρούμε σιγά-σιγά. Το μόνο πραγματικό μου ζητούμενο είναι να μάθουμε σωστή τεχνική για να μην τραυματίσουμε τα γόνατα και τις αρθρώσεις μας».

Για την ιστορία, παράλληλα με την ομάδα μπαλέτου, η Ελευθερία πριν από δύο χρόνια έδωσε Πανελλήνιες και πέρασε στη Φιλοσοφική του ΕΚΠΑ, στο Τμήμα Φιλοσοφίας. Αυτή τη στιγμή φοιτά στο δεύτερο έτος, ενώ τις καθημερινές εργάζεται ως νοσηλεύτρια σε κλινική ηλικιωμένων.

«Έχουμε δικαίωμα να είμαστε εδώ – όπως μπορεί η κάθε μία»

Το μάθημα διαρκεί περίπου μία ώρα. Κατά τη διάρκειά του επικρατεί απόλυτη ησυχία και συγκέντρωση – ακούγονται μόνο η φωνή της Ελευθερίας και η μουσική. Τρελαίνομαι όταν βλέπω τις μαθήτριες κάποια στιγμή να αλλάζουν ρούχα και να παίρνουν κόκκινα τούλια και ντέφια! Στα μάτια μου δείχνουν όλες τους υπέροχες! Μας βλέπουν να τις βιντεοσκοπούμε και να τις φωτογραφίζουμε και ενθουσιάζονται. Στο τέλος, τους ζητώ να καθίσουμε όλες μαζί για να μιλήσουμε και το θέλουν πολύ! Οι ενδορφίνες έχουν κάνει πολύ καλά τη δουλειά τους.

Βρίσκομαι ανάμεσα σε γυναίκες εργαζόμενες και πολυάσχολες –μία ψυχοθεραπεύτρια, μια καθηγήτρια Αγγλικών, μία σύμβουλος ευζωίας, μία αρχαιολόγο– οι περισσότερες εκ των οποίων έκαναν μπαλέτο ως παιδιά (αν και όχι όλες). Τις ρωτώ γιατί το σταμάτησαν αφού το αγαπούσαν τόσο πολύ και η καθεμία προτάσσει μια διαφορετική αιτία:

Η Σόνια, 61 ετών, μου λέει ότι αναγκάστηκε να σταματήσει το μπαλέτο λόγω διαβάσματος, κατά την προετοιμασία για τις Πανελλαδικές. «Βέβαια, δεν ήταν και της μόδας εκείνα τα χρόνια το μπαλέτο, όσο ήταν π.χ. η αεροβική».

Παρομοίως η Νάντια, 64 ετών: «Κι εγώ λόγω διαβάσματος, αλλά και για οικονομικούς λόγους σταμάτησα. Αλλά αργότερα συνέχισα να ασχολούμαι με άλλα είδη χορού».

«ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΗΜΟΥΝ ΤΟΣΟ ΣΥΓΚΙΝΗΜΕΝΗ, ΠΟΥ ΕΒΑΛΑ ΤΟ ΚΛΑΜΑΤΑ, ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΗΘΕΛΑ ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ!»

Η Ντίνα, 58 ετών, λέει: «Εγώ σταμάτησα το μπαλέτο γύρω στα 19 γιατί δεν άντεξα την πειθαρχία του σε μια φάση ζωής που ήθελα ελευθερία. Στην πορεία, όμως, διαπίστωσα πόσο το μετάνιωσα. Έψαχνα πάρα πολλά χρόνια να κάνω κάτι που να είναι κατάλληλο για εμένα, γιατί δεν θες να πας σε μια σχολή που να είσαι με παιδάκια ούτε με επαγγελματίες. Έπειτα από πολλά χρόνια, είχα την τύχη να δω την ανάρτηση της Ελευθερίας και είπα: Αυτό είναι! Δεν θα ξεχάσω, μετά το πρώτο μάθημα ήμουν τόσο συγκινημένη, που έβαλα τα κλάματα. Γιατί το ήθελα τόσο πολύ!»

Αυτή δεν είναι η μοναδική ομάδα μπαλέτου για ενήλικες στην Αθήνα, όμως, όπως θα τονίσουν οι κοπέλες με τις οποίες μίλησα, μοιάζει να είναι η μοναδική στην οποία υπάρχει τόσο ωραίο κλίμα. «Εγώ σε άλλες σχολές που δοκίμασα το κλίμα ήταν αυστηρό, απρόσωπο, δήθεν – οι δασκάλες και οι κοπέλες είχαν ύφος… Οι πρώτες ήθελαν να είναι πάντα πρώτες. Και η δασκάλα ασχολείτο μόνο με τις πρώτες. Εδώ δεν υπάρχει αυτό – η Ελευθερία φέρνει πάντα μπροστά όσες στέκονται πίσω. Εδώ έχουν ταιριάξει οι ενέργειές μας», λέει η Έλενα, που είναι γύρω στα 50.

«Εδώ δεν έχεις κόμπλεξ γιατί ξέρεις ότι κανείς δεν θα σε κρίνει – κανείς δεν θα σε κάνει να νιώσεις άσχημα», συνεχίζει η ίδια, ενώ η Γεωργία συμπληρώνει: «Μπορούμε να είμαστε εδώ – έχουμε δικαίωμα. Η καθεμία με τον χρόνο της και τις δυνατότητές της».

Πώς μαθαίνεις μπαλέτο στα 60;

Η ιδιοδεκτικότητα στα 60 δεν μπορεί να είναι ίδια με αυτήν ενός μικρού παιδιού που ξεκινά τώρα το μπαλέτο. Η Ελευθερία, λοιπόν, αναγκάζεται κάθε τόσο να αυτοσχεδιάζει. Προσπαθούσε, για παράδειγμα, κάποια στιγμή να εξηγήσει και να δείξει στις μαθήτριές της πώς να τοποθετούν με χάρη τα δάχτυλα των χεριών τους χαμηλά, μένοντας ακίνητες σε μια position. Εκείνες δυσκολεύονταν να το πετύχουν. Τι έκανε, τότε, η πολυμήχανη δασκάλα;

«Το ζητούμενο ήταν να κοιτάξουν το χέρι τους χωρίς να σκύψουν το κορμί και το κεφάλι τους, μόνο λίγο τον αυχένα τους. Τους είπα, λοιπόν: Είσαι στο εστιατόριο με τον άντρα σου και ο σερβιτόρος σου δίνει χαρτάκι με το τηλέφωνό του. Πώς το κρατάς χαμηλά για να μην καρφωθείς;»

Ακούγοντάς το, κόντεψα να πέσω από την καρέκλα από τα γέλια – μαζί και οι υπόλοιπες κοπέλες.

Κι όμως: έτσι μαθαίνεις μπαλέτο σε μεγάλη ηλικία. Η κάθε κίνηση παρομοιάζεται με ένα βίωμα που μπορεί εύκολα να κατανοήσει μια αρχάρια, γιατί τα δεδομένα της κάθε κίνησης είναι πάρα πολλά για να γίνουν αντιληπτά με την πρώτη. Μία απότομη κίνηση του χεριού μπορεί να παρομοιαστεί με το πώς κλείνεις ένα ντουλάπι όταν έχεις νεύρα. Το απότομο χτύπημα των ακροδάκτυλων του ποδιού στο έδαφος με το πώς θα σκότωνες μια κατσαρίδα κ.ο.κ. Όλα αυτά δεν σημαίνουν, βέβαια, ότι στο μάθημα γίνεται «χαβαλές». «Η Ελευθερία είναι πάρα πολύ αυστηρή μαζί μας και έχει συνέχεια πολλές απαιτήσεις», μου λέει χαμηλόφωνα μία από τις μαθήτριες.

Τι προσφέρει το μπαλέτο σε μεγαλύτερες ηλικίες;

Εδώ δεν ξέρω τι να πρωτοσημειώσω από αυτά που μου λένε όλες ταυτόχρονα:

• «Είναι απίστευτη γυμναστική, αφού γυμνάζεσαι από τον αυχένα μέχρι τα δάχτυλα των ποδιών, αλλά και ψυχολογικά».
• «Εγώ κάθε Σαββατοκύριακο ξυπνάω με απίστευτη χαρά για να έρθω, είναι τρομερή ψυχοθεραπεία και μου δίνει πολλή ενέργεια».
• «Ισορροπία, ορθοσωμία, ψυχαγωγία – ενθουσιάζομαι κάθε φορά».
• «Παίρνουμε χαρά, γυμνάζουμε το σώμα μας, σφίγγουμε σε σημεία που δεν είχαμε ξανασφίξει, ενώ είναι σημαντική και η αλληλεπίδραση και η σύνδεση που έχουμε μεταξύ μας».

Αυτός είναι ο σκοπός, μου λέει η Δέσποινα, 51 ετών και αδελφή της Ελευθερίας: «Εδώ δεν πάμε ούτε να φτάσουμε σε κάποιο επίπεδο ούτε να κάνουμε κάποια μεγάλη παράσταση. Ο σκοπός είναι η κίνηση του σώματος, η εκγύμναση, η ψυχαγωγία μας, η έκφραση των συναισθημάτων μας μέσω του χορού, που για πολλές από εμάς είναι πολύ σημαντικό».

Εξάλλου, η ψυχαγωγία δεν σταματά εντός της αίθουσας. Όταν το μάθημα τελειώνει, πολύ συχνά θα πάνε όλες μαζί για καφέ ή φαγητό, ενώ τακτικά οργανώνουν και βραδινές εξόδους.

Και ο κόσμος, τι θα πει;

Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, δεν καλοδέχονται όλοι την ιδέα ότι μια γυναίκα μπορεί να κάνει μπαλέτο σε μεγάλη ηλικία – εξαιρετικά περίεργο, αν σκεφτεί κανείς πόσο θαυμάζει ο κόσμος τους παλαίμαχους αθλητές όταν επιστρέφουν στα γήπεδα…

Όταν ρωτώ τις μπαλαρίνες τι τους λένε οι δικοί τους για την ενασχόλησή τους αυτή, παίρνω απαντήσεις όπως: «Εμένα με έχει ξενερώσει το σύμπαν», λέει η Δέσποινα. «Γιατί παρόλο που όλοι γνωρίζουν ότι εδώ και πολλά χρόνια έχω κάνει όλα τα είδη χορού, όταν τους είπα λίγο πριν τα 50 ότι ξεκίνησα μπαλέτο (είμαι 51 σήμερα), ένα είδος που δεν είχα κάνει ποτέ και που είναι αφάνταστα δύσκολο, όλοι αδιαφόρησαν».

«Εγώ στην αρχή δεν έλεγα ότι ξεκίνησα μπαλέτο, γιατί ήξερα τι αντιδράσεις θα ακολουθήσουν και δεν ήθελα να εκνευριστώ. Σιγά-σιγά ανοίχτηκα και οι αντιδράσεις τελικά είναι ανάμεικτες: κάποιοι είναι πολύ υποστηρικτικοί και σε άλλους διακρίνω μια ειρωνεία του στιλ τι περιμένεις τώρα εσύ από αυτό;», μου λέει η Ντίνα.

«ΕΙΜΑΙ ΤΟΣΟ ΣΙΓΟΥΡΗ ΓΙ'ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΚΑΝΩ, ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΩ ΑΦΗΣΕΙ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΙΩΝ».

Ευτυχώς, υπάρχει και η άλλη πλευρά: «Εμένα ήταν υποστηρικτικό το περιβάλλον μου, ίσως επειδή είναι καλλιτεχνικό, ενώ μου είπαν ότι πλέον βαδίζω διαφορετικά, πιο ευθυτενώς», μου λέει η Σόνια. Η Γεωργία συμφωνεί: «Κι εμένα ο σύζυγός μου με θαυμάζει. Και όλος ο υπόλοιπος κόσμος απορεί πώς καταφέρνω να κάνω κάτι τόσο δύσκολο».

Η Νάντια, που είναι σύμβουλος ευεξίας, μου δίνει γελώντας την καλύτερη απάντηση: «Εγώ είμαι τόσο σίγουρη γι’αυτό που κάνω, που δεν έχω αφήσει περιθώρια αρνητικών σχολίων!»

Συζητάμε για αρκετή ώρα ακόμα και λίγο πριν τις αποχαιρετήσω τις ρωτώ: Για πόσο ακόμα σκοπεύετε να κάνετε μπαλέτο; «Όσο αντέχει το σώμα μας και η Ελευθερία!» μου απαντούν με μια φωνή.

Μπαλέτο για αρχάριες κυρίες - Ροζ Κύκνος: Κωνσταντινουπόλεως 38, Γκάζι. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.