ΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΥΝ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΚΥΛΟ ΣΟΥ
Αν υπάρχει κάτι που δυσκολεύει περισσότερο τη ζωή ενός σκύλου, δεν είναι η έλλειψη παιχνιδιών ή οι λιγότερες λιχουδιές, αλλά η ασυνέπεια. Δες ποιες καθημερινές συνήθειες τον μπερδεύουν, τον αγχώνουν και τελικά φθείρουν τη σχέση σου μαζί του.
Στα 27 χρόνια που μοιράζομαι τη ζωή μου με σκύλους, έχω ακούσει πάρα πολλά πράγματα από ειδικούς και μη ως προς το πώς θα επιτύχω μια πιο αρμονική συνύπαρξη. Είναι τόσα, που σκέφτομαι να γράψω βιβλίο με τίτλο Too Much Useless Information, αφού από τις περίπου 10.000 συμβουλές που μου έχουν πει, οι 9.500 (και είμαι ευγενική) δεν είχαν καμία πρακτική εφαρμογή.
Αν με βρίσκεις υπερβολική, να σου πω ότι συνολικά έχω συνεργαστεί με 10 εκπαιδευτές, αποφοίτους όλων των σχολών (γερμανικής, αγγλικής, θετικής κ.λπ.) και από τις 9.855 ημέρες που δηλώνω κηδεμόνας σκύλου (ή σκύλων) έχω πάει τουλάχιστον 18.000 βόλτες, καθώς τους βγάζω τουλάχιστον από μια φορά πρωί και βράδυ. Σε αυτές τις διαδρομές, έχω γνωρίσει ουκ ολίγους άλλους κηδεμόνες, με τον καθένα να έχει να δώσει τα δικά του «2 σεντ» για όσα κάνω σωστά και κυρίως για όσα κάνω λάθος.
Ξέρεις πού έχω καταλήξει; Στο ότι το καλύτερο που άκουσα είναι το εξής: «Στο μυαλό του σκύλου υπάρχει ένα χάος κι εσύ πρέπει να το βάλεις σε σειρά. Πώς; Δημιουργώντας κουτάκια». Δηλαδή, σταθερές που γίνονται συνήθειες και βάζουν τον σκύλο σε πρόγραμμα. Η εμπειρία μου έχει δείξει πως, αν λατρεύουν κάτι οι σκύλοι, είναι το πρόγραμμα.
Για την ιστορία, να πω ότι η προσέγγιση που έχω ως προς την εκπαίδευση δεν είναι να κάνω τον σκύλο μου όπως με βολεύει, ούτε να γίνω εγώ όπως βολεύει εκείνον. Θέλω να τα βρίσκουμε στη μέση και να είμαστε όλοι καλά. Αυτός είναι ο λόγος που δεν σταματώ να ενημερώνομαι για ό,τι μπορεί να κάνει καλύτερη τη συμβίωση μας. Κάπως έτσι έπεσα σε άρθρο του Newsweek, στο οποίο κτηνίατρος ανέφερε τις κύριες συνήθειες που δεν αρέσουν στα ζώα μας και μπορούν να βλάψουν τον δεσμό μας. Μάντεψε τι είναι στην κορυφή της λίστας.
Η ασυνέπεια είναι βάσανο για τον σκύλο σου
Όπως εξήγησε ο ειδικός, μια από τις συνήθειες που μπερδεύουν περισσότερο τον σκύλο είναι η έλλειψη συνέπειας στους κανόνες και τις προσδοκίες. Τη μία επιπλήττουμε μια συμπεριφορά και την άλλη την επιτρέπουμε με το να μην τοποθετούμαστε.
Η συνέπεια είναι το πιο βασικό συστατικό της σχέσης με έναν σκύλο. Όσο κουρασμένοι ή ζαλισμένοι κι αν είμαστε, οφείλουμε να συμπεριφερόμαστε με τον ίδιο τρόπο. Ο σκύλος λατρεύει να τρώει την ίδια ώρα, να πηγαίνει βόλτα την ίδια ώρα και να κοιμάται την ίδια ώρα. Κάθε απότομη αλλαγή τού προκαλεί στρες.
Επίσης, δεν θες να ανεβαίνει στον καναπέ; Πρέπει να τον κατεβάζεις σε κάθε του απόπειρα. Μια φορά να μην το κάνεις, του δείχνεις ότι δεν πρόκειται για κάτι απαγορευμένο. Σε δεύτερο χρόνο, η ασυνέπεια τον κάνει διστακτικό και αβέβαιο ως προς το τι πρέπει να κάνει. Όπως σε εμάς, έτσι και στους σκύλους η αβεβαιότητα οδηγεί σε άγχος και φθείρει την εμπιστοσύνη.
Οι διορθώσεις θέλουν τρόπο
Σε ενήλικες ανθρώπους λες κάτι μία φορά και τους βλέπεις να αγωνίζονται να καταλάβουν την οδηγία. Χρειάζονται τουλάχιστον μία επανάληψη –ίσως και μια προειδοποίηση κάπως πιο αυστηρή– έως ότου συμμορφωθούν. (Ορισμένοι, βέβαια, δεν συμμορφώνονται ποτέ.)
Με τους σκύλους, έχει σημασία να κάνουμε διόρθωση με τρόπο που να μπορούν να καταλάβουν τι έκαναν λάθος. Αν μπεις στο σπίτι και βρεις ένα σπασμένο βάζο, δεν έχει νόημα να επιπλήξεις, αφού ο εγκέφαλος δεν θα κάνει ποτέ τη σύνδεση. Αυτό συμβαίνει μόνο στις ζημιές που τον πιάνεις επ’ αυτοφώρω. Δεν χρειάζονται πολλά· εκεί αρκεί μια επίπληξη.
Δεν θα κερδίσεις τίποτα αν γίνεις ακραίος/α. Το μόνο που θα καταφέρεις είναι να σε φοβάται ή να αγχώνεται. Προφανώς και χρειάζονται όρια και, κατά την άποψή μου, δεν θα καταφέρεις ποτέ αυτό που θες μόνο με επιβράβευση. Ναι, χρειάζεται θετική ενίσχυση, ένα σνακ, ένα «μπράβο», ένα χάδι ή ό,τι άλλο απολαμβάνει. Χρειάζεται όμως και το «όχι», συνοδευόμενο από κάτι που δεν του αρέσει, π.χ. να τον αγνοήσεις για πέντε λεπτά.
Οι φωνές και το μάλωμα συνήθως λειτουργούν ανάποδα, καθώς τους προκαλούν άγχος και δυσπιστία.
Η ιδιαιτερότητα της πίστας «χάδια»
Τέσσερις σκύλους έχω μεγαλώσει, τέσσερις διαφορετικές προσωπικότητες είχα να διαχειριστώ. Ένας λάτρευε τις αγκαλιές –ερχόταν μόνος του και «χωνόταν» στα χέρια μου–, άλλος δεν θέλει καν να τον ακουμπάω όταν κοιμόμαστε και όλοι ήθελαν και θέλουν να τους χαϊδεύω για όσο θέλουν, όποτε το νιώσουν – όχι όποτε το θέλω εγώ. Αν επιμείνεις να εκβιάζεις την επαφή, το μόνο που θα καταφέρεις είναι να αρχίσει να την αναζητά όλο και λιγότερο. Είναι ο τρόπος του να αποφύγει άβολες καταστάσεις. Όπως θες εσύ να σεβαστεί τα όρια που του βάζεις, οφείλεις να σεβαστείς κι εσύ τα δικά του.
Ο ΣΚΥΛΟΣ ΣΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΕΙ ΓΑΛΛΙΚΑ ΚΑΙ ΠΙΑΝΟ, ΟΥΤΕ ΝΑ ΦΑΕΙ Ή ΝΑ ΠΑΕΙ ΒΟΛΤΑ ΜΟΝΟΣ – ΕΛΕΟΣ ΜΕ ΑΥΤΗΝ ΤΗ ΜΑΣΤΙΓΑ. ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΑΠΟ ΕΣΕΝΑ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ.
Η διακριτική επικοινωνία της ενόχλησης
Δυστυχώς ή ευτυχώς, οι σκύλοι δεν μπορούν να σε ενημερώσουν με λόγια για ένα θέμα υγείας που αντιμετωπίζουν. Το κάνουν ωστόσο, με πολύ διακριτικές πράξεις που κάθε κηδεμόνας οφείλει να αναγνωρίζει πριν να είναι αργά. Για παράδειγμα, το συνεχές φτάρνισμα κάτι δείχνει, όπως και το συνεχόμενο χασμουρητό ή το γλείψιμο ενός συγκεκριμένου σημείου του σώματος.
Δώσε προσοχή και όταν δεν σε αφήνει να το χαϊδέψεις σε κάποιο σημείο του σώματος. Με διακριτικές συμπεριφορές σού δείχνει και πως ενοχλείται από κάτι. Μπορεί να παγώσει ή να απομακρυνθεί. Αν δεν «διαβάσεις» τα σημάδια, θα φτάσει στο γάβγισμα, το γρύλισμα ή την πλήρη απομάκρυνση. Με αυτόν τον τρόπο διακόπτει την επικοινωνία μαζί σου, με το στρες να εκτινάσσεται.
Εξερευνήστε μαζί τον κόσμο
Ο σκύλος σου δεν μπορεί να πάει γαλλικά και πιάνο, ούτε να φάει ή να πάει βόλτα μόνος – έλεος με αυτήν τη μάστιγα. Περιμένει από εσένα τα βασικά της επιβίωσης:
- Κάνε έναν κόπο να του γνωρίζεις νέα περιβάλλοντα, ώστε να έχει νέα ερεθίσματα και ευκαιρίες για εξερεύνηση. Πηγαίνετε μια βόλτα σε νέο μέρος και άφησέ τον να μυρίσει όσο θέλει αφού, στην πραγματικότητα, αυτός είναι ο τρόπος του να «διαβάζει» τον κόσμο.
- Μην ξεχνάς πως, πέρα από το σώμα, ανάγκες για εκτόνωση έχει και ο εγκέφαλος. Βοηθούν πολύ παιχνίδια που τον κάνουν να σκέφτεται και να βρίσκει πράγματα, π.χ. μια μπάλα ή κροκέτες κάτω από ποτήρια.
Αν τα κάνεις αυτά, θα έχεις καλύψει ολιστικά τις ανάγκες του.