ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΕΞΥΠΝΟ ΡΟΛΟΪ ΣΟΥ «ΧΑΝΕΙ» ΣΤΟ ΜΕΤΡΗΜΑ ΘΕΡΜΙΔΩΝ;

Το έξυπνο ρολόι που φοράς μπορεί να μην σου λέει ψέματα για το πόσες θερμίδες καις την ώρα που γυμνάζεσαι, φαίνεται όμως να υπερβάλλει.

Είμαι από αυτούς που φοράνε συνέχεια (ή σχεδόν συνέχεια) το έξυπνο ρολόι τους. Το χρησιμοποιώ κυρίως για να παρακολουθώ τα βήματα που κάνω κάθε μέρα, αλλά και τη διάρκεια της προπόνησής μου. Όταν έτρεχα, το χρησιμοποιούσα για να παρακολουθώ και την απόσταση που διένυα.

Η αλήθεια είναι ότι δεν έδινα μεγάλη σημασία στις θερμίδες, γιατί αυτό που με ένοιαζε ήταν να έχω συμπληρώσει τον χρόνο άσκησης που συνιστούν οι ειδικοί, ώστε να μην πονάει η μέση, ο αυχένας και τα γόνατά μου από το πολύωρο καθισιό.

Υπάρχουν, όμως, άνθρωποι που προσπαθούν να χάσουν βάρος και οι ενδείξεις του ρολογιού ενδέχεται να επηρεάσουν τις διατροφικές τους επιλογές. Πόσο μπορείς, όμως, να εμπιστευτείς τις θερμίδες που η μικρή οθόνη δείχνει ότι έχεις κάψει;

Στο ερώτημα αυτό προσπάθησε να απαντήσει μελέτη που εξέτασε πόσο καλά μετρούν δημοφιλείς μάρκες smartwatches ορισμένες φυσιολογικές αποκρίσεις κατά την άσκηση, καθώς και αν η ακρίβειά τους παραμένει ίδια για όλους.

Πώς υπολογίζει θερμίδες το έξυπνο ρολόι σου;

Τα περισσότερα smartwatches διαθέτουν έναν αισθητήρα επιτάχυνσης που καταγράφει την κίνηση και έναν αισθητήρα που χρησιμοποιεί φως για να εκτιμήσει τους παλμούς. Στη συνέχεια, συνδυάζει αυτά τα δεδομένα με πληροφορίες που έχεις δώσει, όπως η ηλικία, το φύλο, το ύψος και το βάρος σου και μέσω ενός αλγορίθμου προσπαθεί να υπολογίσει την ενεργειακή σου δαπάνη.

Όμως, όπως εξηγεί ο Jason Kostrna, ένας από τους επιστήμονες που συμμετείχαν στην παραπάνω έρευνα, άλλο είναι το να μετράς την κίνηση και τους παλμούς σου και άλλο να υπολογίζεις πόση ενέργεια έχεις καταναλώσει. Η τελευταία παράμετρος δεν μπορεί να μετρηθεί άμεσα από ένα ρολόι στον καρπό. Η συσκευή χρησιμοποιεί δεδομένα που μπορεί να καταγράψει σχετικά καλά και, με βάση αυτά, προσπαθεί να προβλέψει κάτι που δεν μπορεί να μετρήσει απευθείας.

iStock

Τι έδειξε η μελέτη;

Στη μελέτη συμμετείχαν 58 ενήλικες, οι οποίοι ακολούθησαν το ίδιο πρωτόκολλο άσκησης σε στατικό ποδήλατο, φορώντας τέσσερις δημοφιλείς συσκευές.

Παράλληλα, οι ερευνητές μετρούσαν την ενεργειακή δαπάνη των συμμετεχόντων με μια μέθοδο που καταγράφει και αναλύει τα αέρια που εισπνέει και εκπνέει ένας άνθρωπος και θεωρείται από τις πιο αξιόπιστες για τη μέτρηση της ενεργειακής δαπάνης στην επιστήμη της άσκησης. Έτσι, είχαν μια μέτρηση αναφοράς, με την οποία μπορούσαν να συγκρίνουν όσα έδειχνε κάθε smartwatch.

Τι έδειξαν οι μετρήσεις; Ότι και τα τέσσερα ρολόγια παρουσίασαν σημαντικά σφάλματα στην εκτίμηση της κατανάλωσης θερμίδων. Πιο συγκεκριμένα, το διάμεσο σφάλμα κυμάνθηκε περίπου από 15% έως 25%. Με άλλα λόγια, οι εκτιμήσεις των ρολογιών απείχαν συχνά αισθητά από τη μέτρηση του εργαστηρίου.

iStock

Ο ρόλος του σωματικού λίπους

Ωστόσο, η ανακρίβεια δεν ήταν κάτι που δεν περίμεναν οι επιστήμονες, καθώς έχει καταγραφεί και στο παρελθόν. Αυτό που τους εξέπληξε ήταν η σχέση ανάμεσα στο ποσοστό σωματικού λίπους και στο σφάλμα της μέτρησης: όσο αυξανόταν το ποσοστό σωματικού λίπους, τόσο λιγότερο ακριβής γινόταν η μέτρηση των θερμίδων που έκαιγαν οι συμμετέχοντες.

Το εύρημα αυτό ίσχυε και για τις τέσσερις συσκευές. Μάλιστα, για ορισμένα ρολόγια, τα σφάλματα στους συμμετέχοντες με υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους έφταναν περίπου το 50%, το 100% ή και περισσότερο.

Κατά τον Kostrna, τα παραπάνω έχουν ιδιαίτερη σημασία για ανθρώπους με υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους, που μπορεί να ενδιαφέρονται περισσότερο να χρησιμοποιήσουν μια wearable συσκευή ως εργαλείο για την απώλεια βάρους. Το πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί μπορεί να παίρνουν και τις λιγότερο ακριβείς εκτιμήσεις.

Μπορεί ένα σφάλμα 50 ή 100 θερμίδων σε μία σύντομη προπόνηση να φαίνεται αμελητέο, όμως όταν αυτό επαναλαμβάνεται, τότε συσσωρευτεί και οι θερμίδες αυξάνονται σημαντικά.

iStock

Το smartwatch σου δεν είναι άχρηστο

Το γεγονός ότι δεν μπορείς να εμπιστευτείς απόλυτα τον αριθμό των θερμίδων που βλέπεις στην οθόνη του έξυπνου ρολογιού σου δεν σημαίνει ότι η συσκευή σου δεν έχει αξία. Μια άλλη μελέτη, με το ίδιο πρωτόκολλο άσκησης, διαπίστωσε ότι οι συγκεκριμένες συσκευές μπορούσαν να μετρήσουν τους καρδιακούς παλμούς με σχετικά καλή ακρίβεια. Ανάλογα με τη δραστηριότητα, μπορούν επίσης να δώσουν χρήσιμες πληροφορίες για άλλα στοιχεία της προπόνησης.

Αυτό που χρειάζεται, επομένως, να κάνεις είναι να αντιμετωπίζεις τον αριθμό των θερμίδων ως εκτίμηση και όχι ως ακριβή μέτρηση.

Μπορείς, επίσης, να δίνεις μεγαλύτερη αξία στα μοτίβα που εμφανίζονται όσο περνά ο καιρός σε συνδυασμό με τους καρδιακούς παλμούς, την ένταση της άσκησης, τις αλλαγές στο βάρος σου και τη δική σου εμπειρία.