ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΛΕΜΕ «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ» ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ;

Στο ενεργειακό πεδίο του σώματος στοχεύουν διάφορες εναλλακτικές θεραπείες που υπόσχονται να ξεμπλοκάρουν την μπλοκαρισμένη του ενέργεια. Τι λέει η επιστήμη γι' αυτό; Και πώς οι ενεργειακές θεραπείες βοηθάνε αρκετούς από εμάς;

«Το ενεργειακό πεδίο του σώματός σου είναι μπλοκαρισμένο. Αν με εμπιστευτείς, η τεχνική μου θα σε βοηθήσει να ξεμπλοκάρει και ο πόνος θα υποχωρήσει. Είναι όμως σημαντικό να με εμπιστευτείς». Τέτοιες κουβέντες έχω ακούσει αρκετές φορές, στην προσπάθειά μου να βρω ανακούφιση στον χρόνιο πόνο μέσω κάποιας εναλλακτικής θεραπείας.

Τα τελευταία χρόνια, δεν είναι λίγοι αυτοί που στρέφουν τις ελπίδες τους σε διάφορες ολιστικές προσεγγίσεις, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά ως προς τις παραδοσιακές θεραπευτικές μεθόδους. Η θεραπεία του βιοπεδίου (biofield therapy) είναι η πιο διαδεδομένη.

Πρόκειται για έναν όρο-ομπρέλα που περιλαμβάνει διάφορες τεχνικές, όπως το Ρέικι, το Θεραπευτικό Άγγιγμα, το Τσι Γκονγκ (Qi Gong), τον Βιοσυντονισμό, την Κρανιοϊερή και άλλες μεθόδους ενεργειακής θεραπείας, οι οποίες στοχεύουν στην εξισορρόπηση του λεγόμενου βιοπεδίου.

Τι είναι το ενεργειακό πεδίο του σώματος;

Στη διεθνή ορολογία λέγεται βιοπεδίο και πρόκειται για ένα υποτιθέμενο ενεργειακό πεδίο που περιβάλλει και διαπερνά το ανθρώπινο σώμα, περικλείοντας τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία τα οποία παράγονται από τα όργανα, τους ιστούς και τα κύτταρα του οργανισμού. Αυτό το λεπτοφυές ενεργειακό πεδίο θεωρείται ζωτικής σημασίας για τη ρύθμιση των φυσιολογικών διεργασιών και τη διατήρηση της συνολικής υγείας και ζωτικότητας.

Pexels Arina Krasnikova

Μάλιστα, ανάλογα με τον πολιτισμό από τον οποίο προέρχεται η εκάστοτε θεραπευτική μέθοδος, διάφοροι όροι περιγράφουν αυτή την ενέργεια: λέγεται «Τσι» στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, «Πράνα» στην Αγιουρβέδα και «Μάνα» στους πολυνησιακούς πολιτισμούς. Αυτές οι παραδόσεις συχνά αντιμετωπίζουν το ανθρώπινο σώμα ως ένα πολύπλοκο σύστημα αλληλένδετων ενεργειών, όπου οι ανισορροπίες ή τα μπλοκαρίσματα πιστεύεται ότι οδηγούν σε προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας.

Τι ισχύει επιστημονικά;

Ο παραπάνω ισχυρισμός δεν είναι αποδεκτός από την επιστημονική κοινότητα, καθώς προσκρούει στα εξής ορθολογικά εμπόδια:

• Καμία δυνατότητα μέτρησης. Δεν υπάρχει κανένα επιστημονικό όργανο (όσο ευαίσθητο κι αν είναι) που να έχει καταφέρει να ανιχνεύσει, να μετρήσει ή να καταγράψει αυτό το συγκεκριμένο είδος «ενέργειας».
• Απουσία μηχανισμού. Δεν υπάρχει κανένας γνωστός φυσικός ή βιολογικός μηχανισμός μέσω του οποίου ένας άνθρωπος (ο θεραπευτής) θα μπορούσε να χειραγωγήσει το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο ενός άλλου ανθρώπου (του θεραπευόμενου) απλώς κουνώντας τα χέρια του.

Pexels Airamdphoto

Επομένως, στον επιστημονικό χώρο, η έννοια του βιοπεδίου ως φορέα ίασης κατατάσσεται στις ψευδοεπιστήμες, καθώς δεν πληροί τα κριτήρια της επιστημονικής μεθόδου (επαληθευσιμότητα και πειραματική απόδειξη).

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΤΟ ΣΩΜΑ ΩΣ ΕΝΑ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΛΛΗΛΕΝΔΕΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝ ΠΟΥ, ΟΤΑΝ «ΜΠΛΟΚΑΡΟΥΝ», ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ.

Το σώμα εκπέμπει ηλεκτρισμό

Σύμφωνα με την επικρατούσα επιστημονική κοινότητα, τη σύγχρονη βιολογία και τη φυσική, το «βιοπεδίο» (όπως ακριβώς περιγράφεται στο πλαίσιο των ενεργειακών εναλλακτικών θεραπειών) δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι υπάρχει.

Για να κατανοήσουμε πώς το προσεγγίζει η επιστήμη, είναι σημαντικό να κάνουμε έναν σαφή διαχωρισμό ανάμεσα σε αυτά που μπορούμε να μετρήσουμε και σε αυτά που ανήκουν στη σφαίρα της φιλοσοφίας ή της ψευδοεπιστήμης.

Η επιστήμη αναγνωρίζει ότι το ανθρώπινο σώμα εκπέμπει ένα πολύ χαμηλό επίπεδο ηλεκτρισμού, που είναι αλλιώς γνωστό ως ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Πιο συγκεκριμένα:

• Η καρδιά παράγει ηλεκτρικά σήματα τα οποία μετράμε με το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ).
• Ο εγκέφαλος έχει ηλεκτρική δραστηριότητα που καταγράφεται με το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ).
• Το σώμα μας εκπέμπει θερμότητα (υπέρυθρη ακτινοβολία).

Όλα αυτά εξηγούνται πλήρως από τη βιοχημική και βιοφυσική λειτουργία των κυττάρων μας και είναι απολύτως μετρήσιμα με ιατρικά όργανα. Η περιρρέουσα ενέργεια, όμως, που μπορεί να ξεμπλοκαριστεί από κάποιο άγγιγμα δεν είναι το ίδιο.

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ΟΤΙ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ ΕΚΠΕΜΠΕΙ ΕΝΑ ΧΑΜΗΛΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ, ΓΝΩΣΤΟ ΩΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ.

Οι ενεργειακές θεραπείες βοηθούν πολλούς ανθρώπους

Αν και στη δυτική ιατρική, η οποία βασίζεται αυστηρά στην επιστημονική μέθοδο, οι πρακτικές αυτές αντιμετωπίζονται συχνά με σκεπτικισμό λόγω της έλλειψης ισχυρής επιστημονικής τεκμηρίωσης, πολλοί άνθρωποι που τις ακολουθούν αναφέρουν ότι νιώθουν καλύτερα είτε σε ψυχολογικό είτε σε σωματικό επίπεδο. Έχει παρατηρηθεί μάλιστα ότι αυτές οι τεχνικές προσφέρουν συχνά:

1. Μείωση του στρες
2. Συναισθηματική ρύθμιση
3. Αυτογνωσία
4. Ψυχολογική υποστήριξη

Η έρευνα δείχνει ότι μέθοδοι όπως το Τσι Γκονγκ και το Ρέικι χρησιμοποιούνται με επιτυχία ως συμπληρωματικές θεραπείες για τη διαχείριση του πόνου, τη φροντίδα του καρκίνου και την ινομυαλγία, με ελάχιστες αναφερόμενες παρενέργειες. Πού μπορεί να οφείλεται;

iStock

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Η επιστήμη δεν αρνείται το αποτέλεσμα, ότι δηλαδή ο ασθενής νιώθει καλύτερα, αλλά εξηγεί τον μηχανισμό με διαφορετικό τρόπο. Τα οφέλη δεν προέρχονται από κάποια «ενέργεια», αλλά από πολύ πραγματικές φυσιολογικές και ψυχολογικές αντιδράσεις:

• Το φαινόμενο placebo. Η βαθιά πίστη ότι λαμβάνουμε φροντίδα μπορεί να κινητοποιήσει τον εγκέφαλο να απελευθερώσει ενδορφίνες, τα φυσικά παυσίπονα του οργανισμού, και να μειώσει το άγχος ή τον πόνο.
• Το αποτέλεσμα της χαλάρωσης. Το να ξαπλώνει κάποιος σε ένα ήσυχο δωμάτιο, με χαμηλό φωτισμό, ακούγοντας απαλή μουσική και εστιάζοντας στην αναπνοή του, όπως γίνεται συνήθως κατά τη διάρκεια αυτών των θεραπειών, ρίχνει αντικειμενικά τα επίπεδα της κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες), τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση.
• Η θεραπευτική συμμαχία. Το να έχεις απέναντί σου έναν άνθρωπο (τον θεραπευτή) που σου αφιερώνει χρόνο, σε ακούει με ενσυναίσθηση και σου προσφέρει αμέριστη προσοχή (ή και ένα απαλό, υποστηρικτικό άγγιγμα) έχει τεράστια καταπραϋντική δύναμη για το ανθρώπινο νευρικό σύστημα.

«Η εμπιστοσύνη είναι πολύ σημαντική σε κάθε σχέση. Πόσο μάλλον στη σχέση μας με έναν θεραπευτή. Χωρίς εμπιστοσύνη δεν προχωράμε μπροστά. Η εμπιστοσύνη ενισχύει την προσδοκία του αποτελέσματος, η οποία ενεργοποιεί τους μηχανισμούς αυτοΐασης και επηρεάζει τις ορμόνες μας, βάζοντας τον νου να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία», λέει η Νατάσσα Καλαίμη, ενεργειακή θεραπεύτρια.

Πού καταλήγουμε; Αν και η επιστήμη δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη ενός βιοπεδίου με τους όρους που το περιγράφουν οι εναλλακτικές, ενεργειακές θεραπείες, αποδέχεται την ευεργετική επίδρασή τους και δεν τις απορρίπτει. Με την προϋπόθεση όμως να μην αντικαθιστούν, αλλά να συμπληρώνουν την κλασική θεραπευτική οδό.