5 ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΡΥΝΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΕΝΟΣ ΠΕΝΗΝΤΑΡΗ

Ένας καρδιολόγος αναλύει μερικά από τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουν όσοι βρίσκονται στη μέση ηλικία, επιβαρύνοντας την καρδιά τους.

«Οι καρδιακές παθήσεις δεν αποτελούν για τους περισσότερους ανθρώπους μια προδιαγεγραμμένη γενετική μοίρα. Είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα χιλιάδων μικρών καθημερινών επιλογών που επαναλαμβάνονται επί δεκαετίες», επισημαίνει σε συνέντευξή του ο καρδιολόγος Francesco Lo Monaco.

Αυτό που λέει δεν είναι καθόλου ασήμαντο. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας που δημοσιεύτηκαν το 2026, τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στις χώρες-μέλη της, προκαλώντας περισσότερους από 3 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Όσο για την Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2023, τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος προκάλεσαν 40.812 θανάτους, αριθμό που αντιστοιχεί στο 31,9% του συνόλου των θανάτων εκείνης της χρονιάς.

Ποιες συνήθειες αξίζει λοιπόν να επανεξετάσεις, ιδιαίτερα μετά τη μέση ηλικία, για να προστατεύσεις την καρδιά σου;

Δεν κοιμάσαι σταθερές ώρες

Δεν αρκεί να κοιμάσαι αρκετά κάποιες μέρες της εβδομάδας και να προσπαθείς να αναπληρώσεις τον χαμένο ύπνο το Σαββατοκύριακο. Η σταθερότητα του ωραρίου έχει επίσης σημασία. Οι διαταραχές του ύπνου συνδέονται με αυξημένη αρτηριακή πίεση, φλεγμονή και μεταβολικές διαταραχές, παράγοντες που επιβαρύνουν την καρδιά.

Μάλιστα, μελέτη του 2026 διαπίστωσε ότι, στους μεσήλικες που κοιμούνταν λιγότερο από οκτώ ώρες, το ακανόνιστο ωράριο ύπνου συνδεόταν με διπλάσιο κίνδυνο σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου.

Τι κάνει ο καρδιολόγος

Στοχεύει σε 7–9 ώρες ύπνου καθημερινά και προσπαθεί να κοιμάται και να ξυπνάει περίπου την ίδια ώρα κάθε μέρα. Το να μην διατηρείς σταθερό πρόγραμμα ύπνου μπορεί να διαταράξει τον φυσικό κιρκάδιο ρυθμό του οργανισμού, προκαλώντας ενδεχομένως αύξηση της αρτηριακής πίεσης, φλεγμονή και μεταβολικές διαταραχές.

Επίσης, δεν επιτρέπει την παρουσία κινητών τηλεφώνων στην κρεβατοκάμαρά του, καθώς η έκθεση στο μπλε φως διαταράσσει τα φυσικά σήματα του οργανισμού που προετοιμάζουν το σώμα για ύπνο και μπορεί να καταστείλει την παραγωγή μελατονίνης.

iStock

Υποτιμάς το «κρυφό» αλάτι

Μπορεί να έχεις περιορίσει τα πατατάκια, το πρόχειρο φαγητό και τα έτοιμα γεύματα, αλλά να εξακολουθείς να καταναλώνεις καθημερινά μεγάλες ποσότητες αλατιού χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι. Το ψωμί, τα αλλαντικά, οι έτοιμες σούπες, οι σάλτσες και τα καπνιστά ψάρια συχνά περιέχουν σημαντικές ποσότητες νατρίου.

Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού αυξάνει την αρτηριακή πίεση, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για έμφραγμα και εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τι κάνει ο καρδιολόγος

Ακολουθεί μια διατροφή μεσογειακού τύπου, η οποία είναι εκ φύσεως χαμηλή σε νάτριο και προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία, αφού περιλαμβάνει λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρια, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο.

Υπερεκτιμάς την πρωινή γυμναστική

Αν γυμνάζεσαι μία ώρα το πρωί αλλά περνάς τις υπόλοιπες δέκα ώρες της μέρας καθισμένος στο γραφείο ή στον καναπέ, μην ελπίζεις ότι έτσι θα εξουδετερώσεις τις επιπτώσεις της καθιστικής ζωής.

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American College of Cardiology και εξέτασε περίπου 90.000 ανθρώπους διαπίστωσε ότι η καθιστική συμπεριφορά για περισσότερες από 10,6 ώρες ημερησίως συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας και καρδιαγγειακού θανάτου, ακόμη και σε όσους ακολουθούσαν τις συστάσεις για σωματική άσκηση.

Τι κάνει ο καρδιολόγος

Όπως λέει, όταν έχει μια απαιτητική μέρα στο γραφείο, βάζει υπενθυμίσεις στο κινητό του, ώστε να σηκώνεται και να κινείται για 2–3 λεπτά κάθε 45 λεπτά.

Επίσης, ξεκινά τις περισσότερες μέρες με έναν πρωινό περίπατο, ποδηλασία, ασκήσεις κινητικότητας ή ασκήσεις με το βάρος του σώματος. «Το είδος της άσκησης έχει μικρότερη σημασία από τη συνέπεια. Η τακτική αερόβια άσκηση είναι το ισχυρότερο μέσο που διαθέτουμε για την προστασία της καρδιαγγειακής υγείας», τονίζει.

iStock

Επιλέγεις πάντα προϊόντα χωρίς λιπαρά

Η ένδειξη «0% λιπαρά» δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένα προϊόν είναι πιο υγιεινό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κατασκευαστές αντικαθιστούν τα λιπαρά με πρόσθετη ζάχαρη ή άλλα συστατικά, προκειμένου να διατηρήσουν τη γεύση και την υφή του προϊόντος.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγεις όλα τα προϊόντα χαμηλών λιπαρών ή να επιλέγεις πάντα τα πλήρη σε λιπαρά. Σημασία έχει η συνολική διατροφική τους αξία και ο βαθμός επεξεργασίας τους.

Τι κάνει ο καρδιολόγος

Επιλέγει προϊόντα πλήρη σε λιπαρά και ελάχιστα επεξεργασμένα, καθώς είναι γνωστό ότι έχουν ουδέτερη ή ακόμη και δυνητικά ευεργετική επίδραση στην καρδιαγγειακή υγεία, όταν καταναλώνονται στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.

Τρως λίγη ώρα πριν πέσεις για ύπνο

Αν επιστρέφεις αργά στο σπίτι, τρως το βραδινό σου στις 9 ή στις 10 και ξαπλώνεις σχεδόν αμέσως, ίσως αξίζει να επανεξετάσεις αυτή τη συνήθεια. Η ώρα που τρως το γεύμα σου επηρεάζει τον μεταβολισμό και τον κιρκάδιο ρυθμό του οργανισμού. Σύμφωνα με μελέτη, τα άτομα μεγαλύτερων ηλικιών που αύξησαν τη διάρκεια της νυχτερινής νηστείας τους κατά τουλάχιστον δύο ώρες παρουσίασαν πιο υγιή αρτηριακή πίεση και καρδιακό ρυθμό κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς και καλύτερο έλεγχο του σακχάρου στο αίμα την ημέρα.

Τι κάνει ο καρδιολόγος

Αφήνει ένα εύλογο χρονικό διάστημα ανάμεσα στο τελευταίο γεύμα και την ώρα που πέφτει για ύπνο, ιδανικά να μεσολαβούν περίπου τρεις ώρες, ώστε ο οργανισμός να έχει τον χρόνο να ολοκληρώσει μέρος της μεταβολικής διαδικασίας πριν κοιμηθεί. Δεν χρειάζεται, πάντως, να καταφεύγεις σε ακραίες πρακτικές νηστείας.