ΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΙΣ ΠΡΙΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΑΓΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΤΙΑ

Η συχνή χρήση οφθαλμικών σταγόνων εξαρτάται από τη σύνθεσή τους. Ποια σκευάσματα μπορείς να χρησιμοποιείς συχνά και για πολύ καιρό και ποια χρειάζονται προσοχή; Οι ειδικοί απαντούν.

Η τελευταία επίσκεψή μου στον οφθαλμίατρο συνοδεύτηκε από δύο παρατηρήσεις: Η πρώτη, η αναμενόμενη, πως αφ’ ης στιγμής δουλεύεις πολλές ώρες σε υπολογιστή και γενικά ζεις φάση can’t take my eyes off of you με την οθόνη, έχεις την ξηροφθαλμία στο τσεπάκι. Η δεύτερη, και στ’ αλήθεια αναπάντεχη, είναι πόσο διαολεμένα ακριβές είναι οι λιπαντικές και ενυδατικές σταγόνες για τα μάτια, τα γνωστά τεχνητά δάκρυα.

Θυμάμαι με τι έκπληξη κοίταξα την ένδειξη στην ταμειακή στο φαρμακείο (Έλα μωρέ, γιατί να ρωτήσεις τιμή; Σταγόνες είναι, πόσο θα κοστίζουν;) και πώς αποφάσισα την ώρα που πλήρωνα να τις προσέχω σαν τα μάτια μου (κυριολεκτικά) και να τις χρησιμοποιώ με φειδώ και με το σταγονόμετρο (πιο κυριολεκτικά). Τελικά, η εφαρμογή δεν ταίριαξε με τους φακούς επαφής, κι ας μου είπε ο φαρμακοποιός ότι δεν θα έχω θέμα.

Πολλά μπορεί να είναι τα λάθη στην επιλογή και τη χρήση οφθαλμικών σταγόνων, όπως επιβεβαίωσε η εμπειρία μου. Μπορεί πράγματι ένα κολλύριο ή άλλο σκεύασμα για τα μάτια να δώσει ανακούφιση όταν τα μάτια ερεθίζονται συχνά, φαγουρίζουν, ενοχλούν σαν να έχει μπει άμμος ή δίνουν άλλα συμπτώματα, ωστόσο δεν εξυπηρετούν όλα τους ίδιους σκοπούς ούτε μπορούν να χρησιμοποιούνται με την ίδια συχνότητα.

Πόνος, φωτοευαισθησία, θολότητα ή άλλες μεταβολές στην όραση, σε συνδυασμό με επίμονη ερυθρότητα και ερεθισμό, απαιτούν οφθαλμολογική εξέταση. iStock

«Ο ερεθισμός των ματιών είναι πολύ συχνός», λέει σε άρθρο ο Δρ Shahzad Mian, πρόεδρος του Τμήματος Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, απαριθμώντας διάφορες αιτίες, ανάμεσα στις οποίες οι εποχικές αλλεργίες, η πολύωρη έκθεση στις οθόνες, η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα προϊόντα καθαρισμού και ο ξηρός αέρας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν αντιμετωπίζονται όλες οι καταστάσεις με τον ίδιο τρόπο, ούτε έχουν όλες οι οφθαλμικές σταγόνες την ίδια σύσταση.

Πόσο συχνά μπορείς να χρησιμοποιείς τεχνητά δάκρυα;

Τα τεχνητά δάκρυα ανακουφίζουν από την ξηρότητα, το κάψιμο και τον ερεθισμό, δημιουργώντας ένα προστατευτικό στρώμα στην επιφάνεια του ματιού. Η δράση τους διαρκεί περίπου μία ώρα, σύμφωνα με τον Δρ. Christopher Starr, εκπρόσωπο της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας. Τα πιο παχύρρευστα σκευάσματα προσφέρουν μεγαλύτερη ανακούφιση, ενδέχεται όμως να προκαλέσουν προσωρινά θολή όραση.

Σημασία έχει και η σύνθεσή τους. Τα τεχνητά δάκρυα με συντηρητικά συστήνεται να χρησιμοποιούνται έως τέσσερις φορές την ημέρα, καθώς η συχνότερη εφαρμογή μπορεί να επιδεινώσει την ξηροφθαλμία. Αντιθέτως, σκευάσματα χωρίς συντηρητικά μπορούν να χρησιμοποιούνται συχνότερα, ανάλογα με τις ανάγκες. Ο Δρ Mian προτείνει τις μονοδοσικές αμπούλες, καθώς περιορίζουν τον κίνδυνο επιμόλυνσης.

Οι εποχικές αλλεργίες, η πολύωρη έκθεση στις οθόνες, η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα προϊόντα καθαρισμού και ο ξηρός αέρας είναι συνήθεις αιτίες πίσω από ενοχλήσεις στα μάτια. Pexels Karolina Grabowska

Τι ισχύει για τις αντιαλλεργικές σταγόνες

Οι αντιισταμινικές σταγόνες μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση σε περιπτώσεις που η φαγούρα, η ερυθρότητα και η δακρύρροια οφείλονται σε αλλεργία. Περιορίζουν τη δράση της ισταμίνης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη δράση των μαστοκυττάρων που συμμετέχουν στην αλλεργική αντίδραση.

Σύμφωνα με τον Δρ. Mian, αρκετά σκευάσματα χρησιμοποιούνται έως δύο φορές την ημέρα, ανάλογα με τη δραστική ουσία και τις οδηγίες χρήσης. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η ξηρότητα, το κάψιμο και η θολή όραση. Για την περίπτωση που εμφανιστούν, οι ειδικοί συστήνουν παράλληλη χρήση τεχνητών δακρύων χωρίς συντηρητικά.

Στην αγορά κυκλοφορούν αντιαλλεργικά κολλύρια με δραστικές ουσίες όπως η κετοτιφαίνη και η ολοπαταδίνη, τα οποία χρησιμοποιούνται κατόπιν σχετικής καθοδήγησης.

Ποια κολλύρια χρειάζονται προσοχή

Τα αγγειοσυσπαστικά κολλύρια, που περιορίζουν προσωρινά την κοκκινίλα συστέλλοντας τα αιμοφόρα αγγεία, δεν ενδείκνυνται για καθημερινή χρήση. Διώχνουν παροδικά την ερυθρότητα και, μόλις υποχωρήσει η δράση τους σε λίγες ώρες, το πρόβλημα επιστρέφει εντονότερο (rebound effect). «Έτσι μπορεί να οδηγηθείς σε μια κατάσταση εξάρτησης, όπου χρειάζεσαι όλο και περισσότερες σταγόνες, ενώ τα μάτια σου γίνονται πιο κόκκινα», εξηγεί η Laura Di Meglio, επίκουρη καθηγήτρια Οφθαλμολογίας στο Johns Hopkins Medicine.

Ο Δρ Starr επισημαίνει ότι η περιστασιακή χρήση, για παράδειγμα πριν από μια σημαντική εκδήλωση, είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσει τέτοια φαινόμενα.

Τα αγγειοσυσπαστικά κολλύρια, που περιορίζουν προσωρινά την κοκκινίλα συστέλλοντας τα αιμοφόρα αγγεία, δεν ενδείκνυνται για καθημερινή χρήση. iStock

Τι χρησιμοποιείς αν φοράς φακούς επαφής

Εάν φοράς φακούς επαφής, απόφυγε τις σταγόνες με συντηρητικά, εκτός εάν αναγράφεται ότι είναι συμβατές με τους φακούς. Ορισμένα συστατικά τους μπορεί να απορροφηθούν από τους φακούς και να προκαλέσουν ερεθισμό. Υπάρχουν ειδικές λιπαντικές σταγόνες ενυδάτωσης, σχεδιασμένες για χρήση με φακούς επαφής, οι οποίες μπορούν να εφαρμόζονται καθημερινά σύμφωνα με τις οδηγίες τους.

Πότε χρειάζεται οφθαλμίατρος

Εάν χρειάζεσαι τεχνητά δάκρυα ή αντιισταμινικές σταγόνες πολλές φορές μέσα στην ημέρα, θα ήταν καλό να συμβουλευτείς ειδικό. Το ίδιο ισχύει εάν χρησιμοποιείς συχνά αγγειοσυσπαστικά κολλύρια.

Πόνος, φωτοευαισθησία, θολότητα ή άλλες μεταβολές στην όραση, σε συνδυασμό με επίμονη ερυθρότητα και ερεθισμό, απαιτούν οφθαλμολογική εξέταση. Όπως εξηγεί ο Δρ Starr, πίσω από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να κρύβονται αδιάγνωστες αλλεργίες, λοιμώξεις, χρόνια ξηροφθαλμία ή ακόμη και γλαύκωμα.

«Υπάρχουν πολλά διαφορετικά προϊόντα στην αγορά και μερικές φορές είναι πολύ δύσκολο να καταλάβεις ποιο χρειάζεσαι», σημειώνει ο Δρ Mian. Ο οφθαλμίατρος μπορεί να εντοπίσει την αιτία των ενοχλήσεων και να συστήσει την κατάλληλη θεραπεία.