ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ: ΤΙ ΣΥΣΤΗΝΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΟΙ ΗΠΑ

Οι ΗΠΑ επικαιροποιούν τις οδηγίες για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου παχέος εντέρου, προσθέτοντας νέες επιλογές πέρα από την κολονοσκόπηση.

Ερευνητές σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να εντοπίσουν τους λόγους που ο καρκίνος του παχέος εντέρου βρίσκεται σε αλματώδη αύξηση, ιδιαίτερα σε άτομα κάτω των 50 ετών. Πρόκειται για μια νέα παγκόσμια ιατρική πραγματικότητα, την οποία παλεύουν να διαχειριστούν οι καθ’ ύλην αρμόδιοι για να σώσουν ζωές.

Σε πρώτη φάση, η αύξηση έχει αποδοθεί σε έναν συνδυασμό παραγόντων:

• Περιβαλλοντικών, π.χ. πρώιμη έκθεση σε βακτηριακές τοξίνες.
• Διατροφικών, π.χ. υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος, υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα κ.ά.
• Σύγχρονου τρόπου ζωής, π.χ. καθιστική ζωή.

Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ποσοστό μεγαλύτερο από το 90% των ατόμων στα οποία ανιχνεύεται καρκίνος του παχέος εντέρου στα στάδια Ι και II θα επιβιώσουν τουλάχιστον τα επόμενα πέντε χρόνια, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, ενώ η έγκαιρη ανίχνευση μπορεί να αλλάξει τα πράγματα.

Σε αυτό το πλαίσιο, προκύπτουν διαρκώς εξελίξεις που μας ενδιαφέρουν όλους, όπως η ανάπτυξη νέων διαγνωστικών εξετάσεων.

Οι νέες συστάσεις της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας

Στις ΗΠΑ, όπου διεξάγεται σημαντικό μέρος της σχετικής έρευνας, επαναπροσδιορίζονται τα πάντα, καθώς η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία (American Cancer Society – ΑCS) εκδίδει νέα σύσταση για τον προσυμπτωματικό έλεγχο για καρκίνο του παχέος εντέρου. Προσφέρονται επιλογές εξετάσεων που μειώνουν τα εμπόδια στην πρόσβαση των πολιτών στην παρακολούθηση, με την ελπίδα ότι θα αυξηθεί ο αριθμός όσων φροντίζουν την πρόληψη.

Όπως δήλωσε στο CNN ο Δρ. William Dahut, επικεφαλής επιστημονικός υπεύθυνος της ACS, «η ύπαρξη περισσότερων επιλογών ελπίζουμε ότι θα επιτρέψει σε περισσότερους ανθρώπους να υποβληθούν σε εξετάσεις για την έγκαιρη εύρεση καρκίνων και ότι θα μπορέσουμε να θεραπεύσουμε περισσότερους ασθενείς».

iStock

Οι ειδικοί τονίζουν πως οι νέες προτάσεις αφορούν ανθρώπους που αρνούνται ή αδυνατούν να κάνουν τις παραδοσιακές εξετάσεις, με την κολονοσκόπηση να εξακολουθεί να αποτελεί πάντα σημείο αναφοράς για την ανίχνευση του καρκίνου του παχέος εντέρου, που ξεκινά στο κόλον ή στο ορθό.

Πλέον, άτομα ηλικίας 45 ετών και άνω, τα οποία δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να υποβληθούν σε κολονοσκόπηση και δεν έχουν επιβαρυμένο ιστορικό, μπορούν να επιλέξουν τις εξής εξετάσεις:

• Εξέταση αίματος Shield. Τα μέλη της ACS προτείνουν την πρωτοποριακή εξέταση Shield, που έχει εγκριθεί από το 2024 και κρίνεται αποτελεσματική στην αναζήτηση συγκεκριμένων αλλοιώσεων στο DNΑ που απελευθερώνονται από όγκους στην κυκλοφορία του αίματος. Εφόσον εντοπιστούν, μπορεί να υποδεικνύουν την παρουσία καρκίνου ή ορισμένων προκαρκινικών αλλοιώσεων στο παχύ έντερο. Σύμφωνα με μελέτη, η εξέταση αυτή ανίχνευσε καρκίνους σε ποσοστό 83,1%. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε επίσης ότι η ευαισθησία της στην ανίχνευση προκαρκινικών όγκων στο παχύ έντερο δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή (περίπου 13%).
• Νέο τεστ κοπράνων. Μέχρι τώρα υπήρχε ως επιλογή ο έλεγχος των κοπράνων, μέσω της συλλογής τους και τη μεταφορά τους από εμάς σε εργαστήριο. Η ACS προτείνει αναβαθμισμένη έκδοση, με τη συλλογή να γίνεται ιδιωτικά και το δείγμα να αποστέλλεται στο εργαστήριο ταχυδρομικά. Ανιχνεύονται μοριακοί δείκτες που σχετίζονται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου, με ευαισθησία που φτάνει περίπου το 92% στην ανίχνευση του καρκίνου του παχέος εντέρου.

iStock

Το rapid test της Ελλάδας

Στην Ελλάδα, ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του παχέος εντέρου εξακολουθεί να αρχίζει στα 50 (και όχι στα 45, όπως πλέον στις ΗΠΑ). Στα γνωστά μηνύματα που λαμβάνουμε από τον Gov.gr, για τη δωρεάν πρόληψη περιλαμβάνεται και αυτό για τη διάθεση self test, ενώ θα μπορούσε να πει κανείς ότι θα έπρεπε να προτείνεται η κολονοσκόπηση. Η Ελληνική Γαστρεντερολογική Εταιρεία, πάντως, προτείνει στα άτομα που δεν έχουν συμπτώματα να έχουν κάνει την πρώτη προληπτική κολονοσκόπηση μεταξύ των 45 και των 50.

Το self test λειτουργεί όπως αυτό του κορονοϊού, με δείγμα όχι το σάλιο, αλλά τα κόπρανά μας. Γίνεται ανίχνευση της ανθρώπινης αιμοσφαιρίνης, αν δηλαδή υπάρχει αίμα, με ακρίβεια που αγγίζει το 99%. Ωστόσο, ένα αρνητικό τεστ δεν αποκλείει μια σοβαρή πάθηση, ενώ ένα θετικό δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο. Μπορεί να είναι αιμορροΐδες, πολύποδες, κολίτιδα ή έλκος. Ως εκ τούτου, χρειάζεται κολονοσκόπηση, κάτι που ισχύει και για τις εξετάσεις αίματος και το νέο τεστ κοπράνων, εφόσον βγουν θετικά.