ΙΩΣΗΦ ΙΩΣΗΦΙΔΗΣ: «ΜΟΥ ΑΡΕΣΕΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ, ΑΛΛΑ ΜΟΥ ΑΡΕΣΕΙ ΚΑΙ Η ΖΩΗ ΕΞΩ ΑΠΟ ΑΥΤΟ!»
«Καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς», «Νεκρές ψυχές», «Τζόνι Μπλε»... Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης μοιάζει να ζει τη μεγάλη στιγμή του φέτος, όμως εκείνος δεν το βλέπει καθόλου έτσι.
Πρέπει να τον ρώτησα τέσσερις ή πέντε φορές αν νιώθει ότι τώρα ζει τη «μεγάλη στιγμή» του. Κάθε φορά μου απαντούσε με τον ίδιο σεμνό και ταπεινό τρόπο πως δεν του αρέσουν τα μεγάλα λόγια και οι πηχυαίοι τίτλοι – και αυτό νομίζω μπορεί να αποτελέσει μια πολύ εύστοχη σύντομη περιγραφή του Ιωσήφ Ιωσηφίδη. Κι ας κέρδισε προ ημερών το βραβείο κοινού της Athens Voice για την καλύτερη ανδρική ερμηνεία στο θέατρο το 2025 (για το «Καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς», τις «Νεκρές ψυχές» και το «Τζόνι Μπλε»), κι ας πρωταγωνιστεί σε αυτές τις τρεις κορυφαίες παραστάσεις φέτος, κι ας έχει κάνει μια πολύ σοβαρή καλλιτεχνική διαδρομή για πάνω από 20 χρόνια.
Από ολόκληρη την κουβέντα μας, άλλωστε, αυτό εισέπραξα: Απέναντί μου είχα έναν προσγειωμένο, ισορροπημένο άνθρωπο, που ενώ ακολουθεί πιστά και με σκληρή δουλειά το μοναδικό μεγάλο εφηβικό όνειρό του, την ίδια ώρα δεν ζει γι’αυτό μόνο, όπως θα ακούσεις άλλους ηθοποιούς να λένε. «Ζω για τη ζωή», δηλώνει. Όσο τον απασχολεί ο επόμενος ρόλος του, άλλο τόσο τον απασχολεί το να περνά χρόνο με τον 13χρονο γιο του, να δημιουργεί αριστουργήματα με τη γυναίκα του –τη σπουδαία σκηνοθέτιδα Σοφία Καραγιάννη, για την οποία μιλά με λατρεία– και να δρα με ξεκάθαρη πολιτική θέση ενάντια στην αδικία, συνδικαλιζόμενος υπέρ των δικαιωμάτων των ηθοποιών.
Για τη συνάντησή μας επιλέξαμε τη γειτονιά μας και συγκεκριμένα το Άλσος Νέας Σμύρνης, ένα ηλιόλουστο χειμωνιάτικο πρωινό. Εκείνος πήρε χαμομήλι, εγώ πράσινο τσάι, και δεν μπορέσαμε να μην σχολιάσουμε ότι δεν θυμόμαστε πότε ήταν η τελευταία φορά που χαλαρώσαμε μια καθημερινή, πίνοντας καφέ ή τσάι στον ήλιο. Λογικό: Ο τύπος αυτός τον Ιανουάριο μόνο έκανε 44 παραστάσεις.
Ιωσήφ Ιωσηφίδης: «Ο κόσμος θέλει να βλέπει καλό θέατρο»
Ανάμεσα στα πολλά που ρώτησα τον Ιωσήφ Ιωσηφίδη είναι το αν έχει κάνει ποτέ ψυχοθεραπεία, αν και ήμουν σίγουρη πως η απάντηση θα είναι αρνητική, έχοντας ακούσει όσα μου είπε για την παιδική του ηλικία και τη διαδρομή του μέχρι σήμερα. Τιμούσε τους γονείς του με τα λόγια του και έπειτα τιμούσε τον προσωπικό του αγώνα στον δρόμο που τόσο συνειδητά και εγκάρδια είχε επιλέξει από το Γυμνάσιο.
Γεννημένος και μεγαλωμένος στη Νάουσα από μπαμπά ερασιτέχνη ηθοποιό, κόλλησε εύκολα το μικρόβιο όταν ανέβηκε πρώτη φορά στο σανίδι, σε σχολική παράσταση του 3ου Γυμνασίου. «Εκείνη τη στιγμή κάτι έγινε, ακόμα το θυμάμαι, και είπα: Εγώ αυτό θέλω να κάνω», μου λέει.
Το συζητά με τους γονείς του και δεν είναι αρνητικοί. Του λένε, όμως: «Εμείς θα σε στηρίξουμε, αλλά καλό είναι να κάνεις και κάτι άλλο». «Σοφή συμβουλή», σχολιάζει, έτσι δίνει Πανελλήνιες και πηγαίνει για έναν χρόνο στο Παιδαγωγικό στη Φλώρινα. Ξαναδίνει και βρίσκεται στη Φιλολογία της Αθήνας, ενώ ξεκινά να δοκιμάζει τις δυνάμεις του για το Εθνικό Θέατρο. Έπειτα από πολλή προετοιμασία περνά, τελειώνει ωστόσο και τη Φιλολογία και βρίσκεται να κάνει μαθήματα και να αναζητά ρόλους. «Στις εξετάσεις του τρίτου έτους στο Εθνικό με είδε η Ράνια Οικονομίδου και με επέλεξε να κάνω μια αντικατάσταση σε μια ωραία παράσταση που παιζόταν, αλλά κάποιες δυσκολίες πρακτικές δεν επέτρεψαν να πάει για δεύτερη χρονιά και έτσι έμεινα χωρίς δουλειά, γνωρίζοντας με το καλημέρα τις δυσκολίες του επαγγέλματος. Μια μέρα όμως χτυπά το τηλέφωνο και είναι ο δάσκαλός μου, ο Νίκος Μπουσδούκος, που μου λέει πως έχει μια θέση στον Άμλετ στο Εθνικό, αλλά είναι κομπάρσος. Κοντάρι, λοιπόν, ξεκίνησα. Από το μηδέν!» μου λέει γελώντας.
ΛΕΩ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΗΘΟΠΟΙΟΥΣ ΝΑ ΜΗΝ ΠΕΡΙΦΡΟΝΟΥΝ ΟΥΤΕ ΤΗ ΜΙΑ ΑΤΑΚΑ. ΑΠΟ ΤΑ ΛΙΓΑ ΞΕΚΙΝΑΝΕ ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΝΕ ΣΤΑ ΠΟΛΛΑ.
«Μου βγήκε σε καλό, όμως, γιατί έτσι γνώρισα τον Κακογιάννη που με συμπάθησε και πίστεψε σε εμένα», συνεχίζει, για να μου περιγράψει μια αντίστοιχη πορεία στην τηλεόραση, όπου βρέθηκε επίσης μέσω γραφείου κομπάρσων στις Σαββατογεννημένες. Εκεί γνώρισε την Ελένη Ράντου, την Ελένη Αργυρού (οργάνωση παραγωγής), την Πηνελόπη Κροντηροπούλου (την πρώτη σκηνοθέτιδα των Σαββατογεννημένων), τον Γιώργο Καπουτζίδη και έπειτα τον Αντώνη Αγγελόπουλο, κι έτσι φτάσαμε να τον δούμε ως δάσκαλο υποκριτικής της «Αγγέλας» στο Παρά Πέντε. «Ο ρόλος μου στις Σαββατογεννημένες ήταν της μιας σκηνής και μόλις τελείωσε το γύρισμα μου ζήτησαν βιογραφικό. Στη συνέχεια έγινε ρόλος της σειράς για έντεκα επεισόδια». Μέχρι σήμερα θυμάται την ευγνωμοσύνη ένιωθε μέσα του για τις ευκαιρίες αυτές.
«Στις Σαββατογεννημένες, στο πρώτο γύρισμα, πήγα και το ευχαριστήθηκα», μου λέει. «Δούλεψα όμως πολύ, ακόμα και αυτή τη μία ατάκα που είχα. Αυτό λέω σήμερα και στα νέα παιδιά: να μην περιφρονούν ποτέ ούτε μία ατάκα. Από τα λίγα ξεκινάνε οι περισσότεροι για να πάνε στα πολλά».
Με τα χρόνια το θέατρο τον απορροφά. Μπορεί, βέβαια, να ήταν και ο έρωτας, σκέφτομαι, καθώς μου αφηγείται τη συνέχεια. Το 2009 γνωρίζει τη Σοφία Καραγιάννη που ήταν βοηθός σκηνοθέτη στις Δύο Ορφανές του Τάκη Χρυσικάκου, όπου ο ίδιος παίζει, και οι δυο τους «κουμπώνουν» αμέσως με κάθε τρόπο. Έναν χρόνο μετά δημιουργούν μαζί με εξαιρετικούς συναδέλφους και φίλους τη θεατρική ομάδα GAFF («gaff» είναι το θέατρο «της μιας πένας», όπως λέγονταν στη Μ. Βρετανία τα μικρά, λαϊκά θέατρα του 19ου αιώνα) και δύο χρόνια μετά έρχεται στον κόσμο ο γιος τους.
Δεν υπάρχει φράση που να λέει για τη Σοφία και να μην τονίζει πόσο καλή είναι σε ό,τι κάνει – δεν παραλείπει να τονίσει πόσα χρειάστηκε να αφήσει πίσω επαγγελματικά προκειμένου να αφοσιωθεί στο παιδί τους. Παρ’ όλα αυτά, η ομάδα τους ανεβάζει διαμάντια, τα οποία βασίζονται κυρίως σε σημαντικά λογοτεχνικά έργα – φιλόλογος γαρ ο Ιωσήφ. Η Ψυχολογία Συριανού Συζύγου (το πρώτο έργο που έκαναν με τη Σοφία), για παράδειγμα, που ανέβηκε το 2012, αποτελεί μεγάλη θεατρική έκπληξη και κυριολεκτικά «σκίζει» παρά την καθαρευουσιάνικη γλώσσα που θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, αποδεικνύοντας πως το κοινό καταλαβαίνει και εκτιμά.
«Ο κόσμος πάντως θέλει καλό θέατρο, το ψάχνει», μου λέει στο σημείο αυτό ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης και έτσι γίνεται η πάσα για τις τρέχουσες παραστάσεις του, τις «Νεκρές Ψυχές» που ολοκληρώνονται σε μερικές εβδομάδες, το «Καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς» που διανύει φέτος τον 4ο επιτυχημένο χρόνο του και βέβαια το «Τζόνι Μπλε» που πολλοί έχουν χαρακτηρίσει ως «παράσταση της χρονιάς», κάτι που εξηγεί και το γιατί έχει ανοίξει ήδη η προπώληση των εισιτηρίων για την επόμενη σεζόν.
ΔΕΝ ΞΕΡΕΙΣ ΠΟΤΕ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΑΣΚΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΘΕΑΤΕΣ. ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΤΟ ΒΡΙΣΚΕΙΣ ΕΥΚΟΛΑ ΣΕ ΑΛΛΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ. ΕΙΝΑΙ ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ, ΜΑΓΙΚΟ.
Μπορώ να επιβεβαιώσω: Την ημέρα που βρεθήκαμε στο θέατρο Άνεσις με τον άντρα μου και την έφηβη κόρη μας δεν έπεφτε καρφίτσα. Δεν ακουγόταν ανάσα. Μόνο γέλια στην αρχή που έγιναν εκφράσεις παγωμένες με πρησμένα μάτι στο τέλος. Spoiler δεν θα κάνω, αλλά θα σου πω ότι πρόκειται για μία από τις πιο ρεαλιστικές και με πολλαπλά μηνύματα παραστάσεις που θα δεις. Και σίγουρα θα σε αγγίξει αν είσαι γονιός, και δη πατέρας.
Αυτό δεν είναι, άλλωστε, το νόημα του θεάτρου; Κάπως να σε αγγίζει; Πάνω σε αυτό ο Ιωσήφ μου απαντά με ένα περιστατικό που του συνέβη πρόσφατα και τον συγκίνησε βαθιά: «Είχα μόλις τελειώσει την παράσταση στις Νεκρές Ψυχές και ήμουν βιαστικός να πάρω τη μηχανή να πάω στην επόμενη παράσταση, το Τζόνι Μπλε, οπότε με σταματά μια κοπέλα-θεατής, μου λέει το όνομά της, μου λέει δυο λόγια και μου δίνει ένα βιβλίο. Την ευχαριστώ και φεύγω. Την επόμενη μέρα ανοίγω το βιβλίο, μια ποιητική συλλογή του Λειβαδίτη, και βλέπω στις πρώτες κενές σελίδες να μου έχει γράψει μια ολόκληρη ιστορία: Πως είχε έρθει πιο παλιά και είχε δει το Μάρτυς μου ο Θεός, τον μονόλογο που έπαιζα. Τότε είχε ολοκληρώσει κάποιες χημειοθεραπείες ο αδερφός της, οπότε στην αρχή η διάθεσή της ήταν μελαγχολική, μόλις όμως άρχισε η παράσταση τα ξέχασε όλα! Στην αρχή γελούσε και μετά, όταν η παράσταση έκανε στροφή, βούρκωσε, ένιωσε ότι ανοίγει ψυχικά ως άτομο και ότι έφτασε στο στάδιο της αυτογνωσίας. Μου έγραφε, λοιπόν, ότι η παράσταση την ξεγύμνωσε. Και ότι είμαι ένας από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους στη ζωή της».
Μεσολαβεί στιγμή δέους από μέρους μου και ο Ιωσήφ συνεχίζει: «Δεν ξέρεις ποτέ στο θέατρο τι επιρροή ασκείς στους θεατές. Και αυτό δεν το βρίσκεις εύκολα σε άλλο επάγγελμα. Είναι απίστευτο, μαγικό».
«Πήγα σε ένα σχολείο προχθές που με φώναξαν και είπα στα παιδιά να κάνετε αυτό που αγαπάτε. Γιατί αυτό που αγαπάτε θα το κάνετε καλά ή θα προσπαθήσετε να το κάνετε καλά. Μπορεί βέβαια κάποιος να αγαπάει το θέατρο αλλά να μην έχει τα προσόντα, να μην μπορεί να ανταποκριθεί. Θα βρει τον δρόμο του, όμως, αν το αγαπάει. Είναι δύσκολος δρόμος, θέλει και λίγη τύχη. Εγώ το πάλεψα πάρα πολύ. Και εγώ και η γυναίκα μου και πολλά άλλα παιδιά στο θέατρο. Παλεύουν πάρα πολύ».
Ιωσήφ Ιωσηφίδη, ζεις τώρα τη μεγάλη στιγμή σου;
«Τώρα είμαστε στην ουρά της σεζόν», μου λέει κάποια στιγμή ο Ιωσήφ, ο οποίος πραγματικά φέτος τα έχει δώσει όλα, με 9 παραστάσεις την εβδομάδα. «Κουράζομαι, δεν μπορώ να πω, αλλά είναι η επιλογή μου», λέει όταν τον ρωτώ αν είναι στα όρια του burnout. «Δεν μπορείς να αφήσεις τις παραστάσεις που πάνε πάρα πολύ καλά, που τις ζητάει ο κόσμος».
ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΙ ΓΙΑ ΠΟΛΥ ΑΥΤΗ Η ΑΚΡΟΔΕΞΙΑ ΛΑΙΛΑΠΑ ΣΕ ΟΛΟΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ.
Το συζητάμε μερικές φορές στο γραφείο, ότι σε παραστάσεις με διαρκή sold out βλέπουμε τους ηθοποιούς κάποιες φορές κουρασμένους. «Κοίτα, άνθρωποι είμαστε. Κάποια στιγμή όλοι μπορεί να είμαστε κουρασμένοι, αλλά τι να κάνουμε; Έχουμε την τεχνική να το καλύψουμε». Επιμένω λέγοντάς του ξανά ότι ζει τη μεγάλη στιγμή του. «Εμένα δεν μου αρέσουν οι πηχυαίοι τίτλοι, ούτε τα μεγάλα λόγια», μου λέει. «Εγώ χαίρομαι ή στεναχωριέμαι μια μέρα και προχωράω την επόμενη».
Δεν μπορεί, όμως να μην του δημιουργεί και αισιοδοξία η συνεχόμενη ανταπόκριση του κοινού. Ειδικά σε παραστάσεις με έντονο πολιτικό χρώμα, όπως το Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς, βασισμένη στο συγκλονιστικό κείμενο του Χρόνη Μίσσιου και σε… ποιητική σκηνοθεσία Σοφίας Καραγιάννη. «Δεν ξέρω αν το πας στο πολιτικό, αλλά θα σου πω το εξής», μου λέει ο Ιωσήφ. «Πολύς κόσμος είναι απογοητευμένος. Δεν έχουν παραιτηθεί όμως οι άνθρωποι, απλώς περιμένουν μια σπίθα να ανάψει. Δεν μπορεί να συνεχιστεί για πολύ αυτή η ακροδεξιά λαίλαπα σε όλον τον κόσμο. Δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο η πολιτική της ακρίβειας, της έλλειψης δικαιοσύνης, των κολλητών και της καταπάτησης των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα μας. Η ατιμωρησία, η αλαζονεία της εξουσίας, ο έλεγχος της ενημέρωσης και όλα τα φαινόμενα που κονταίνουν τη δημοκρατία μας κάποτε πρέπει να τελειώσουν και αυτό θα γίνει μόνο αν ο απλός κόσμος είναι παρών στις εξελίξεις και δεν αδιαφορεί για όσα τον απασχολούν».
«Αυτό προσπαθούμε, λοιπόν, μέσα από τις παραστάσεις μας στο θέατρο. Εγώ τουλάχιστον αυτό προσπαθώ με τη δουλειά μου, να κάνω κάποια παρέμβαση. Το θέατρο για εμένα πρέπει να σου δημιουργεί ερωτήματα, αλλά τις απαντήσεις πρέπει να τις δώσεις εσύ ο ίδιος. Το θέατρο πρέπει να σε ξεσηκώνει. Να σε διεγείρει. Να κινηθείς. Να σκεφτείς, να πράξεις. Σου δημιουργεί ερωτήματα. Αυτά τα ερωτήματα πρέπει να σου ανοίγουν ορίζοντες. Να σε κάνουν να σκέφτεσαι. Και ένας να βγει σκεπτόμενος από μία παράσταση, έχεις κερδίσει το στοίχημα».
Ιωσήφ Ιωσηφίδης: «Η μόνη μου ευχαρίστηση φέτος είναι να πηγαίνω να βλέπω τον γιο μου να παίζει μπάλα στον Πανιώνιο»
Σε όλη μας την κουβέντα με τον Ιωσήφ Ιωσηφίδη δεν μπορώ να μην παρατηρήσω πόσο έχουν επιδράσει οι γονείς του στο ποιος έχει γίνει. Θα μου πει για τα νεανικά του χρόνια στη Νάουσα, όπου το πολιτιστικό τμήμα του «Ζαφειράκη» είχε δημιουργήσει μια φοβερή παρέα που έπαιζαν μουσική και τραγουδούσαν μετά τις παραστάσεις – μαζί και ο πατέρας του. Θα μου πει για την τεράστια βιβλιοθήκη που οι γονείς του είχαν φτιάξει για εκείνον και τον αδερφό του και το πώς τους παρότρυναν να διαβάζουν λογοτεχνία. Για τη μάνα του, που του έλεγε ξανά και ξανά: «Πάντα θα σέβεσαι τα κορίτσια». Θα σχολιάσουμε πόσο μεγάλο ρόλο παίζουν τα παραδείγματα που βλέπουν τα παιδιά στο σπίτι.
ΤΩΡΑ ΑΝΘΙΖΟΥΝ ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΜΑΣ, ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΚΑΝΑΜΕ ΤΟΣΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΤΗ ΣΟΦΙΑ, ΚΑΙ ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣΤΑ.
«Τώρα τι βλέπεις; Ανθρώπους με το κινητό στο ένα χέρι και το τιμόνι στο άλλο. Εγώ το λέω στον γιο μου: Σε έχει κάνει σκλάβο του αυτό, σε ελέγχει» λέει. Όσο για τη σκοτεινή πλευρά των social, όπως παρουσιάζεται και στο Τζόνι Μπλε… «Εγώ του είπα του γιου μου, αν το κάνει αυτό θα του κόψω τα πόδια! Δεν θα το δικαιολογήσω καθόλου. Και εγώ θα είμαι αυτός που θα φταίει». (Υπόσχομαι, δεν έχει άλλο spoiler της παράστασης).
Καθώς η συνέντευξή μας φτάνει στο τέλος, μιλάμε λίγο ακόμα για τη Σοφία, τη γυναίκα του, και παρατηρώ ξανά πόσο τη θαυμάζει. «Πώς να μην τη θαυμάζω;» μου λέει. «Πώς να μην παραδεχτώ πόσο ευφυής είναι, πόσο άνετα δουλεύουμε μαζί, χωρίς τον παραμικρό ανταγωνισμό όλα αυτά τα χρόνια;» Κρατώ και κάτι που μου άρεσε πολύ: «Τώρα ανθίζουν οι καρποί μας. Καρπίζουν αυτά που κάναμε τόσα χρόνια με τη Σοφία και μαζί και χωριστά».
Τον ρωτώ πώς διασκεδάζει, πώς φροντίζει τον εαυτό του και μου λέει πως αυτή τη στιγμή με το θέατρο δεν προλαβαίνει σχεδόν τίποτε. «Η μόνη μου ευχαρίστηση φέτος, λόγω έλλειψης χρόνου, είναι να πηγαίνω να βλέπω τον γιο μου να παίζει μπάλα στον Πανιώνιο. Φροντίζω, όμως, να μην τρώω πάρα πολύ και να μην πίνω πολλές μπύρες», προσθέτει γελώντας και πάω να σχολιάσω ότι είναι από αυτούς τους ταγμένους καλλιτ…
«Έχω κι άλλα ενδιαφέροντα!» με διακόπτει. «Δεν είναι για εμένα μόνο το θέατρο – μου αρέσει να παίζω ωραίους ρόλους, βέβαια! Αλλά μου αρέσει πολύ να απολαμβάνω και τη ζωή έξω από το θέατρο».
SLOW MONDAY NEWSLETTER
Θέλεις να αλλάξεις τη ζωή σου; Μπες στη λογική του NOW. SLOW. FLOW.
Κάθε Δευτέρα θα βρίσκεις στο inbox σου ό,τι αξίζει να ανακαλύψεις.
