ΤΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΕ ΚΑΝΕΙ ΠΙΟ ΑΔΥΝΑΜΗ ΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙΣ

Αν διαβάζοντας αυτό το άρθρο νιώσεις ότι δεν σε αφορά, κάνεις μεγάλο λάθος. Πρώτον, επειδή μπορεί να αφορά ένα μεγαλύτερο μέλος της οικογένειάς σου, όπως για παράδειγμα τη μητέρα σου. Δεύτερον, επειδή ορισμένα συμπτώματα του προβλήματος στο οποίο αναφέρεται ενδέχεται να εμφανιστούν αρκετά νωρίς (ακόμη και από την ηλικία των 30). Αν δεν κάνεις τη σύνδεση στο μυαλό σου, ίσως αφήσεις τον χρόνο ανεκμετάλλευτο. Ο λόγος για την ακράτεια ούρων, η οποία αν και συχνά αντιμετωπίζεται σιωπηλά ως ένα απλό και ακίνδυνο πρόβλημα των μεγαλύτερων ηλικιών, αποτελεί στην πραγματικότητα έναν ύπουλο παράγοντα κινδύνου για να χάσει μια γυναίκα τις σωματικές της δυνάμεις μεγαλώνοντας.

Το φαινόμενο είναι εξαιρετικά συχνό, καθώς συμβαίνει έως και στο 60% των γυναικών, ενώ οι βασικές αιτίες εντοπίζονται σε παράγοντες που επηρεάζουν το πυελικό έδαφος και την ουροδόχο κύστη, όπως η εγκυμοσύνη, ο τοκετός και οι ορμονικές διακυμάνσεις που φέρνει η εμμηνόπαυση.

Τι εννοούμε όταν μιλάμε για σωματική αδυναμία; Δραματικά χαμηλή ενέργεια, γενικευμένη μυϊκή αδυναμία και σταδιακή απώλεια της κινητικότητας. Η βασική σύνδεση της ακράτειας με αυτή την κατάσταση κρύβεται στον περιορισμό της φυσικής δραστηριότητας.

iStock

Με ποιους τρόπους η ακράτεια οδηγεί σε σωματική αδυναμία;

Έρευνες πάνω σε αυτό το θέμα αναδεικνύουν τα εξής σημαντικά σημεία:

1. Μειωμένη κινητικότητα. Οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν ακράτεια ούρων συχνά περιορίζουν τη φυσική τους δραστηριότητα και την άσκηση από τον φόβο τυχόν «ατυχημάτων». Η έλλειψη κίνησης οδηγεί σταδιακά σε απώλεια μυϊκής μάζας και σωματική αδυναμία. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η εξίσωση είναι σκληρή αλλά απλή: όσο λιγότερο κινείται κανείς, τόσο λιγότερο θα μπορεί να κινηθεί στο μέλλον.
2. Αυξημένος κίνδυνος πτώσεων. Ειδικά όταν υπάρχει επιτακτική ανάγκη για ούρηση (συχνά μέσα στη νύχτα), αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος πτώσεων και καταγμάτων, γεγονός που αποτελεί κύριο χαρακτηριστικό της σωματικής ευπάθειας στις μεγαλύτερες ηλικίες.
3. Ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Η ακράτεια μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση, άγχος και κατάθλιψη. Φοβάσαι να βγεις, να ταξιδέψεις, να κινηθείς ελεύθερα με κόσμο. Η κακή ψυχολογική κατάσταση συνδέεται άμεσα με την ταχύτερη σωματική και νοητική εξασθένηση.
4. Επιβάρυνση της υγείας. Η ακράτεια δεν είναι απλώς ένα τοπικό πρόβλημα, συχνά λειτουργεί ως «καμπανάκι» για τη γενικότερη υγεία, δείχνοντας ότι ίσως το σώμα αρχίζει να γίνεται πιο ευάλωτο. Επιπλέον, η μειωμένη κινητικότητα (εξαιτίας της) καθιστά τον οργανισμό πιο ευάλωτο σε ασθένειες, επιταχύνοντας τη βιολογική φθορά.

iStock

Τα δύο πρόσωπα του προβλήματος

Η πάθηση χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες, καθεμία από τις οποίες υπονομεύει τη δύναμη και την υγεία με διαφορετικό μηχανισμό:

Πιεστική ακράτεια ή ακράτεια από προσπάθεια

Συμβαίνει όταν ασκείται πίεση στην κοιλιακή χώρα, όπως όταν κανείς γελάει, βήχει ή χοροπηδάει. Προκαλείται από την αποδυνάμωση ή τη βλάβη των μυών και των συνδέσμων του πυελικού εδάφους. Ενίοτε, αυτό οφείλεται σε χρόνιο «σφίξιμο», το οποίο καταστρέφει τον μυϊκό συντονισμό, οδηγώντας σταδιακά σε εξασθένιση. Ο άμεσος αντίκτυπος είναι ότι οι γυναίκες αποφεύγουν τις ασκήσεις υψηλής πρόσκρουσης (π.χ. τρέξιμο, άλματα), οι οποίες είναι απολύτως κρίσιμες για τη διατήρηση της μυϊκής και οστικής μάζας. Παράλληλα, η αδυναμία στο πυελικό έδαφος συνεπάγεται αδύναμους γλουτούς, γεγονός που μειώνει αισθητά την ισορροπία.

ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ, ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΙΔΙΑ Η ΔΙΑΡΡΟΗ, ΑΛΛΑ ΟΙ ΥΠΟΣΥΝΕΙΔΗΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΝΙΩΘΕΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ.

Επιτακτική ακράτεια και υπερδραστήρια κύστη

Χαρακτηρίζεται από την ξαφνική, συχνή και εξαιρετικά επείγουσα ανάγκη για ούρηση και είναι πιο συχνή σε γυναίκες άνω των 60 ετών λόγω νευρολογικών αλλαγών και απώλειας οιστρογόνων. Εδώ, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η κοινωνική απομόνωση. Η αδυναμία πρόβλεψης ενός «ατυχήματος» κρατά τις γυναίκες μακριά από κοινωνικές εκδηλώσεις, πλήττοντας την ψυχική τους υγεία και, κατ' επέκταση, τη γνωστική τους λειτουργία. Επιπλέον, η συχνή ανάγκη για νυχτερινή ούρηση αποτελεί κύρια αιτία καταγμάτων ισχίου, καθώς οι πάσχοντες βιάζονται μέσα στο σκοτάδι, κινδυνεύοντας να γλιστρήσουν.

iStock

Πόσο νωρίς μπορεί να εμφανιστεί και με ποια συμπτώματα;

Η ήπια ακράτεια ούρων δεν είναι αποκλειστικά θέμα προχωρημένης ηλικίας. Μπορεί να εμφανιστεί σε γυναίκες ήδη από τη δεκαετία των 20 ή των 30 ετών. Η εγκυμοσύνη, ο κολπικός τοκετός, η χρόνια δυσκοιλιότητα ή ακόμα και οι ασκήσεις υψηλής πρόσκρουσης (όπως το τρέξιμο, τα άλματα ή η άρση βαρών) μπορούν να καταπονήσουν ή να τραυματίσουν πρόωρα τους μυς του πυελικού εδάφους.

Τα πρώτα σημάδια είναι συχνά τόσο ήπια, που πολλές γυναίκες τα προσπερνούν ή τα θεωρούν μια παροδική, φυσιολογική ενόχληση. Ανάλογα με τον μηχανισμό που προκαλεί το πρόβλημα, τα συμπτώματα διαφέρουν:

• Απώλεια μερικών σταγόνων κατά τον βήχα, το δυνατό φτέρνισμα ή το γέλιο.
• Μικρή διαρροή κατά την άρση βάρους (ακόμα και βαριές σακούλες) ή κατά τη διάρκεια της άσκησης.
• Μια ξαφνική, έντονη ανάγκη για ούρηση που εμφανίζεται από το πουθενά και δίνει την αίσθηση ότι δεν μπορεί να συγκρατηθεί.
• Νυκτουρία. Ξύπνημα περισσότερες από 1-2 φορές τη νύχτα αποκλειστικά για ούρηση.

Η ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΑΔΙΑΚΑ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ.

Πότε να λάβεις τα μέτρα σου

Πολλές φορές, το πρώτο σύμπτωμα δεν είναι η ίδια η διαρροή, αλλά οι υποσυνείδητες αλλαγές που κάνει κάποιος στην καθημερινότητά του για να νιώθει ασφάλεια:

• Πηγαίνει στην τουαλέτα πριν βγει από το σπίτι ή μόλις φτάσει κάπου, ακόμα κι αν δεν νιώθει την ανάγκη, απλώς για να αδειάσει την κύστη του προληπτικά.
• Σε ένα νέο μέρος (εστιατόριο, εμπορικό κέντρο, θέατρο), η προσοχή στρέφεται αυτόματα στον εντοπισμό της τουαλέτας.
• Διακοπή συγκεκριμένων ασκήσεων στη γυμναστική, όπως σχοινάκι ή jumping jacks, λόγω πίεσης χαμηλά στη λεκάνη.
• Καθημερινή χρήση μικρής σερβιέτας, όχι λόγω του κύκλου, αλλά για προστασία από τυχόν μικροδιαρροές μέσα στη μέρα.

Με ποιους τρόπους αντιμετωπίζεται

Αυτά τα πρώιμα σημάδια είναι ο συναγερμός για να ξεκινήσεις ασκήσεις ενδυνάμωσης (Kegel) ή να συμβουλευτείς έναν φυσίατρο για το πυελικό έδαφος. Σε αυτό το αρχικό στάδιο, οι μύες μπορούν να ανακτήσουν πολύ πιο εύκολα και γρήγορα τον τόνο και τον συντονισμό τους, αποτρέποντας την επιδείνωση του προβλήματος.

Παράλληλα, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους απομακρύνει την περιττή πίεση από τη λεκάνη, ενώ και η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας είναι σημαντική, ώστε να αποφεύγεται το συνεχές ζόρισμα που καταπονεί άσκοπα το πυελικό έδαφος.

Όταν η πρόληψη δεν επαρκεί, υπάρχουν αποτελεσματικές ιατρικές λύσεις που πολλές γυναίκες αγνοούν, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν λανθασμένα στη μόνιμη χρήση πάνας ή σερβιετών ενηλίκων. Μικρές επεμβάσεις τις οποίες μπορείς να συζητήσεις με έναν ουρολόγο, αλλά και εξειδικευμένα φάρμακα (βήτα-3 αγωνιστές) που χαλαρώνουν τους μυς της κύστης, έγχυση μπότοξ στην ουροδόχο κύστη ή και διέγερση των νεύρων. Τέλος, τα κολπικά οιστρογόνα μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα του ιστού γύρω από την ουρήθρα κατά την εμμηνόπαυση.