ΝΕΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΝΑΓΕΝΝΑ ΤΟΝ ΧΟΝΔΡΟ ΣΕ 4 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ

Πολλά υποσχόμενες θεραπευτικές προσεγγίσεις ετοιμάζουν οι επιστήμονες για την οστεοαρθρίτιδα, η μία για περιπτώσεις εκτεταμένης βλάβης στην άρθρωση.

Περίπου ένας στους έξι ανθρώπους άνω των 30 ετών παγκοσμίως ταλαιπωρείται από οστεοαρθρίτιδα, μία από τις κύριες αιτίες χρόνιας αναπηρίας. Είναι μια χρόνια, εκφυλιστική πάθηση των αρθρώσεων, κατά την οποία ο χόνδρος φθείρεται και καταστρέφεται σταδιακά, με αποτέλεσμα τα οστά να τρίβονται μεταξύ τους, προκαλώντας πόνο, φλεγμονή, δυσκαμψία και περιορισμό της κίνησης.

Οι επιστήμονες δεν έχουν ανακαλύψει ακόμα τη θεραπεία της οστεοαρθίτιδας, της συχνότερης μορφής αρθρίτιδας. Η διαχείρισή της περιορίζεται στην ανακούφιση του πόνου και τη διατήρηση της κινητικότητας με φυσικοθεραπεία, κατάλληλες ασκήσεις, απώλεια βάρους, αντιφλεγμονώδη φάρμακα ή ενέσεις κορτιζόνης, ενώ στα τελευταία στάδια η μόνη λύση είναι η αρθροπλαστική.

Μια νέα ανακάλυψη από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπούλντερ (CU Boulder), του CU Anschutz και του Κρατικού Πανεπιστημίου του Κολοράντο, θα μπορούσε να φέρει την αλλαγή και από την απλή διαχείριση των συμπτωμάτων να αναγεννήσει ολόκληρη την προβληματική άρθρωση.

Περίπου ένας στους έξι ανθρώπους άνω των 30 ετών παγκοσμίως ταλαιπωρείται από οστεοαρθρίτιδα, μία από τις κύριες αιτίες χρόνιας αναπηρίας. iStock

Νέες αρθρώσεις σε 4 εβδομάδες

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την καθηγήτρια Χημικής και Βιολογικής Μηχανικής Stephanie Bryant, ανέπτυξε δύο διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις με στόχο, όπως δήλωσε η ίδια, «όχι απλώς να αντιμετωπίσουμε τον πόνο και να σταματήσουμε την εξέλιξη, αλλά να βάλουμε τέλος σε αυτή τη νόσο».

Μια ένεση που αναγεννά τον χόνδρο

Η ομάδα αξιοποίησε ένα φάρμακο για την οστεοαρθρίτιδα εγκεκριμένο από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) και το προσάρμοσε σε ένα σύστημα μεταφοράς σωματιδίων που απελευθερώνει σταδιακά τη δραστική ουσία σε διάστημα αρκετών μηνών. Η έγχυσή του γίνεται απευθείας με ένεση στην προβληματική άρθρωση και στα ζώα που δοκιμάστηκε οι προσβεβλημένες αρθρώσεις επανήλθαν σε υγιή κατάσταση μέσα σε 4 έως 8 εβδομάδες.

Ένα βιοϋλικό που βάζει τα κύτταρα να «χτίσουν» χρόνδρο

Για ασθενείς με εκτεταμένη βλάβη στον χόνδρο ή το οστό, αναπτύχθηκε ένα σύστημα με βάση μηχανικά τροποποιημένες πρωτεΐνες. Το υλικό εγχέεται αρθροσκοπικά, στερεοποιείται στο σημείο της βλάβης και προσελκύει χονδρογενετικά κύτταρα, προγονικά κύτταρα του οργανισμού που αναδομούν τον χόνδρο.

Η οστεοαρθρίτιδα στα χέρια προκαλεί πόνο κατά την κίνηση, δυσκαμψία, πρήξιμο και όζους στις αρθρώσεις των δακτύλων. iStock

3 ακόμα υποσχόμενες θεραπείες της οστεοαρθρίτιδας στο εργαστήριο

Η οστεοαρθρίτιδα δυσκολεύει την καθημερινότητα ηλικιωμένων που δεν μπορούν πλέον να εκτελέσουν απλές κινήσεις, αλλά και αθλητών που αναγκάζονται να κρεμάσουν τα παπούτσια εξαιτίας προβλημάτων στα γόνατα ή τη μέση. «Αυτή τη στιγμή, για πολλούς ασθενείς οι επιλογές είναι είτε μια μεγάλη και δαπανηρή χειρουργική επέμβαση είτε... τίποτα. Δεν υπάρχουν πολλές ενδιάμεσες λύσεις», δήλωσε η Δρ Evalina Burger, καθηγήτρια και πρόεδρος του Τμήματος Ορθοπαιδικής στο CU Anschutz.

Η ανακάλυψη της ομάδας του Κολοράντο εντάσσεται σε μια παγκόσμια επιστημονική προσπάθεια να βρεθεί η «χρυσή τομή» για την αναγέννηση του χόνδρου. Άλλες πολλά υποσχόμενες θεραπείες που δοκιμάζονται επί του παρόντος περιλαμβάνουν:

Τη χρήση εξωσωμάτων και ncRNAs

Κάποιες μελέτες έχουν επικεντρωθεί στα εξωσώματα που προέρχονται από μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα (MSCs). Τα εξωσώματα μεταφέρουν ncRNAs (μη-κωδικοποιητικά RNA), μοριακιούς ρυθμιστες που καθοδηγούν τα χονδροκύτταρα να σταματήσουν τη φλεγμονή και να αρχίσουν να παράγουν ξανά κολλαγόνο τύπου 2, την κύρια δομική πρωτεΐνη του χόνδρου στις αρθρώσεις.

Στοχευμένες ενέσεις με αναστολείς του μονοπατιού Wnt

Μια άλλη πολλά υποσχόμενη κατηγορία φαρμάκων στοχεύει στο μονοπάτι σηματοδότησης Wnt εντός της άρθρωσης, το οποίο εμπλέκεται μεταξύ άλλων στον πολλαπλασιασμό, τη μετανάστευση και την οστεογενετική διαφοροποίηση των βλαστικών κυττάρων. Οι μελέτες δείχνουν ότι η ρύθμιση του μονοπατιού μπορεί να περιορίσει τη φλεγμονή και να προστατεύσει τον χόνδρο από τη διάσπαση, σε παρόμοια λογική με την ένεση ελεγχόμενης αποδέσμευσης του CU Boulder.

Τρισδιάστατη βιο-εκτύπωση και υδρογέλες

Εργαστήρια σε όλο τον κόσμο τρέχουν πειράματα παρόμοια με αυτά για τα «έξυπνα» πρωτεϊνικά υλικά. Ένα από αυτά περιλαμβάνει υδρογέλες φορτωμένες με κύτταρα, οι οποίες λειτουργούν ως σκαλωσιές (scaffolds) που τοποθετούνται στην άρθρωση για να καθοδηγήσουν τη φυσική αναγέννηση του ιστού, προσφέροντας μια λύση «γεμίσματος» για τα οστικά ελλείμματα μέσω βιο-εκτύπωσης (3D Bioprinting).