ΓΙΑΤΙ ΣΤΑΜΑΤΗΣΑΝ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΝΑ ΣΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΣΟΥ;

Μήπως τα παπούτσια που φορούσες για χρόνια άρχισαν ξαφνικά να σε στενεύουν; Οι αλλαγές στο σχήμα και τις διαστάσεις των ποδιών είναι συχνές όσο μεγαλώνουμε, γι' αυτό δες τι μπορεί να σε κάνει να ψάχνεις για μεγαλύτερο νούμερο.

Μεγάλωσε κι εσάς το πόδι σας εν μία νυκτί κι αλλάξατε νούμερο χωρίς να το πάρετε χαμπάρι; Αυτή θα ήταν η μία εξήγηση για το ότι πλέον φοράω μισό νούμερο μεγαλύτερο στα αθλητικά γνωστής εταιρείας, τα οποία έχουν αποτελέσει σταθερή επιλογή για το γυμναστήριο. Η άλλη θα ήταν πως άλλαξε η εταιρεία εργοστάσια και υπάρχουν κατασκευαστικές διαφορές σε φαινομενικά ίδια νούμερα.

Μπορεί να μην είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο. «Στους ενήλικες τα πόδια δεν συνεχίζουν να μεγαλώνουν όπως στα παιδιά», λέει στο περιοδικό TIME η ορθοπαιδικός χειρουργός Kimberly Koury, και διευκρινίζει ότι το σχήμα του ποδιού μπορεί σταδιακά να αλλάξει μεγαλώνοντας και να γίνεται πιο φαρδύ, πιο επίπεδο και ελαφρώς μακρύτερο, με αποτέλεσμα ένα παλιό, άνετο παπούτσι να μην εφαρμόζει πλέον το ίδιο καλά.

Για ποιους λόγους μεγαλώνει το πόδι;

Ένας από τους βασικούς λόγους, σύμφωνα με την ποδίατρο Lesly Robinson, είναι η σταδιακή αλλαγή της καμάρας του πέλματος, η οποία «χαμηλώνει και απλώνει». Καθώς μεγαλώνουμε, εξηγεί, μειώνεται φυσιολογικά το κολλαγόνο, μια πρωτεΐνη που συμβάλλει στην αντοχή και την ελαστικότητα των ιστών, και κάνει τους συνδέσμους που στηρίζουν την καμάρα πιο χαλαρούς.

Έπειτα, η αλλαγή στο σχήμα των ποδιών μπορεί να οφείλεται και σε παραμορφώσεις που φέρνει η ηλικία και η καθημερινή καταπόνηση, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν ακόμη περισσότερο την εφαρμογή των παπουτσιών. (Δεν τα λες και λίγα τα 4.350 βήματα που κάνουμε καθημερινά στην Ελλάδα, συχνά με κακά παπούτσια, έστω κι αν είναι λιγότερα από τα 5.000 που κάνει ο μέσος άνθρωπος στον πλανήτη, σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα του Στάνφορντ.)

Παραμορφώσεις που φέρνει η ηλικία και η καθημερινή καταπόνηση μπορούν να επηρεάσουν ακόμη περισσότερο την εφαρμογή των παπουτσιών. Pexels Antoni Shkraba

Πρώτο και καλύτερο έχουμε το κότσι, το βλαισό μέγα δάκτυλο όπως λέγεται επισήμως, το οποίο «πετάγεται» και αλλάζει την ευθυγράμμιση της άρθρωσης του μεγάλου δακτύλου, με αποτέλεσμα το μπροστινό μέρος του ποδιού να γίνεται πιο φαρδύ.

Μια άλλη παραμόρφωση είναι η σφυροδακτυλία (hammer toe), που εμφανίζεται όταν οι ιστοί των δακτύλων εξασθενούν και οι μύες και οι τένοντες τα λυγίζουν προς τα κάτω. Και οι δύο καταστάσεις μπορεί να σχετίζονται με κληρονομικότητα, αλλά και με χρόνια χρήση στενών ή ακατάλληλων παπουτσιών.

Τέλος, η αρθρίτιδα μπορεί να αλλάξει την εφαρμογή ενός παπουτσιού. Μπορεί να προκαλέσει οστικές προεξοχές, ιδιαίτερα στην άρθρωση του μεγάλου δακτύλου ή στη φτέρνα, οι οποίες δημιουργούν επιπλέον πίεση και τριβή.

Σε ποια ηλικία αρχίζει να αλλάζει το πόδι;

Οι αλλαγές στο σχήμα και τις διαστάσεις των ποδιών δεν ξεκινούν σε όλους στην ίδια ηλικία. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να αρχίσουν να τις παρατηρούν ήδη από τα 30, ενώ σε άλλους εμφανίζονται αρκετά αργότερα, σύμφωνα με την ποδίατρο Sindhu Srinivas.

Το φαινόμενο παρατηρείται συχνότερα στις γυναίκες, καθώς οι ορμονικές μεταβολές κατά την εγκυμοσύνη και την εμμηνόπαυση μπορούν να επηρεάσουν το κολλαγόνο. Ρόλο μπορεί να παίξει και η μακροχρόνια χρήση ψηλοτάκουνων ή στενών παπουτσιών, που επιβαρύνουν σταδιακά τη δομή του ποδιού.

Το κότσι, o βλαισός μέγας δάκτυλος όπως λέγεται επισήμως, «πετάγεται» και αλλάζει την ευθυγράμμιση της άρθρωσης του μεγάλου δακτύλου, με αποτέλεσμα το μπροστινό μέρος του ποδιού να γίνεται πιο φαρδύ. iStock

Περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν τέτοιες αλλαγές έχουν επίσης άνθρωποι με ιστορικό τραυματισμών, πλατυποδία, κότσι ή οικογενειακό ιστορικό αντίστοιχων προβλημάτων. Το αυξημένο σωματικό βάρος προσθέτει επιπλέον φορτίο στα πόδια και, με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να επιβαρύνει τους ιστούς που τα στηρίζουν.

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ, ΚΑΠΟΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΠΛΑΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΙΟΥ, ΕΝΩ ΑΛΛΟΙ ΕΝΔΕΧΕΤΑΙ ΝΑ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΜΙΣΟ ΝΟΥΜΕΡΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ.

Πόσο μπορεί να αλλάξει το μέγεθος;

Η έκταση των αλλαγών διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, όμως φαίνεται ότι το πόδι μπορεί να αλλάζει σταδιακά σε βάθος δεκαετιών. Μελέτη του 2016, στην οποία εξετάστηκαν οι μετρήσεις των ποδιών 68 γυναικών ηλικίας 20 έως άνω των 80 ετών, διαπίστωσε ότι το πλάτος στο μπροστινό μέρος του ποδιού αυξανόταν περίπου 3-4 χιλιοστά ανά δεκαετία, ενώ η περίμετρος στην ίδια περιοχή αυξανόταν κατά περίπου 5-7 χιλιοστά.

Οι διαφορές μπορεί να φαίνονται μικρές, όμως συσσωρεύονται με τα χρόνια και τελικά αρκούν για να αλλάξει η εφαρμογή ενός παπουτσιού. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να χρειάζονται κυρίως μεγαλύτερο πλάτος, ενώ άλλοι ενδέχεται να χρειαστούν ακόμη και μισό νούμερο μεγαλύτερο.

Πότε να σε ανησυχήσει η αλλαγή;

Σε περίπτωση που η αλλαγή στο σχήμα των ποδιών συνοδεύεται από πόνο, πρήξιμο, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή δυσκολία στο περπάτημα, χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό. Το ίδιο ισχύει για επίμονους κάλους και φουσκάλες, επιδείνωση της πλατυποδίας ή των παραμορφώσεων, καθώς και για μια ξαφνική αλλαγή που αφορά μόνο το ένα πόδι.

Σε μια μελέτη με 68 γυναίκες 20 έως άνω των 80 ετών, φάνηκε ότι το πλάτος στο μπροστινό μέρος του ποδιού αυξανόταν περίπου 3-4 χιλιοστά ανά δεκαετία, ενώ η περίμετρος στην ίδια περιοχή αυξανόταν κατά περίπου 5-7 χιλιοστά. iStock

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από ανθρώπους με διαβήτη, νευροπάθεια ή κακή κυκλοφορία του αίματος, καθώς ένα παπούτσι που πλέον πιέζει μπορεί να προκαλέσει σοβαρότερα προβλήματα.

Φρόντισε για το σωστό παπούτσι

Δεν μπορούμε πάντα να αποτρέψουμε τις αλλαγές που φέρνει η ηλικία, μπορούμε όμως να προσαρμοστούμε σε αυτές. «Είναι χρήσιμο να μετράς τα πόδια σου ανά διαστήματα, συμπεριλαμβανομένου του πλάτους και όχι μόνο του μήκους», συμβουλεύει η Koury.

Τα παπούτσια θα πρέπει να έχουν αρκετό χώρο για τα δάκτυλα, φάρδος στο μπροστινό μέρος και καλή στήριξη, ενώ τα πολύ στενά παπούτσια και τα ψηλοτάκουνα θα πρέπει να φοριούνται με μέτρο.

Η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορεί επίσης να βοηθήσει στη δύναμη και τη σταθερότητα των ποδιών και των αστραγάλων. Σε περίπτωση προβλημάτων, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει πάτους, αλλαγές στα παπούτσια, ασκήσεις ή φυσικοθεραπεία και, όταν είναι απαραίτητο, χειρουργική επέμβαση.