Η ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΑΛΑΙΠΩΡΕΙ ΕΝΑΝ ΣΤΟΥΣ ΔΥΟ 50ΑΡΗΔΕΣ – ΜΑΘΕ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Ένας στους δύο 50άρηδες και τρεις στους τέσσερις 70άρηδες έχουν διογκωμένο προστάτη ή καλοήθη υπερπλασία. Μάθε πώς να αναγνωρίζεις τα συμπτώματα και πότε να απευθυνθείς σε γιατρό.

Εσύ ξέρεις τι είναι η υπερπλασία του προστάτη; Αν η απάντηση είναι «χμμμ, όχι», πολύ πιθανώς δεν είσαι ο μόνος. Η εικόνα που έδωσε μεγάλη ευρωπαϊκή έρευνα του 2019, σε περισσότερους από 3.000 άντρες άνω των 50, για τη γνώση του ανδρικού πληθυσμού γύρω από τη λειτουργία και υγεία του προστάτη, δεν ήταν ιδιαιτέρως καθησυχαστική:

• Μόλις το 26% των συμμετεχόντων μπορούσε να αναφέρει ποιος είναι ο βασικός ρόλος του.
• Το 38% αναγνώριζε τι σημαίνει «διογκωμένος προστάτης» ή καλοήθης υπερπλασία.
• Μόνο 1 στους 6 (17%) γνώριζε ότι τα συμπτώματα δεν αποτελούν φυσιολογικό μέρος της γήρανσης.

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, από το τι είναι ο προστάτης και γιατί μεγαλώνει. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας, περίπου στο μέγεθος καρυδιού, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, περιβάλλει την ουρήθρα και είναι υπεύθυνος για την παραγωγή του προστατικού υγρού, το οποίο συμβάλλει στη μεταφορά και προστασία του σπέρματος. Γύρω στα 35, ο προστατικός αδένας αρχίζει να μεγεθύνεται, με διαφορετικό ρυθμό σε κάθε άντρα. Στις περιπτώσεις που η διόγκωση υπερβαίνει τα φυσιολογικά όρια, μιλάμε για καλοήθη υπερπλασία προστάτη.

Η συχνουρία ή η δυσκολία ούρησης είναι από τα βασικά συμπτώματα του διογκωμένου προστάτη. iStock

Συμπτώματα και παράγοντες κινδύνου

Η υπερπλασία προστάτη δεν είναι κακοήθεια ή προκαρκινική κατάσταση, ωστόσο μπορεί να έχει συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα, με κύρια τα εξής:

• συχνουρία, ιδιαίτερα τη νύχτα,
• επιτακτική ανάγκη για ούρηση,
• αδύναμη ή διακοπτόμενη ροή,
• δυσκολία στην έναρξη ούρησης,
• διαρροή (σταγόνες) στο τέλος της ούρησης
• αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως (ατελής κένωση).

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ουρολογική Εταιρεία, οι άντρες με μέτρια ή σοβαρά συμπτώματα υπερπλασίας διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιακό θάνατο. Η σχέση δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως, φαίνεται όμως να σχετίζεται η συχνή συνύπαρξη υπερπλασίας με μεταβολικούς και άλλους παράγοντες κινδύνου (φλεγμονή, διαβήτης, παχυσαρκία, καρδιοπάθειες) που επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα.

Όσον αφορά τους παράγοντες κινδύνου, η κορυφαία κλινική Mayo αναφέρει την ηλικία ως σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου, ακολουθούμενη από το οικογενειακό ιστορικό, υφιστάμενα προβλήματα υγείας (διαβήτης, καρδιοπάθειες) και τον τρόπο ζωής (η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο ενώ η άσκηση τον μειώνει).

Η παχυσαρκία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την καλοήθη υπερπλασία προστάτη. iStock

Διάγνωση και θεραπεία της υπερπλασίας προστάτη

Για τη διάγνωση της υπερπλασίας, ουρολόγος λαμβάνει αναλυτικό ιστορικό, αξιολογεί τα συμπτώματα με ειδικό ερωτηματολόγιο, κάνει κλινική εξέταση και, εφόσον χρειάζεται, ζητά εξετάσεις όπως PSA, υπερηχογράφημα ή κυστεοσκόπηση, για να δει με ακρίβεια την κατάσταση της κύστης και της ουρήθρας.

Ως προς το θεραπευτικό κομμάτι, για ήπιες ενοχλήσεις συστήνεται φαρμακευτική αγωγή, ενώ σε πιο προχωρημένη διόγκωση διατίθενται ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η διουρηθρική προστατεκτομή. Σε ακόμη εντονότερο πρόβλημα υπερπλασίας, εφαρμόζονται πιο εκτεταμένες χειρουργικές λύσεις, με τις σύγχρονες τεχνολογίες laser να προσφέρουν ακριβή αφαίρεση του υπερτροφικού ιστού, με ταχύτερη ανάρρωση.

Μόλις 1 στους 8 άντρες θα μιλούσε για το πρόβλημά του

Παρότι η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη είναι μια από τις πιο συχνές διαταραχές στους άντρες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας –αφορά έναν στους δύο 50άρηδες και τρεις στους τέσσερις 70άρηδες–, είδαμε ότι η γνώση είναι περιορισμένη και πολλοί θα αποδώσουν τα συμπτώματα στο άγχος, στην ηλικία ή στην κακή ενυδάτωση.

Πολλοί άντρες θα φτάσουν στον ουρολόγο με καθυστέρηση, με συνέπεια περιττή ταλαιπωρία και κίνδυνο για επιπλοκές. iStock

Σαν συνέπεια, θα φτάσουν στον ουρολόγο με καθυστέρηση, υποβάλλοντας τον εαυτό τους σε περιττή ταλαιπωρία (κακός ύπνος, μειωμένη ενέργεια, χαμηλή αυτοπεποίθηση) και επιπλοκές όπως:

• Οξεία επίσχεση ούρων (πλήρη αδυναμία ούρησης), που μπορεί να απαιτήσει καθετήρα ή χειρουργική αντιμετώπιση.
• Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, λόγω ατελούς κένωσης της κύστης.
• Πέτρες στην κύστη, που προκαλούν ερεθισμό, αίμα στα ούρα ή απόφραξη.
• Βλάβη της κύστης, όταν το τοίχωμα εξασθενεί από χρόνια κατακράτηση.
• Νεφρική βλάβη, όταν η πίεση από την κύστη μεταφέρεται προς τα νεφρά ή όταν οι λοιμώξεις προχωρούν εκεί.

Για το τι γίνεται μέχρι να την απόφαση επίσκεψης στον ειδικό, μπορούμε να έχουμε μια εικόνα βάση της ευρωπαϊκής μελέτης:

• 61% θα απευθυνθεί σε γενικό γιατρό για πληροφορίες.
• 24% θα αναζητήσει στο διαδίκτυο απαντήσεις για τα συμπτώματα.
• Μόλις 1 στους 8 (περίπου 13%) θα συζητήσει με τη σύντροφο ή την οικογένεια για το πρόβλημα.