ΤΑ 9 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΥ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΟΥ ΑΛΛΑΞΟΥΝ ΤΗ ΜΕΡΑ

Διάσημη νευροεπιστήμονας δείχνει πώς να κάνεις διαλογισμό μέσα σε μόλις 9 δευτερόλεπτα, για να μειώσεις άμεσα το στρες και να ενισχύσεις τη μνήμη σου.

Αμφιβάλω αν υπάρχει ψυχική ή σωματική ασθένεια που δεν σχετίζεται, είτε άμεσα είτε πολύ έμμεσα, με το στρες. Και είναι λογικό: Το έντονο στρες μπορεί να επιδράσει σε κάθε μας κύτταρο, αφού τη στιγμή που μας συμβαίνει (και ειδικά όταν γίνεται χρόνιο), το σώμα μας πλημμυρίζει από ορμόνες, όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη, που βάλλουν κάθε όργανο: αυξάνουν τους καρδιακούς παλμούς, την αρτηριακή πίεση, τον ρυθμό της αναπνοής…

Την ίδια ώρα, το στρες επιδρά βέβαια και στον ίδιο τον εγκέφαλο αλλάζοντας τη δομή, τη χημεία και τη λειτουργία του: ενεργοποιεί το κέντρο του φόβου (αμυγδαλή), μειώνει την παραγωγή νέων νευρώνων και έτσι κάνει τη μνήμη να εξασθενεί (συρρικνώνεται ο ιππόκαμπος), μειώνει τη συγκέντρωση και την προσοχή.

Το στρες επιβαρύνει, τέλος, αφάνταστα την ψυχική υγεία του ατόμου, ενώ λειτουργεί ως καταλύτης στην εμφάνιση κάθε μορφής άνοιας – και δη του Αλτσχάιμερ.

Νομίζω είναι σαφές το γιατί δεν θέλουμε το στρες στη ζωή μας.

Ο ρόλος του διαλογισμού στη μείωση του στρες

Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν πρακτικές που επιστημονικά –μέσω ερευνών που έχουν κάνει χρήση μαγνητικής τομογραφίας– έχει αποδειχτεί ότι μπορούν να συμβάλλουν στην αποκατάσταση του μεγέθους του ιππόκαμπου σε άτομα που έχουν βιώσει χρόνιο στρες: η γιόγκα, ο διαλογισμός, η ενσυνειδητότητα και η άσκηση είναι οι σημαντικότερες από αυτές.

Ο διαλογισμός, συγκεκριμένα, έχει ως πρωταρχικό του στόχο τη μείωση του στρες: Μπορεί, όπως τον γνωρίζουμε στον δυτικό κόσμο, να αποτελεί μια απλοποιημένη μορφή της παραδοσιακής, βουδιστικής πρακτικής, όμως όσο ο πυρήνας του διατηρείται τα οφέλη του παραμένουν σημαντικά.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Συγκεκριμένα, όπως έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενο άρθρο, το 1979 ο καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης Jon Kabat-Zinn εισήγαγε ένα πρωτόκολλο μείωσης του στρες βασισμένο στις αρχές του βουδιστικού διαλογισμού. Σε αυτό έχουν βασιστεί όλες οι μετέπειτα παραλλαγές που προτείνονται από ψηφιακές εφαρμογές και yogis, τις οποίες δοκιμάζουμε κατά καιρούς (με διαφορετικά για τον καθέναν και την καθεμία αποτελέσματα).

Προφανώς η πρακτική του διαλογισμού δεν είναι για όλους και όλες, καθώς απαιτεί χρόνο και υπομονή. Υπάρχουν, λοιπόν, άνθρωποι που έχουν απογοητευτεί από συνεδρίες διαλογισμού, καθώς δεν είδαν άμεσα αποτελέσματα, όμως υπάρχουν κι άλλοι που, τηρώντας ένα συστηματικό πρόγραμμα καθοδηγούμενου διαλογισμού για μήνες, επιμένουν ότι τους έχει αλλάξει τη ζωή.

Γίνεται διαλογισμός σε 9 δευτερόλεπτα;

Όπως, όμως, υποστηρίζει σε ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο στο Big Think η Αμερικανίδα νευροεπιστήμονας και συγγραφέας Lisa Genova, ο διαλογισμός δεν χρειάζεται να είναι τόσο απαιτητική υπόθεση. Μελετώντας την άμεση οργανική επίδρασή του, θεωρεί πως στόχος του δεν είναι μόνο να «καθαρίζει το μυαλό μας, αλλά και να εκπαιδεύει τον εγκέφαλό μας να συντονίζεται με το σώμα μας στο παρόν».

ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ «ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥΜΕ» ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ.

Αναφορικά με το στρες, μάλιστα, λέει πως «μέσω του διαλογισμού και της εστίασης στη βαθιά αναπνοή, στέλνουμε ενεργά σήμα στον εγκέφαλο και στο αυτόνομο νευρικό σύστημα ότι είμαστε ασφαλείς, γεγονός που μειώνει δραστικά τα επίπεδα κορτιζόλης σε κατάσταση ηρεμίας». Και αυτό, όπως υποστηρίζει, μπορεί να γίνει μέσα σε μόλις 9 δευτερόλεπτα.

«Ο διαλογισμός των 9 δευτερολέπτων που προτείνω σε πολλούς ανθρώπους είναι εξαιρετικά χρήσιμος γιατί μπορεί κανείς να τον εφαρμόσει ανά πάσα στιγμή μέσα στη μέρα του για να συμβάλλει στην αποκατάσταση των επιπέδων κορτιζόλης του και να "σώσει" τον ιππόκαμπό του, άρα την ικανότητα της μνήμης του», σημειώνει και απαριθμεί τα βήματα για να τον δοκιμάσεις κι εσύ:

1. Κλείσε τα μάτια σου.
2. Πάρε βαθιά εισπνοή από τη μύτη μετρώντας μέχρι το 4.
3. Κράτα την αναπνοή σου για 1 δευτερόλεπτο.
4. Εξέπνευσε από τη μύτη μετρώντας πάλι μέχρι το 4.

Παρατήρησε πώς νιώθεις.

Όπως η Genova εξηγεί, όταν ο κόσμος γύρω μας είναι χαοτικός, τρομακτικός και επικίνδυνος, ενεργοποιείται υποσυνείδητα μέσα μας η αντίδραση στο στρες (η λεγόμενη «πάλη ή φυγή» ή το «πάγωμα») και αντίστοιχα αντιδρά η φυσιολογία μας.

«Όταν τον άνθρωπο τον κυνηγούσαν λιοντάρια, αυτός αναγκαζόταν να τρέχει και να λαχανιάζει, αναπνέοντας άτακτα και γρήγορα – αυτή ήταν η αντίδρασή του στο στρες. Στις μέρες μας η απειλή του έξω κόσμου δεν είναι τόσο άμεση, οπότε μπορούμε μέσω της αναπνοής μας να την αντιστρέψουμε και να "ενημερώσουμε" τη φυσιολογία μας να κάνει κάτι άλλο».

Εισπνέοντας και εκπνέοντας, λοιπόν, αργά από τη μύτη "λέμε" στον εγκέφαλο και το σώμα μας: είσαι ασφαλής.